Кіріспе
Титано – Ұлы маймыл (/tɪˈaɪ/'tæˈnoʊ/) – DC Comics баспасынан шыққан американдық комикстерде, негізінен Суперменнің қарсыласы ретінде көрінетін супер жау. Бұл кейіпкер – Тото есімді кішкентай шимпанзе, ол сынақ үшін ғарышқа ұшырылған. Бірақ, бірнеше сәуленің әсерінен ол алып денеге ие болып, Криптонит сияқты қабілеттерге қол жеткізген. "Ұлы маймыл" ретінде Титано Күміс дәуірде Супермен мен Суперменнің жақын досы Джимми Олсен комикстерінде Метрополис қаласын бірнеше рет шабуылдады, сондай-ақ Adventure Comics-тегі "Бізарро әлемінің хикаялары" атты комикстерде де пайда болды. 1978 жылы жақсы қабылдамағаннан кейін Титано комикстерде тағы қолданылмады. Кейіпкердің әртүрлі нұсқалары, әртүрлі шығу тегімен, "Infinite Earths-ке қасірет" және "New 52" комикстерінде пайда болды.
Жариялану тарихы
Титано алғаш рет «Супермен» комиксінің 127-шы санында (1959 жылдың ақпаны) «Титано – супер маймыл!» атты оқиғада пайда болды. Оны жазушы Отто Биндер, суретші Уэйн Боринг және бояушы Стен Кей жасаған. Персонаж 1933 жылғы «Кинг Конг» фильмінен шабыттандырылған, ол «Супермен» редакторы Морт Вайзингер осы кезеңде көптеген танымал ғылыми-фантастикалық және қорқынышты фильмдерден алған. Кейіпкер жақсы қабылданып, Вайзингер оны 1960 жылдың шілдесінде екінші оқиғаға қайтаруды шешті. Алғашқы оқиғада Боринг алып горилла денесінде шимпанзе басын салған, ал реванш үшін горилла басын салып, кейіпкерді «Кинг Конгқа» көбірек ұқсатып көрсеткен.
Дағдарысқа дейінгі кезең
Алғашында Тото деп аталған, "әлемдегі ең ақылды шимпанзелердің бірі" деп танымал қарапайым шимпанзе. Ол ғарыш кемесінде екі элементтен шыққан күшті сәулеленуге ұшырап, оны керемет дене бітімі мен криптонит негізіндегі қабілеттері бар алып маймылға айналдырады. Лоис Лейн оны Титано деп атаса, ол оны тұтқынға алады. Супермен Метрополистегі алғашқы қиратуын тоқтатады, оны уақыт кедергісі арқылы өткізіп, тарихқа дейінгі өткенге жібереді. Бір жыл өткен соң, Супермен Титаноны қазақша заманауи Метрополиске кездейсоқ қайта әкеледі және оны өткенге қайтару үшін алдап көндіруге мәжбүр болады. Келесі бірнеше жылда Титаноны өткенге Супермен, Крипто – Супер иттің досы, Бизарро және Джимми Олсен сияқты бірнеше кейіпкерлер барады. Тағы бір уақыт саяхатынан кейін Титаноны алыптар әлемінде билік ететін Альру қабылдайды. Ол оны өз планетасына жеткізуге келіседі. Титано өзінің мөлшеріндегі ана маймылмен бірге қоныстанады. Жазушы Мартин Паско Титаноны "Супермен" комиксінің 324-шы санында (1978 жылғы маусым) қайта жандандырды. Осы қайта жандандыруда Титаноны Атомдық бас сүйек қатыгез кісі өлтірушіге айналдырады, бірақ ол түпнұсқа, бірақ дұрыс түсінілмеген супер маймыл емес.
