Кіріспе

АҚШ Теңіз әскерінің эскадрильясы

Marine Medium Tiltrotor Squadron 365 (VMM 365) – MV 22B Osprey көлік ұшақтарынан тұратын АҚШ Теңіз әскерінің тікұшақ эскадрильясы. "Көк рыцарь" деп белгілі эскадрилья Солтүстік Каролина штатындағы Нью-Ривер Теңіз әскері әуе базасында орналасқан және Marine Aircraft Group 26 (MAG 26) мен 2-ші Теңіз әуе күштерінің (2nd MAW) бағынысында болады.

Миссия

Амфибиялық операциялар және одан кейінгі құрлықтағы операциялар кезінде жауынгерлік әскерлерге, жарақаттарға және жабдықтарға шабуылдық қолдау көрсету.

Вьетнам соғысы

365-ші әскери-теңізшілік тікұшақ эскадрильясы 1963 жылдың 1 шілдесінде Калифорния штатының Санта-Ана қаласында құрылды. UH-34D тікұшақтарында ұшып, эскадрильяның міндеті – флоттық теңіз күштерін қолдау үшін кемеден жағалауға әскер мен жүк тасымалдау шабуылын қамтамасыз ету болды. 1964 жылдың тамызында HMM-365 Вьетнам Республикасына эскадрильяны орналастыруға дайындық мақсатында Окинавадағы Футенма әскери-теңіз әуе базасына қайта тағайындалды. Эскадрилья 1964 жылдың 7 қазанында Дананг әуе базасына келді және бірден Shufly операциясын қолдау үшін қайта жабдықтау миссияларын орындауға кірісті. 11 қазанда жаңа келген теңізшілердің ұшқыштары мен ұшақ экипаждары алғашқы атысқа қатысты, 8 UH-34D тікұшағы Там Ки қаласының батыс-оңтүстігіне қарай 16 шақырым жерде Вьетконгтың отына түсті, сол кезде 112 сарбаздық вьетнамдық бөлімді түсіріп жатқанда. 26 қазанда «Көк рыцарлар» алғашқы жауынгерлік құрбандарын берді, өйткені Вьетконгтың қарулы отына ұшыраған кезде тікұшақтың ұшқышы мен экипаж бастығы жараланды, тікұшақ Там Кидің оңтүстік-батысына қарай 16 шақырым жердегі жаудың қарсыласатын қону алаңына жақындағанда. Ұшқыш зақымдалған тікұшақты Там Киге қайтарып, қауіпсіз қонды. Қараша айының басында, муссондық маусымның шыңында, «Айрис» тайфуны Вьетнам жағалауына соқты. Қауіпті ауа-райы жағдайлары жедел медициналық эвакуациядан басқа ұшу операцияларын тоқтатуға әкелді. 10 қарашада ұшу операциялары қайта басталғанда экипаждар су басқан жағалаудағы бейбіт тұрғындарды құтқаруға күш салды. Су тасқынынан зардап шеккендерге көмек көрсету бойынша алғашқы күні, 1700 мен 1900 аралығында HMM-365 144 құрбанды құтқарып қалды. Көптеген құтқару жұмыстары адамдарды ағаштардан немесе үйлердің шатырларынан алып шығу арқылы жүзеге асырылды, сол кезде олар Вьетконгтың сирегіп келетін шабуылына ұшырады. 72 сағат ішінде «Көк рыцарлар» 1500-ден астам су тасқынынан зардап шеккендерді құтқарып қалды. Сонымен қатар, эскадрильяның басқа мүшелері үш тікұшақты жаңа қару жүйесімен жабдықтауға өзгертті. TK-1, M60 пулеметтері мен ракеталық қондырғылардың сыртқы комбинациясы, алғаш рет Данангтан шамамен 27 шақырым қашықтықтағы Сонг Ту Бонның оңтүстігінде жүргізілген «Tiger Flight» миссиясын қолдауда қолданылды. Екі қаруланған UH-34D тікұшағы қонуға дейін жасалған шабуыл кезінде жау позицияларына 90 ракета мен 500 оқ 7,62 мм оқ-дәрі жұмсады. Эскадрилья келесі күні де осындай операцияларды орындады. Эскадрилья 1965 жылдың ақпанына дейін Данангта қалды. Олар 1965 жылдың 7 наурызында «Принстонға» 7-ші флоттың арнайы десанттық күшін қолдау үшін мінгізіліп, 27 сәуірге дейін қызмет етті. HMM-365 15 мамырда Данангқа оралды және 1965 жылдың тамызында босатылғанға дейін қалды. Эскадрилья ауыр ұрыс операцияларын қолдауда 12 000-нан астам қатесіз сағат ұшты. 1 қыркүйекте HMM-365 26-шы теңіз әуе тобына қайта тағайындалды, MCAS New River, Солтүстік Каролина. Вьетнамдағы қызметі үшін эскадрилья Президенттік бірлік цитатымен және Әскери-теңіз бірлігі мақтау белгісімен марапатталды. 1966 жылы эскадрилья «Инес» даулынан кейін Доминикан Республикасында және Гаитиде көмек көрсету жұмыстарын жүргізді. 1967 жылдың наурыз айында HMM-365 алғашқы CH-46 Sea Knight тікұшағын алды. Көшу маусым соңына дейін аяқталды. 1970 жылдың қаңтарында эскадрилья Кариб теңізіне жоспарланған орналасуына дайындық ретінде сегіз жаңа CH-46D тікұшағын алды. Сол маусымда эскадрилья Перуде жер сілкінісінен кейін апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету операцияларын жүргізді. 1971 жылдың 1 наурызында HMM-365 деактивацияланды.

