Кіріспе

Академиялық сала

Келеу саясатын зерттеу – нәсіл, дін, ұлт, ұлттық белгісі, сексуалдық бағдары, жынысы, әлеуметтік жағдайы, мүгектігі немесе қабылданатын басқа да жағдайлар немесе жеке тұлғаларға деген құдайсыздыққа негізделген шағын агрессиялар, жек көру тілі, жек көру қылмысы, терроризм және геноцид сияқты келеудің себептеріне, салдарына және алдын алу шараларына бағытталған пәнаралық академиялық сала. Ол ғалымдарды, академиялық зерттеушілерді, тәжірибелік сарапшыларды, адам құқықтары жөніндегі басшыларды, саясаткерлерді, ҮЕҰ/ҮЕҰҰ басшыларын және басқаларды қызықтыруы мүмкін.

Шығу тегі

Нефренизмді зерттеу АҚШ-тағы азаматтық құқық қозғалысынан туындады. 1992 жылы Вашингтон штатының Спокан қаласында орналасқан иезуит католик университеті – Гонзага университетінде Нәфрәт зерттеулер институты құрылды, ал 1998 жылы «Нәфрәтке қарсы іс-қимыл институты» құрылды. Институт 2002 жылы рецензияланған «Нәфрәт зерттеулері журналын» жыл сайын жариялай бастады, ал Гонзага университеті 2004, 2011 және 2013 жылдары үш «Нәфрәт зерттеулері жөніндегі халықаралық конференция» өткізді. Басқа университеттер де ұқсас курстарды оқу бағдарламаларына енгізді, нәтижесінде, нәфрәт зерттеу саласы бүкіл әлемде кеңейді. 2014 жылы Лестер университеті «Лестер нәфрәт қылмысы жобасы» негізінде «Нәфрәт зерттеулері орталығын» ашты. Орталықтың үздіксіз кәсіби даму бағдарламасы академиялық зерттеулерге, саясатқа және құрбандардың куәліктеріне негізделген нәфрәт қылмыстарын жасау, алдын алу және құрбандыққа ұшырату бойынша оқытуды жүзеге асырады. 2018 жылы Бард колледжі Кен Стерн директоры болған Нәфрәт зерттеулері жөніндегі Бард орталығын құрды. 2013 жылдан бері Халықаралық Нәфрәт зерттеулер желісі (INHS) ғалымдар, саясаттанушылар және тәжірибелі мамандар үшін нәфрәт қылмыстары және осыған байланысты мәселелер туралы білім мен зерттеу нәтижелерін бөлісу үшін жаһандық форум ұйымдастырып келеді. Олардың веб-сайтында нәфрәт зерттеуі «жергілікті және юрисдикциялық себептерді және жауаптарды зерттейтін, сондай-ақ көп салалы және халықаралық көзқарасқа ие болуы керек» делінген. Желі онлайн блогты, зерттеушілерге арналған онлайн кітапхананы және түрлі бірлескен семинарларды ұйымдастырады, сондай-ақ екі жылда бір рет халықаралық конференция өткізеді, алғашқысы 2014 жылы Сассекс университетінің құқық мектебінде өтті. 2014 жылы Palgrave Macmillan «Palgrave нәфрәт зерттеулері сериясын» жариялай бастады.

Қолданылу аясы

Кеннет Стерн, американдық заңгер және жазушы, жек көруді зерттеуді "адамның 'басқаны' анықтау, содан кейін оны адамгершіліксіз ету немесе жамандыққа толы ету қабілетін, сондай-ақ осы қабілеттің пайда болуын, шектеуін, бақылауын немесе оған қарсы күресу процестерін зерттеу" деп анықтайды. Жек көруді зерттеу – пәнаралық сала, оның ауқымы толық келісімге келмегенімен, нәсілге (расизм), мәдениетке (мәдени расизм), дінге (исламофобия және антисемитизм), этностық тегіне, ұлттығына (ксенофобия), әлеуметтік-экономикалық жағдайына (классизм), жынысына және гендерлік идентификациясына (гомофобия және трансфобия) негізделген топтарға деген жек көруді зерттейді. "Жек көрудің үздіксіздігі: жек көруді зерттеу саласын шектеу" еңбегінде Дженнифер Швейп және Барбара Перри "жаманнан" "варварлыққа" дейінгі "жек көрудің үздіксіздігін" сипаттайды, оған микроагрессиялар, жек көру сөзі, жек көру қылмыстары, терроризм және геноцид кіреді, сонымен қатар осы ұғымдардың өзара байланысын көрсетеді. Авторлар осы әрекеттердің барлығында бірнеше ортақ белгіні атап көрсетеді: олар құрбандардың жеке басымен байланысты; құрбандардың шеттетілуін күшейтеді; құрбандарға зиян келтіреді; және құрбандар – ұжымдық. Микроагрессиядан басқа барлық жағдайларда, осы ұғымдар көптеген батыс елдерінде заңмен анықталған. Элизабет Твит жек көруді анықтаудың өзі қиындықтар туғызатынын айтады. Оның пікірінше, "оның ауқымы соншалықты кең, ол өмірдің барлық аспектілеріне қатысты және әрбір адамның жүрегінде және санасында жатыр", ал оның негізгі ерекшелігі – "басқаның құнын төмендету".