Кіріспе

Норвегиялық миллиардер кәсіпкер Петтер Анкер Стордален Бьорванд (29 қараша 1962 жылы туған) – норвегиялық кәсіпкер. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, оның таза байлығы 1 миллиард АҚШ долларына бағаланады. Ол қонақүйлер, сауда орталықтары, жылжымайтын мүлік, қаржы және өнер салаларындағы он компаниядан тұратын Strawberry Group конгломератының иесі. Strawberry Hospitality Group арқылы ол 200-ден астам қонақ үйден және 17 000 қызметкерден тұратын Nordic Choice Hotels компаниясына ие. Кәсіби жолының кейінгі кезеңдерінде Стордален әйелі, дәрігер және қоршаған ортаны қорғаушы Гунхильд Стордаленмен бірге бірқатар қайырымдылық жобаларын жүзеге асырды. Олар 2011 жылы құрылған Стордален қоры арқылы климаттың өзгеру мәселесіне бағытталған түрлі ғылыми зерттеу бағдарламалары мен қайырымдылық ұйымдарына үлкен қаржылай көмек көрсетті. 2019 жылдан бері SunClass Airlines компаниясының бірлескен иесі.

Ерте өмір

Петтер Анкер Стордален Бьорванд 1962 жылғы 29 қарашада Порсгрунн қаласында дүниеге келді. Ол Кари мен Кнут Анкер Стордаленнің (1933–1994) ұлы. 10 жасында әкесінің азық-түлік дүкеніне көмектесе бастады. 12 жасында жергілікті базарда клубника сата бастады. Осы кезде-ақ ол кәсіпкерлік қабілетін танытты; 1974 жылы жергілікті "Porsgrunns Dagblad" газеті оны Норвегиядағы ең үздік клубника сатушысы деп атады, өзінен ондаған жыл үлкен базар жұмысшыларын басып өтті. Орта мектепті бітіргеннен кейін бір жыл бойы Кёпман институтында оқыды, содан кейін әкесінің дүкенін қысқа мерзімге басқарды, ал кейін Норвегиялық маркетинг мектебіне қабылданды.

Сауда орталықтары

24 жасында ол сол кезде Норвегиядағы ең ірі сауда орталығы болған Тронхейм қаласындағы «Сити Сид» сауда орталығын елдегі ең жас сауда орталығының басқарушысы ретінде басқарды. «Сити Сид» сауда орталығында рекордтық пайда тапқаннан кейін ол Атле Брайнестадтың «Made in» компаниясында мүлік директоры болды. Мүлік директоры ретінде Стордален Тронхейм қаласының орталық бөлігіндегі бұрынғы базар аумағын қайта жаңартуға және Ослоның шетіндегі «Лиертоппен» сауда орталығын қайта іске қосуға жетекшілік етті. Ол сонымен қатар «Bik Bok» брендіне де жауапты болды. Брайнестад жүйесіндегі бірқатар мәмілелерден кейін 29 жасында Стордален «Realkreditt» (кейін «DnB») мүлік дамыту компаниясының қызметкері болып жұмыс істеді. «Steen & Strøm» сатып алынуы сатып алулардың толқынының бастауы болды, және үш жылдың ішінде жаңа құрылған «Steen & Strøm Invest» компаниясы коммерциялық жылжымайтын мүліктің ең ірі иесіне айналды.

Қонақ үйлер

Steen & Strøm Invest компаниясынан кеткеннен кейін, Стордален инвестор Кристен Свеааспен бірігіп, жеке кәсіпкерлікпен айналысты. 1996 жылдың қазан айында олар екеуі Choice Hotels компаниясының Скандинавиядағы акцияларының 68 пайызын 100 миллион Норвегия кронасына сатып алды. Ол кезде бұл желі Скандинавия бойынша 8 қонақ үйден тұрды. Сатып алудан кейін Стордален Steen & Strøm Invest-тегідей модель бойынша кеңейтуді бастады, шведтік Home қонақ үйлер желісін, сондай-ақ норвегиялық InterNor қонақ үй компаниясын сатып алып, Choice Hotels Scandinavia акцияларын биржаға шығарды. Үш жыл ішінде Choice Hotels Scandinavia орташа есеппен әр екі апта сайын бір жаңа қонақ үй сатып алып, әр 10 күнде 50 адамды жұмысқа алды. 1997 жылдың желтоқсан айында Свеас енді 77 қонақ үйді қамтитын компаниядағы 37 пайыздық үлесін сатты. 1999 жылы Кристиан Риннес және оның Eiendomsspar компаниясы Choice Hotels Scandinavia-ның 35 пайыздық үлесін сатып алды. Ұзаққа соқпаған билік күресінен кейін Риннес бас тартып, Стордален компанияны толық бақылауына алды. Осы жылы Стордален бірнеше швед және даниялық қонақ үйлерді, оның ішінде даниялық Nordisk Hotel Group, Stenungsbaden Yacht Club және Stockholm Globe Hotel-ді сатып алды. Мыңжылдық басында, 37 жасында Стордален миллиардер атанды (Норвегия кронасымен есептегенде). 2012 жылы Стордален өзінің ең ірі қонақ үйін – 500 бөлмелі Clarion Post Hotel-ді Гетеборгте (Швеция) ашты. Ашылу салтанатында 10 000 гетеборгтік тұрғын шамдар мен фейерверк көрсетілімін тамашалау үшін жиналды, онда Стордален диско шардың ішінде барабан ойнап, қонақ үйдің шатырынан көтерілді. 2022 жылы Стордален 231 бөлмелі, арт-деко стиліндегі Somerro Hotel-ді ашты, ол бұрын Осло Лисверкер қалалық электр компаниясына тиесілі болған 1930 жылдардағы кеңсе үйінің орнында салынған. Бұл қонақ үй Ослодағы алғашқы төбелік бассейн мен террасаға ие, және Ослоның ең көне аудандарының бірі – Фрогнерде орналасқан. Сондай-ақ, қонақ үйде кинотеатр, бірнеше мейрамханалар мен барлар, кітапхана және сауна бар.