1980 жылдар

HMM 365 1980 жылы 13 маусымда қайта жандандырылды және жаңа CH 46E тікұшағымен жабдықталды. 1983 жылдың мамыр айында эскадрилья 29-шы әскери-әуе кемелері тобына қайта бағындырылды. 1984 жылы HMM 365 75 000 сағат апатсыз ұшқан алғашқы тактикалық тікұшақ эскадрильясы атанды. 1989 жылдың сәуірінде HMM 365 24-ші теңіз экспедициялық бөлімінің авиациялық ұрыс құралы ретінде екінші рет жұмылдырыла бастады.

1990 жылдар

Төрт айдан кейін, Кувейтке Ирактың басып кіргенінен кейін, HMM 365 USS Гуамға «Desert Shield» операциясына кірісті. 1991 жылдың 6 қаңтарында Иракқа бағыт алғанда, HMM 365 және HMM 263 Сомалидің Могадишо қаласындағы АҚШ елшілігінің эвакуациясын, соғысқа қатыспайтын азаматтарды шығару (NEO) операциясын жүргізді. NEO сәтті аяқталды, 281 америкалық және шетелдік азамат қауіпсіз эвакуацияланды. «Desert Storm» операциясы 17 ақпанда басталды. 26 ақпанда «Көк рыцарлар» Бубиян аралына қарсы амфибиялық көрсетуді қолдау үшін түнгі, ұзақ қашықтықтағы миссияны орындады. 28 ақпанда атысты тоқтату күшіне енді, ал «Көк рыцарлар» MCAS New River базасына оралды. 1992 жылы теңіз күштерінің дайындық тобы Адриатика теңізіне «Provide Promise» операциясын қолдау үшін көшті. 3 қыркүйекте, жағалауға жақын аймақта тұрғанда, «Көк рыцарлар» Сараевоға көмек жеткізуге арналған итальяндық жүк ұшағы құлағаннан кейін Югославияға ұшақ пен экипажды құтқару (TRAP) миссиясын іске қосты. 1994 жылдың сәуірінде эскадрилья USS Гуам кемесіне 26-шы теңіз экспедициялық тобының ACE құрамында орналасты. Осы кезде эскадрилья Англия жолағында Д-күнінің 50 жылдығына арналған мерекелік шараларға қатысты. Президент Клинтон мен Теңіз корпусының бастығы да осы шаралар кезінде эскадрилья ұшақтарымен ұшты. Кейін эскадрилья Сомали маңында американдық әскерлер шығарылғанда дайын күйде болды. Содан кейін эскадрилья Адриатика теңізіндегі операцияларды қолдады. 1995 жылы эскадрилья Marine Corps Aviation Association (MCAA) Edward C. Dyer Marine Medium Helicopter Squadron of the Year сыйлығымен марапатталды. Эскадрилья 1997 жылғы орналасуы үшін 1996 жылдың 23 қарашасында USS Nassau кемесіне аттанды. Орналасу кезінде «Көк рыцарлар» Босния және Герцеговинадағы «Decisive Endeavor» операциясын және Албанияның Тирана қаласындағы АҚШ елшілігінің соғысқа қатыспайтын азаматтарды эвакуациялау операциясы «Silver Wake»-ты қолдады. «Silver Wake» кезінде эскадрилья 851 америкалық және үшінші ел азаматын сәтті эвакуациялады. Сонымен қатар, эскадрилья 1997 жылғы MCAA Edward C. Dyer Marine Medium Helicopter Squadron of the Year сыйлығын алды. 1999 жылы «Көк рыцарлар» Косово соғысында «Noble Anvil» және «Shining Hope» операцияларын қолдады және НАТО-ның бейбітшілік сақтау және гуманитарлық көмек миссиясын қолдау үшін маусым мен шілде айларында Македонияның Скопье қаласында әуе кемелерін орналастырды. Қыркүйек айында 26-шы теңіз экспедициялық тобы Түркиядағы жер сілкінісінен зардап шеккендерге көмек көрсету үшін жіберілді. HMM 365 «Avid Response» операциясы кезінде құтқару және іздеу-зерттеу топтарын ұшырды.