Дағдарыстан кейінгі кезең
Post Crisis нұсқасы алғаш рет «Супермен» (2-том, жылдық №1) комиксіндегі «Титаноның көз жастары» әңгімесінде пайда болды. Титано бастапқыда АҚШ үкіметінің қатыгез ғылыми тәжірибелерінде қолданылған қалыпты шағын шимпанзе еді. Бұл зертханаға доктор Томас Мойерс жетекшілік етеді, ол жауапсыз адам болып, доктор Китти Фолкнердің «Ремпейдж» атты супер күшті екінші жағының тууына себепкер болды. Сондай-ақ, Аманда Уоллер де жұмыс істейді, ол Сардж Стилдің бұйрығымен әрекет етеді. Шимпанзе өз атын зертхана қызметкерлерінің зыянды әзілінен алды. Лоис Лейннің үкіметтік зертханаға жасаған қысқа сапары Титаноның азаптан құтылу үшін Лейннің қолына секіріп, қинаушыларынан қашуға тырысуынан кейін аяқталды. Содан кейін болған оқиға нәтижесінде маймылға үлкен күш-қуат қосылып, оның денесі зорға үлкейді. Өзінің қинаушысы деп санайтын Мойерсті өлтіруге тырысқан Титаноны Супермен тоқтатты және оныңмен шайқасты. Лейннің қатысуы Титаноны тыныштандырды, өйткені ол оны дос деп есептеді. Мойерс өз құралдарын пайдаланып, түрленуді кері қайтарды. Бірақ бұл түрлену шимпанзе үшін тым ауыр болды, ол Лейннің қолында қайтыс болды. Кейін ол жануардың құрметіне «Daily Planet» газетінде «Титано үшін көз жастар» деген мақала жазды. Титаноның тағы бір нұсқасы «Титаноның пиццасы» таңбасы ретінде пайда болды. Телевизиялық жарнамаларда шеф-пова шапкесіндегі алып маймыл, басқа пиццаханалардың баяу жеткізілімін бейнелейтін «Тасбақа баласын» жеңіп жатқан көрініс көрсетілді. Алайда, «Тасбақа баланы» (Джимми Олсен сомдады) Титанодан гөрі көбірек танымал болды, сондықтан жарнамалар тоқтатылды. «Action Comics» #854 комиксінде Криптонит адамы тәжірибе жасаған маймыл Криптонит сәулесімен сіңіріліп, Pre Crisis Titano сияқты денесін үлкейту және көздерінен Криптонит сәулелерін ату қабілетін алды. Ақырында оны «Мистер Акция» (Джимми Олсен) тыныштандырып, S. T. A. R. Labs-қа тапсырды. Титаноның Pre Crisis нұсқасы «Супермен/Бэтмен» #28 комиксінде формасын өзгерте алатын телепатиялық шетелдік тұлға ретінде қайта пайда болды.
Жаңа 52
2011 жылдың қыркүйегінде «Жаңа 52» DC комикстерінің тарихын жаңартты. Осы жаңа уақыт жолында Титано жаңа дизайнда жасалып, оның шығу тегі өзгертілді. Титано бұрынғы нұсқалардағы алыптай үлкен емес, енді тек қана қарапайым горилладан сәл ғана ірі болды және альбиносқа айналды. Оған сондай-ақ жаңа шығу тегі берілді: ол ақылдан безген биофизик жасаған генетикалық мутация екені айтылды. Кейін ол Метрополис зертханасында өмір сақтау құрылғысына қосылып жатқаны көрсетілді және Суперменге ұқсайтын бір жаратылыс тарапынан өлім жазасына кесілді. Титаноның дизайны Джефф Джонс пен Джон Ромита-младшийдің шығармашылық тобы тарапынан қайта жасалды. Бұл нұсқада криптониттен пайда болғанына ишара жасай отырып, ішкі мүшелері жасыл түспен жарқыраған алып шимпанзе роботы бейнеленді.
Күштері мен қабілеттері
Екі метеордың (жасыл криптонит пен уранның) қосылуы Тотоның алып өлшемге дейін өсуіне әкеп соқты. Титано ретінде, оның мөлшері мен күші қалыпты адамнан әлдеқайда артық. Ол көздерінен криптонит сәулелерін жіберуге қабілетті, олар Суперменді әлсірете алады. Бірақ, бұл сәулелер қорғасыннан өтпейді. Ол Лоиспен ерекше дос болады. Post Crisis нұсқасындағы Титано да ұқсас қабілеттерге ие, бірақ оның криптониттік көз сәулелері жоқ.
