Кіріспе

Филиппиндік актриса (1923–2020)

Кларита Вилларба Ривера, көбінесе Мила дель Соль деген экрандық атымен танымал (12 мамыр 1923 – 10 қараша 2020), филиппиндік актриса, кәсіпкер және қайырымдылық шараларын қолдаушы. Манила қаласының Тондо ауданында туған ол, 1939 жылы түсірілген «Гилиу Ко» фильміндегі алғашқы басты рөлімен атаққа ие болды. Оны LVN Pictures президенті Дона Сисанг де Леон ашты, ол фильмнің режиссерінің қарсылығына қарамастан, оны түсіруді талап етті, режиссер оны рөлге тым жас деп санады. Фильмнің режиссері Карлос Вандер Толоса оған «күннің (sol) кереметтей (milagro) пайда болуын қамтамасыз еткені үшін, ол сахнаға шақырғанда, әдетте бұлтты болатын түсірілім алаңында» деген мағынада Мила дель Соль деген экрандық есімді берді. Жапондық оккупация кезінде фильмдердің түсірілімі тоқтатылып, 1945 жылы ғана қайта жаңғыртылды. Дель Сол LVN-ге оралып, Мануэль Конденің соғыстан кейінгі алғашқы филиппиндік фильмі «Орасанг Гинто» фильмінің түсіріліміне қатысты. Ол 1940 жылдардағы LVN фильмдерінде де ойнады, соның ішінде «Ибонг Адарна» (1949) және «Вилла Гермоса» фильмдерінде. Папа Франциск дель Сольдің 90 жылдық мерекесіне орай оған Апостолдық батасын берді. 2014 жылдың желтоқсан айында Филиппин Конгресі № 165 қаулыны қабылдады, ол Мила дель Сольді «кино индустриясына және филиппин қоғамына жалпы үлесі үшін» құрметтеді. Қаулының бір бөлігінде: «Мила дель Соль кедейлік өмірдегі жағдайды жақсартуға кедергі емес, керісінше, шабыт беретінін дәлелдеді» делінген және «оның бизнесі мен түрлі қоры мұқтаждарға жұмыс орындарын ұсынып, оларға көмек көрсетуі Мила дель Соль ханымның филиппин қоғамын жақсартуға деген адалдығын көрсетеді».

Ерте өмір

Дель Сол Маниладағы Мэри Джонстон ауруханасында дүниеге келді. Оның әкесі Амадо С. Ривера күндіз ішкі кіріс қызметінде жұмыс істеді, ал түнде официант болып жұмыс істеді. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Филиппинде партизандық күштерде қызмет етті. Оның анасы Лоренца Вильярба сегіз бала тәрбиелеу үшін үйде болды. Дель Сол Малате бастауыш мектебінде, Сан-Андрес бастауыш мектебінде және Интрамурос орта мектебінде оқыды. 12 жасында жұмыс істеуге мәжбүр болғандықтан, орта мектепке бара алмады. Кейін, үшінші баласы туғаннан кейін 1950-ші жылдары Голливуд орта мектебінде оқыды. Ол Лос-Анджелес қалалық колледжінде және Атенео де Манила университетінде бірнеше курстар тыңдады.

1938-1942 жылдар

Дель Сол 1938 жылы үш фильмде түсті (оның ішінде Фернандо По ағасымен бірге «Анг Майя» фильмінде), бірақ 1939 жылғы «Гилиу Ко» классикалық фильмінде басты рөлде үлкен жетістікке жетті, осы үшін Филиппин президенті Мануэль Л. Кэзон оны марапаттады. Бұл – танымал киностудияның тұңғыш фильмі болды. Ол осы кезеңде LVN үшін тағы он екі фильмде ойнады, соның ішінде «Хали» (1940) – «саронг» жанрының ерте үлгісі, және «Сауинг Гантимпала» (1940) – бұл фильм Дель Сол үшін бірінші ханым Аврора Кэзон жазған ән негізінде түсірілді.

1946-1952 жылдар

LVN Филиппинді Жапония басып алған кезде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде фильм түсіруді тоқтатты. Дель Соль Қызыл Крестке ерікті болып, филиппиндік кино индустриясының басқа "Көк ханымдарымен" бірге тұтқындар лагерьлеріне жиі баратын. LVN-нің соғыстан кейінгі алғашқы фильмі – «Орасанг Гинто» фильмінде дель Соль тағы да бас рөлде ойнады. Осы кезеңде ол жиырмадан астам фильмде түсті, соның ішінде 1946 жылғы «Гаррисон 13» фильмінде соғыс кезінде Филиппинде Жапон императорлық армиясы жасаған қатыгездіктер туралы айтылды.

1960 жылдан бастап

Дель Сол Америка Құрама Штаттарына көшіп, 1950-ші жылдардың көп бөлігін сол жерде және Еуропада өткізді. Ол 1960-шы жылдары Филиппинге қайтып оралды, онда тағы екі фильм түсіріп, "Проблема Мо На Ян" телесериалында басты рөлде ойнады. Ол актриса ретінде 80 жасқа дейін жұмысын жалғастырды, соңғы жұмысы "Розалка" телесериалындағы басты рөл болды.

Актерлер мен режиссерлер

Дель Сол өзінің заманындағы барлық басты еркек актерлермен бірге ойнады, олардың ішінде Тедди Бенавидес, Фред Кортес, Армандо Гойена, Фернандо По аға, Хосе Падилла кіші, Эли Рамос, Хайме де ла Роза, Рохелио де ла Роза және Леопольдо Сальседо болды. Оның режиссерлері Ламберто В. Авельяна, Эммануэль Борлаза, Мануэль Конде, Рамон А. Эстелла, Грегорио Фернандес, Герардо де Леон, Хосе Непомучено, Висенте Салумбидес, Мануэль Силос және Карлос Вандер Толоса еді.

Бизнес және қайырымдылық

1964 жылы дель Сол 100 000-нан астам адамды жұмысқа орналастырған және бүгінгі күнге дейін немерелері басқарып келе жатқан Superior Maintenance Services компаниясын құрды. Сондай-ақ, ол жергілікті жақсартуға бағытталған коммерциялық емес және үкіметтік емес ұйымдарды қолдайтын Mila del Sol & Eddie Romero қоғамдық даму қорын құрды. Дель Сол бірнеше қайырымдастық ұйымдардың белсенді мүшесі немесе лауазымды тұлғасы болды, оның ішінде Лайонс клубы, Mowelfund, Филиппин Ұлттық Қызыл Кресті және Ротари клубы.

Қарым-қатынастар

Дель Соль – филиппиндік актриса және тележүргізуші Жанна Янгтың анасы, коммерциялық емес ұйымдарда қызмет ететін Ancel Edgar Romero және Leo John Romero-ның анасы, әйгілі музыкант Ира Круздың, Параняке қаласының филиппин конгрессмені Густаво Тамбунтингтің, актер Онемиг Бондөктің әжесі және Мунтинлупаның бұрынғы мэрі Игнасио Буньедің тәтесі.