Терроризмге қарсы жаһандық соғыс

2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін "Көк рыцарьлар" дереу кетуге дайындалды. 26-шы МЭУ 20 қыркүйекте жолға шықты. MEU Пакистан жағалауындағы позицияға өтіп, "Тұрақты бостандық" операциясын қолдауға арналған ұрыс операцияларын бастады. HMM 365 (REIN), HMM 163 (REIN)пен бірлесіп, 6 CH 53E-ді Rhino лагерін қауіпсіздендіру үшін ұшырды. Rhino лагерін және Ауғанстанның тереңінен Кандагар әуежайын қауіпсіздендіргеннен кейін, "Көк рыцарьлар" 2001 жылдың желтоқсанынан 2002 жылдың ақпанына дейін талибандарға қарсы шабуылдар жасаған коалициялық күштерді қолдады. Наурыз айында ARG Йемендегі мүмкін болатын эвакуация операциясы үшін және вице-президент Дик Чейнидің аймаққа сапарын қолдау үшін Қызыл теңізге өтті. 2003 жылдың қаңтар айында "Көк рыцарьлар" Ирак бостандығы операциясын (OIF) қолдау үшін Кувейттің Али Аль Салем әуе базасына орналасуға дайындалды. OIF 20 наурызда басталды, HMM 365 ТРАП командасының бастамасымен маңызды Аль-Фау түбегіне алғашқы шабуылдар жасалды. 20 наурыздан 1 мамырға дейін эскадрилья I теңіз экспедициялық күшін (I MEF), 24-ші MEU, 15-ші MEU, Tarawa арнайы тобы және Біріккен Ұлттар күштерін CASEVAC және шабуылдық қолдаумен қамтамасыз етті. "Көк рыцарьлар" экипаждары бірнеше рейдтер мен барлау рейстерін жүргізді, ал жер күштері Бағдадқа қарай солтүстікке қарай маневр жасады. I MEF-тің ұрыс ырғағының жеделдігіне байланысты бөлімшелер ұрыс жасақтарына біріктіріліп, 24 сағаттық қолдау көрсету үшін коалициялық күштермен бірге алға жылжытылды. "Көк рыцарьлар" ұшақ экипаждары Кувейт шекарасынан Иракқа дейін 200-300 миль (483 км) ұшып, басқа бөлімдермен бір аптаға дейін көмек көрсету үшін операция жүргізді. Эскадрилья сәуірдің ортасына дейін Али Аль Салемнен I MEF операциясын қолдады, содан кейін бір күнде Ирактың Джалиба ФОБ-ына көшірілді, онда ол MAG 29-ға қосылды. Эскадрилья 10 мамырға дейін Ирактан ұшу операцияларын жүргізді, содан кейін эскадрилья USS Kearsarge кемесіне отырды. Президенттің Мысыр мен Иорданияға сапарын қолдағаннан кейін USS Kearsarge ықтимал эвакуация операциялары үшін Либерияға өтті. "Көк рыцарьлар" 2003 жылғы 28 маусымда Нью-Риверге оралды. 2004 жылғы 7 тамызда HMM 365 ұшағының негізгі бөлігі Нью-Риверден (Солтүстік Каролина штаты) Аль-Асад әуе базасына (Ирак) жөнелтілді. 21 тамызда эскадрилья HMM 261-ден шабуылдық қолдау миссиясын қабылдады. 25 қарашада "Көк рыцарьлар" әскери-теңіз күштерінің хатшысы Гордон Р. Ингленді ұшырып әкетті. 13 және 14 желтоқсанда эскадрилья теңізшілер корпусының командующиі генерал Майкл Хагиді Әл-Такдадум мен Фаллужаға ұшырды. 