Мемлекеттік компаниядан жеке компанияға

2000 жылы Stordalen "Home Invest" компаниясын құрды, ол бұрын Choice Hotels Scandinavia-ға тиесілі болған мүліктерді қамтиды. Компания акцияларын биржада саудаға шығарды, бірақ 2001 жылы оны биржадан шығарды. 2003 жылы Choice Hotels Scandinavia шведтік мүлік иесі және құрылысшы Capona компаниясының акцияларын сатып алды. 2004 жылы Stordalen-нің "Home Invest" компаниясы 19 қонақ үй мүлкін Capona-ға акциялармен төленген ақыға сатты, бұл оған басым үлеске ие болуға мүмкіндік берді. 2006 жылы Capona атауын "Home Properties" деп өзгертті. 2005 жылы "Home Invest" Choice Hotels Scandinavia компаниясының қалған акцияларын сатып алып, оны биржадан шығарды. 2006 жылы "Home Properties" "Home Capital" компаниясын инвестициялық компания ретінде бөліп шығарды және оны Стокгольмдегі First North биржасында тізімге қойды. 2007 жылы Stordalen-нің "Home Invest" компаниясы "Home Capital" компаниясының барлық акцияларын сатып алып, оны биржадан шығарды. 2009 жылы Stordalen "Home Properties" компаниясымен де осылай әрекет етті. 2019 жылы Nordic Choice Hotels "Kämp Collection Hotels" компаниясын сатып алды.

Көркем туындылар жинағы

Байлығы өскен сайын, Стордален көбінесе заманауи өнерге инвестиция сала бастады. Оның алғашқы сатып алғаны – американ суретшісі Росс Блекнердің суреті, ол әлі күнге дейін оның жеке меншігіндегі үйінде ілінген. 2012 жылдың қыркүйек айындағы сұхбатында белгілі швед кураторы Суне Нордгрен Стордаленнің американ қонақ үй иесі Стив Уиннге еуропалық балама екенін айтты. Бұл ішінара Стордаленнің қонақ үй өнерін "қайта анықтауына" байланысты, өйткені ол Гетеборгтағы Clarion Hotel Post және Тронхеймдегі Clarion Hotel & Congress есімді соңғы екі қонақ үйіне заманауи өнерге бес миллион доллардан астам қаражат жұмсады, сондай-ақ шамамен 30 миллион долларға бағаланған жеке коллекциясына ие. Стордален Жауме Пленса, Алекс Кац және Франц Вест сияқты суретшілердің әлемдік деңгейдегі ең үздік коллекцияларын жинаған. Ол сонымен қатар Энди Уорхолдың норвегиялық суретші Эдвард Мунктің ең танымал туындыларының бірнешесіне де ие. Мақалада оның жеке және бизнес жинақтарының жалпы құны 50 миллион доллардан асып түсетіні айтылған. Оның белгілі өнер туындыларының арасында: Франц Весттің «Лемюр», Мива Янагистің «Лифттегі қыздар», Бард Брейвиктің «Бөлшек», Алекс Кацтың «Бейсбол шапқасындағы Кирстен», Жауме Пленсаның «Татуировка», Джулиан Опиенің «Сюзанна серуендеп бара жатыр» және Дэмиен Хирсттің «Қуаныш пен азабын жоқ қылу».

