Кіріспе

криптографияда XTR – ашық кілтпен шифрлау алгоритмі. XTR – «ECSTR» дегенді білдіреді, бұл тиімді және ықшам кіші топтың іздестіру ұсынылымының (Efficient and Compact Subgroup Trace Representation) аббревиатурасы. Бұл шекті өрістің көбейту тобының кіші тобының элементтерін ұсыну әдісі. Ол үшін, XTR кіші топтың элементтерін ұсыну үшін трассаны қолданады. Қауіпсіздік тұрғысынан алғанда, XTR шекті өрістің толық көбейту тобындағы дискретті логарифмге қатысты мәселелерді шешудің қиындығына негізделген. Көптеген криптографиялық протоколдар шекті өрістің толық көбейту тобының генераторына негізделгенінен өзгеше, XTR белгілі бір жай сан ретінің (prime order) кіші тобының генераторын қолданады. Параметрді дұрыс таңдау арқылы, генератор арқылы құрылған топта дискретті логарифмдерді есептеу, жалпы алғанда, оны есептеумен бірдей қиын болады және осылайша XTR-дің криптографиялық қолданыстары қауіпсіздіктің толық деңгейін сақтай отырып, арифметиканы пайдаланады, бұл байланыс және есептеу шығындарының айтарлықтай үнемдеуіне әкеледі. XTR-дің басқа да артықшылықтары – оның жылдам кілт жасауы, кілттің кішкентай көлемі және жылдамдығы.

XTR негіздері

XTR элементтері бар шекті өрістің көбейтуші тобының XTR супертобы деп аталатын кіші тобының, әдетте XTR кіші тобы немесе жай ғана XTR тобы деп аталатын кіші тобын пайдаланады. XTR супертобының реті , мұндағы p – жеткілікті үлкен жай сан, ал q – оған бөлінетін жай сан. XTR кіші тобының реті q-ға тең және генераторы g болатын , кіші тобындағы циклдік топ болып табылады. Келесі үш абзацта XTR супертобының элементтерін элементі арқылы, элементінің орнына қалай бейнелеуге болатыны және арифметикалық амалдарды элементінің ішінде, элементінің орнына қалай орындауға болатыны сипатталады.

Криптографиялық схемалар

Бұл бөлімде элементтердің іздерін қолдана отырып, жоғарыда айтылған түсініктерді криптографияға қалай қолдануға болатыны түсіндіріледі. Жалпы алғанда, XTR дискретті логарифм мәселесіне (немесе топтың ішіндегі дискретті логарифм мәселесіне) негізделген кез келген криптожүйеде қолданылуы мүмкін. XTR-дың екі маңызды қолданысы – Diffie-Hellman кілт алмасу протоколы және ElGamal шифрлауы. Біз ең алдымен Diffie-Hellman протоколынан бастаймыз.

XTR-DH кілті туралы келісім

Біз Алиса мен Бобтың екеуінің де XTR ашық кілт деректеріне қол жетімділігі бар және олар ортақ құпия кілт туралы келісуді жоспарлап отыр деп есептейміз. Олар мұны Diffie–Hellman кілт алмасуының келесі XTR нұсқасын қолдану арқылы істей алады:

Алиса кездейсоқ түрде , шартымен таңдайды, 1-алгоритммен есептейді және Бобқа жібереді. Боб Алисадан алады, кездейсоқ түрде , шартымен таңдайды, 1-алгоритмді қолданып есептейді және Алисаға жібереді. Алиса Бобтан алады, 1-алгоритммен есептейді және Бобқа сәйкес келетін шаманы есептейді. Боб да 1-алгоритмді қолданып есептейді және сондай-ақ шаманы есептейді.

Қауіпсіздік

Жоғарыда түсіндірілген XTR шифрлау схемасының қауіпсіздік қасиеттерін бағалау үшін, ең алдымен XTR тобының қауіпсіздігін тексеру керек, яғни онда дискретті логарифм мәселесін шешудің қыйынырақ екенін анықтау қажет. Ал келесі бөлімде XTR тобындағы дискретті логарифм мәселесі мен XTR нұсқасындағы дискретті логарифм мәселесінің арасындағы теңдестік, элементтердің іздерін ғана қолдана отырып, дәлелденеді.

Жалпы дискретті логарифмдер

Енді ретінің көбейту тобы болайық DiffieHellman протоколының қауіпсіздігі есептеудің DiffieHellman (DH) проблемасына негізделген. Біз DH проблемасына байланысты тағы екі проблема бар деп жазамыз. Біріншісі - берілгенді анықтау үшін Диффи Хелман шешімі (DHD) мәселесі, ал екіншісі - берілгенге табу үшін дискретті логарифм (DL) мәселесі. DL мәселесі DH мәселесі сияқты қиын және егер DL мәселесі шешілмейтін болса, онда басқа екеуі де қиын деп есептеледі. DL проблемасының біріншілік факторлануын ескере отырып, PohligHellman алгоритміне байланысты DL проблемасының барлық біріншілік реті бар ішкі топтарында азайтуға болады. Сондықтан оны жай сан деп санауға болады. Кейбір үшін кеңейту өрісінің көбейту тобының бірінші реттік субтобы үшін, жүйеге шабуыл жасаудың екі ықтимал жолы бар. Бір адам бүкіл көбейту тобына немесе кіші топқа назар аударуы мүмкін. Көбейтуші топқа шабуыл жасау үшін ең танымал әдіс - Сандық өріс сырғаның дискретті логарифмдік нұсқасы немесе балама ретінде кіші топта Pollard's rho әдісі сияқты операцияларды қабылдайтын бірнеше әдістердің біреуін қолдануға болады. Екі тәсіл үшін де DL мәселесінің қиындығы in-тің ең кіші қоршаудағы қосалқы өрісінің көлеміне және оның алғашқы реті мөлшеріне байланысты. Егер өзі XTR тобындағы ең кіші қоршаудағы қосалқы өрісі болса және жеткілікті үлкен болса, онда DL мәселесі DL проблемасының жалпы DL проблемасы сияқты қиын болады. XTR параметрлері қазір кіші емес, жеткілікті үлкен және шын қосалқы өріске енбейді.