2005 жылғы 23 ақпанда HMM 365 ұшақ пен персонал жоғалмай, 3,961 ұрыс сағатын, 2,404 ұшуды, 11,162 жолаушыны және 748,496 фунт жүкті ұшқаннан кейін CONUS-қа оралды. 2005 жылғы тамызда, Катрина даулы зардабынан кейін, "Көк рыцарьлар" екі ұшақ пен қызметкерлерді АҚШ-тың Мексика шығанағына Катринаның қолдау көрсетуі үшін іздеу-құтқару және апаттан құтқару операцияларын жүргізуге жіберді. Сол жылдың 2 қарашасында 2005 жылы эскадрильяда алғашқы CH 46E Sea Knight болды, ол зейнеткерлікке шыққан және алғашқы CH 46 флотына кіргеннен кейін 41 жыл өткен соң Дэвис Монтан әуе базасындағы сүйек сарайына сақталған. 2006 жылғы мамыр айында эскадрилья USS Iwo Jima кемесіне 24-ші теңіз экспедициялық бөлімінің ACE ретінде орналасты. Иорданияда оқу операцияларын жүргізген кезде эскадрилья Бейрут жағалауына Бейруттағы американдық елшілікте ұрысшы емес эвакуация операцияларын жүргізуге бұйрық алды. Сондай-ақ, бұл эскадрилья екі апта бойы Кувейтте жаттығу өткізді. Эскадрильяның ұшақтары Африка мүйізіндегі операцияларды да қолдайды. 2008 жылғы сәуір айында HMM 365 (REIN) 24-ші МЭУ-дың авиациялық ұрыс элементі ретінде орналастырылды. Кейіннен МЭУ Ауғанстанға "Тұрақты бостандық" операциясының аясында жіберілді, онда олардың ұшақтары таралып, Кандагар әуежайынан және 100 мильден астам қашықтықта орналасқан Бастион және Двайер лагерлерінен шығарылды. Бұл жұмыстың барысында оларға МЭУ-ді, сондай-ақ Халықаралық қауіпсіздікке көмек көрсету күшін (ISAF) және жергілікті Ауған күштерін қолдау міндеті жүктелді. Олар осы сапар барысында 3000-нан астам ұрыс жасады. 2009 жылғы 15 қаңтарда MV 22 Osprey-ге қайта бейімделгеннен кейін эскадрилья Marine Medium Tiltrotor Squadron 365 болып қайта аталды. VMM 365 - бұл "Оспрейге" ауысатын MCAS New River кемесіндегі бесінші эскадрилья. 2012 жылғы қаңтар айында, Ауғанстанға сәтті жіберілгеннен кейін он бір ай өткен соң, VMM 365 "Тұрақты бостандық" операциясын қолдауға арналған ұрыс операцияларын жүргізу үшін Бастион лагеріне оралды. Сәуір айында эскадрилья 35 атаулы операцияны жүргізді, ал мамыр айында 39, маусым айында 42 операция жүргізді. VMM 365 жеті айлық сапар барысында 193 атаулы операцияны қолдады. Салыстыру үшін, эскадрилья OEF 10.2 кезінде тек 10 атаулы операция жүргізді. Күн сайын орташа есеппен бір атаулы операцияны сәтті қолдаудан басқа, эскадрилья 36,047 жолаушыны және 769,102 фунт жүкті ұрыс айманында тасыды. Эскадрилья MV 22 мүмкіндіктерін кеңейтіп, шабуылдық қолдаудың барлық саласында жұмыс істеді және кең ауқымды және икемді дағдыларды көрсетті. VMM-нің негізгі миссиясына бағынып, "Көк рыцарьлар" конвенциялық енгізу/шығару операцияларын, есірткіге қарсы шабуылдарды, Әуежайлық шабуылдық күштерін және Әуежайлық тоқтату операцияларын жүргізді. 