Экология

Стордален алғаш рет Норвегияда экологиялық қорғаушы ретінде көзге түсті, ол Ресейдің Солтүстік флотындағы ядролық қауіпсіздік туралы есеп дайындағаны үшін мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен ұсталған Александр Никитиннің босатылуы үшін күрескен «Беллона» қорына қолдау көрсетті. Стордален жеке белсенділікке де қатысты; 2002 жылы ол Камбриядағы (Ұлыбритания) «Селлафилд» ядролық кәсіпорнына еніп, радиоактивті элемент – техноций-99 теңізге құйылуына наразылық білдіріп, зауыттың көпіріне тоғыз сағатқа тізбектеліп байлады. 2007 жылы Осло-фьордқа улы лай жинауға қарсылық көрсету үшін Мальмёякалвендегі шектеулі аймаққа заңсыз кіргені үшін айыпталды. Әйелі Гунхильд Стордаленмен бірге климаттық өзгерістерге баса назар аудару мақсатында «Стордален» қорын құрды. Rainforest Foundation Fund: «Nordic Choice Hotels» пен «Rainforest Foundation Norway» арасындағы ынтымақтастық арқасында 2010 жылдан 2015 жылға дейін жыл сайын 75 500 футбол алаңына тең тропикалық ормандар сақталды. Технологиялық даму: «Стордален» қоры коммерциялық емес экологиялық ұйым «Zero»-ға қолдау көрсетеді. 2011 жылы өткен «Zero» жылдық конференциясында олар жеке танысы Арнольд Шварценеггерді бас баяндамашы ретінде шақырып алды. Жаңаруға қабілетті энергия: 2009 жылы Петтер Стордален «ECOHZ» акцияларының 67%-ын сатып алды; бұл компания – бастау көзі сертификаттарымен жаңаруға қабілетті энергияны ұсынатын тәуелсіз провайдер. Бүгінде «ECOHZ» нарықтың көшбасшысы және 2012 жылы 10%-дық өсім күтілуде. Халықаралық климаттық келісімдер: Қор Еуропалық климаттық қорды (ECF) қолдайды, ал әйелі Гунхильд Анкер Стордален ұйымның қадағалау комитетінде қызмет етеді. 2012 жылдың қаңтар айында олар Аль Гордың «Климаттық шындық» жобасының Антарктикаға жасаған экспедициясына қатысты. Тұтынушылар мінез-құлқы: 2011 жылдың маусым айында олар «GreeNudge» ұйымын құрды. Ұйымның мақсаты – климаттық бастамалар, мінез-құлық және коммуникацияның өзара әрекеттесуін зерттеуді қолдау және дамыту. Қордың мақсаты – шешім қабылдаушыларға тиімді климаттық саясатты жүзеге асыру үшін қажетті білім беру. Стордаленнің «Nordic Choice Hotels» атты қонақ үй компаниясының барлық қонақ үйлері ISO 14001 стандартына сәйкес сертификатталған. Стордаленнің «Nordic Choice Hotels» қонақ үй компаниясы «EAT» бастамасының атқарушы серіктесі болып табылады.

Жеке өмір

Стордален Ослода тұрады. Ингрид есімді әйелмен алғашқы некесінен ол Эмили есімді қызы мен Хенрик және Якоб есімді екі ұлы бар. Стордален 2000 жылдардың ортасында дәрігер және бұрынғы модель Гунхильд Стордаленмен қарым-қатынасын бастады. 2008 жылы Жаңа жыл қарсаңында Аспен тауының шаңырағында оған үйлену ұсынысын жасады, және олар 2010 жылдың 12 маусымында үйленді. Той Маракеште өтті және құны 5 миллион долларға бағаланды, бұл Скандинавиядағы ең қымбат той болды. Салтанатты шараға қонақтар үшін ұшақ жалдау және әлемдегі ең сәнді қонақ үйлердің бірі – Ла Мамунияның барлық қонақ бөлмелерін брондау кірді. Тойды ирланд музыканты Боб Гелдоф жүргізді, оған Норвегияның ең танымал 240 қонағы қатысты. Бұл той патшалық үйлену тойларына бөлінетін баспасөз назарына ие болды; Норвегияның ең ірі таблоиды Verdens Gang өз веб-сайтында жұртшылыққа ізгі тілектер білдіру үшін цифрлық қонақ кітабын ашты. Норвегиялық таблоидтар оларды бизнес пен қайырымдылықты үйлестіргені үшін «Норвегияның Билл мен Мелинда Гейтсі» деп атады. 2019 жылдың қараша айында олар ажырасқанын, бірақ достас қарым-қатынаста болып, әріптестігін жалғастыратынын хабарлады. 2011 жылғы Утойядағы оқ жарылысынан кейін Стордален жазғы лагерьті қайта жаңарту үшін Жұмысшы жастар лигасына 5 миллион крон сыйлады.