Бизарро-Титано
Bizarro World-те Титаноның Bizarro нұсқасы бар, ол жасылдың орнына көк криптонит сәулелерін атып шығарады. Bizarro Lois Lane-ге, Bizarro Lana Lang-ті жеңгеннен кейін лайықты қарсылас қажет болғандықтан, Bizarro Titano-ны Titano-ның кемелсіз көшірме жасау сәулесі мен уақыт көлемін пайдаланып жасады. Bizarro Titano күрес рингіне Bizarro Lois Lane-мен шықты. Ол рингтен шығып, бұрын көрген кокостарды жеуге кетіп, жеңіске жетті.
JLA: Жер 2
Грант Моррисонның "JLA: Earth 2" комиксінің соңында Титаноның антиматериялық көшірмесі пайда болды. Бұл нұсқа, іс жүзінде, Брейниак пен Ультрамен жасаған генетикалық тәжірибе (Субъект 773, "Ультра Титан") болып табылады. Брейниак оны босатып, ол Суперменге антикриптонит сәулелерін атып жібереді. Титаноның қарсы нұсқасы болғандықтан, бұл сәулелер оның күшін арттырады. Кейіннен оны Жасыл Фонарь ұстап алады.
DC бір миллион
DC Comics-тің DC One Million әлемінде Титано One Million – Горилла галактикасын қорғайтын, Суперменге ұқсас батыр және Соловардың тікелей түкпілден келген ұрпағы.
Қараңғы түндер: металл
Dark Nights: Metal сериясында Титано – Жер-53 планетасының Суперменге ұқсас нұсқасы, жаңа ашылған DC Multiverse әлемі, Горилла галактикасына сай, сондай-ақ лемур Атом, Атлантида теңізінің маймылы және Батапе де бар.
Теледидар
Титано "Суперменнің жаңа оқиғалары" эпизодындағы "Оны үлкен етіп жасаған шимпанзе" атты бөлімде пайда болады. Бұл нұсқада, Супермен оның капсуласын құтқарып, Жерге әкелгеннен кейін криптонит метеор және уран астероидінің соқтығысынан кейін өзгеруге ұшырады. Титано Лоис Лейнді ұрлайды, бірақ Супермен оны жеңу үшін қорғасын қалқанды пайдаланады. Кейін "Daily Planet" газеті Титаноның қалыпқа келгенін хабарлайды. Титано жоғарыда аталған эпизодтың фрагменті арқылы "Сезам көшесінің" алғашқы сынақ эпизодтарының бірінде көрсетіледі. Титано "Супермен" фильмінің титрлерінде пайда болады. Титано "Супермен: Анимациялық серия" фильмінің "Монки Фан" атты эпизодында пайда болады, оның дауыстық эффектілерін Фрэнк Уэлкер жасайды. Бұл нұсқасын Лейтенант-полковник Сэм Лейн сақтап, оның қызы Лоис Лейнмен байланыс орнатады. Жиырма жыл бұрын Титаноның "Титан 0" кемесі ғарышта жоғалып кеткен, ал Супермен оны қазіргі кездегі метеор жауыны ішінде табады. Жерге қайтарылғаннан кейін, Титано метеорлардан шыққан газдардың әсерінен едәуір үлкейіп, Метрополисте қиындықтар тудырады. Алайда, Сэм оны ойыншық маймылмен тыныштандырады, содан кейін ол S. T. A. R. Labs-тың қамқорлығына алынады, олар оның өсуін тоқтатып, оны жергілікті маймылдарды қорғай алатын шалғай аралға көшіреді. Титано "Justice League Action" анимациялық сериалының "Харли маймылға айналады!" атты эпизодында пайда болады. Бұл нұсқасын Харли Квинн Аркхам ауруханасында жұмыс істемей тұрғанда күтіп баптаған. Өзгергеннен кейін, Горилла Гродд Титаноны бақылауға алып, Суперменмен күреседі, бірақ Харли Старгерлмен бірігіп Титаноны босатады, ол Гроддты жеңеді. Титаноның голограммасы "Супермен мен Лоис" сериалының "Жақындасу" атты эпизодында пайда болады.
Әр түрлі
Титано «Суперменнің оқиғаларында» эпизодтық рөлде пайда болады.