2012 жылғы 25 наурызда "Көк рыцарьлардың" алты Osprey ұшағы тарихтағы ең ірі Osprey ұшағымен жасалған шабуылды жүргізіп, Operation JAWS операциясын қолдау үшін 594 коалициялық қызметкерді енгізді. VMM 365 сондай-ақ үш немесе одан көп ұшақтан тұратын топтарды 48 рет, оның ішінде бес немесе одан көп ұшақтан тұратын 17 рет ұшырды. Ұзақ қашықтықтағы жарақат алғандарды эвакуациялау миссияларын маңызды "Алтын сағат" ішінде жүргізу, психологиялық операцияларды қолдау үшін жапырақшаларды тарату, басқа MV 22 ұшақтары үшін жауды жарықтандыру және үш батальон деңгейіндегі операциялар кезінде басқару және бақылау платформасы ретінде жұмыс істеу "Көк рыцарьлардың" сәтті орындаған көптеген инновациялық операцияларының мысалдары. Техникалық бөлімнің шұғыл қалпына келтіру тобы бірнеше рет сынақтан өтті, оның ішінде 2012 жылғы 27 маусымда екі ұшақ 1-ші барлау батальонының теңізшілерін тактикалық қону алаңына енгізгеннен кейін айтарлықтай зардап шекті. Осы ұшақтардың бірі 12 дұшпанның орташа калибрлі пулемет оқтарын алғаннан кейін жақын жердегі ФОБ-қа шұғыл қонуға мәжбүр болды. 18 сағаттан кейін VMM 365 зардап шеккен ұшақты жөндеп, қауіпсіз түрде Бастион лагеріне қайтарды. Сапар барысында "Көк рыцарьлар" 26 рет дұшпанның атысына тап болды, 12 рет жауап берді және бес ұшаққа зардап келді. Эскадрильяның алты MV 22B ұшағы 2013 жылғы 27 сәуірде Special Purpose Marine Air Ground Task Force–Crisis Response құрамында Морон әуе базасына өз күштерімен ұшып келді. 2014 жылғы 27 мамырда VMM 365 HMLA 269, HMH 461, MWSS 272, MACG 28, MALS 26 және MALS 29 эскадрильяларымен біріктіріліп, 24-ші теңіз экспедициялық бөлімін қолдау үшін VMM 365(REIN) болып қайта аталды. Үш айдан кейін VMA 231 және MALS 14 ACE-ге қосылды, нәтижесінде VMM 365(REIN) эскадрильясына 500-ден астам теңізші және матростар бекітілді. Тағайындалған 29 ұшақтың ішінде ACE (12) MV 22B, (4) CH 53E, (4) AH 1W, (3) UH 1Y және (6) AV 8B ұшақтарын пайдалана алады. Бұған қоса, ACE бірнеше төмен биіктіктегі әуе қорғаныс топтарын және ұшақ диспетчерлерін пайдалана алады. 2014 жылғы 12 желтоқсанда VMM 365(REIN) 24 MEU, 8-ші Әмбебап эскадрилья және USS Iwo Jima Әмбебап дайындық тобымен бірге орналастырылды. 2015 жылғы 16 шілдеде VMM 365(REIN) 24-ші теңіз экспедициялық бөлімімен сапардан оралды. "Көк рыцарьлар" сақшылықта тұрып, жауап беруге дайын болды. ACE 6-шы және 5-ші флоттардың жауапкершілік аймақтарында бірнеше екітаралық жаттығуларды қолдады, "INHERENT RESOLVE" операциясын қолдау үшін Иракта ұрыс миссияларын жүргізді, Йемендегі АҚШ елшіліктерін Сана мен Аден қалаларынан эвакуациялауға көмектесті, Адендегі АҚШ елшісінің бірнеше сапарын қолдады және т.б.