Кіріспе

Атлант мұхитындағы дауыл маусымы

1888 жылғы Атлант мұхитындағы дауыл маусымы 1888 жылдың жазы мен күзінің бірінші жартысында жалғасты. 1888 жылғы Атлант маусымында екі тропикалық дауыл, төрт дауыл және екі күшті дауыл болды. Дегенмен, қазіргі заманғы спутниктік және басқа да қашықтан сезіктеу технологияларының болмауына байланысты, құрлықтағы елді мекендерге әсер еткен немесе теңіздегі кемелерге кездескен дауылдар ғана белгілі, сондықтан нақты саны одан да көп болуы мүмкін. 1851 және 1885 жылдар аралығында жылына нөлден алтыға дейін тропикалық циклон, ал 1886 және 1910 жылдар аралығында жылына нөлден төртке дейін дауылдарды қате санау мүмкіндігі болған деп есептеледі. TOC

Бірінші дауыл

16 маусымда 00:00 UTC-де Солтүстік-Батыс Мексика шығанағында маусымның алғашқы тропикалық дауылы мен алғашқы дауылы пайда болды, оның орталығы Техас штатының Галвестон аралынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 322 км (200 миль) жерде орналасқан. (Жетесіз бақылауларға байланысты, жүйе осы уақытқа дейін дамыған болуы мүмкін, бірақ анықталмаған.) Циклон батыс-солтүстік-батысқа қарай жылжып, 16 маусымның соңында тез күшейіп, дауылға айналды. 17 маусымның таңында ең жоғары қарқынына жетті. 17 маусымда сағат 06:00 UTC шамасында дауыл Техас штатының Бей-Сити қаласының оңтүстік-батысына, Шығыс Матагорда шығанағының шығыс бөлігіне құрлыққа түсті. Құрлыққа түскеннен кейін солтүстік-батысқа бұрылып, тез арада тропикалық дауылға дейін әлсіреді, уақыт өте келе біртіндеп солтүстікке қарай бұрылды. 18 маусымда сағат 06:00 UTC-де тропикалық депрессияға дейін әлсіреді, және тағы 12 сағаттан кейін Техастың Уэко қаласының жанында жоғалып кетті. Техаста циклон қатты жаңбыр әкелді, Галвестонда 16 сағаттан астам уақыт бойы ең жоғары деңгейге жетті. Қаладағы өлшенген ең жоғары жел жылдамдығы жетті. Техас жағалауындағы ең төменгі қысым Корпус-Кристиде тіркелді, ол құрлыққа түскен жерден оңтүстік-батысқа қарай шамамен 193 км (120 миль) қашықтықта орналасқан. Атлантикалық дауылдарды қайта талдау жобасы дауылдың құрлыққа түскен кездегі ең төменгі орталық қысымы шамамен жақын болғанын бағалады. Оперативтік жағдайда, АҚШ Сигнал корпусы (қазіргі Ұлттық ауа райы қызметінің алдыңғысы) жүйені төмен қысымды аймақ ретінде жіктемеді, сондықтан ол 1888 жылғы маусым айындағы «Айлық ауа райы шолуындағы» (Сигнал корпусының ресми басылымы) циклонның жол картасында көрсетілмеді. Алайда, 17 маусымда «Нью-Йорк Таймс» газеті Техасқа орташа күшті дауыл жақындап келе жатқанын хабарлады.

Екінші тропикалық дауыл

Бұл маусымдағы екінші тропикалық дауыл Рио-Гранде өзенінің сағасынан шығысқа қарай 200 миль (322 км) жерде, Техас-Мексика шекарасында пайда болды. Ол солтүстік-батысқа қарай жылжып, 5 шілдеде сағат 00:00 UTC-ге дейін ең жоғары қарқындылығына жетті. Шамамен 16 сағаттан кейін, осы қарқындылығымен тропикалық дауыл Бей-Ситидің шығысында құрлыққа шықты – бұл бұрынғы дауылдың соққан аймағымен бірдей болды. Циклон құрлыққа соққаннан кейін солтүстікке және солтүстік-шығысқа бұрылып, әлсіреп кетті. 6 шілдеде сағат 12:00 UTC-де циклон Техас штатының солтүстік-батысындағы Чероки округінің үстінде соңғы рет тіркелді. Климат зерттеушісі Майкл Ченовет бұл дауылды HURDAT тізімінен алып тастауды ұсынды, себебі "құрлықтағы немесе кемелерден алынған есептерде ешқандай дәлел табылған жоқ". Техас штатында дауыл Галвестон қаласындағы желдің ең жоғары жылдамдығын көрсетті, ал қаладағы ең төменгі өлшенген қысым болды. Алдыңғы дауыл сияқты, бұл циклон да Техастың бірнеше аймақтарында, әсіресе Андерсон округінің Палестина аймағында қатты жаңбырға себеп болды. Бұл аймақта диаметрі және пішіні дұрыс емес, шамамен 500 мм болатын ұсақ тастардың жауғаны туралы хабарламалар келіп түсті, бұл Палестинадан белгісіз қашықтықта пайда болған торнадо немесе су айдынының салдары болуы мүмкін.

Үшінші дауыл

Бұл жүйе алғаш рет 14 тамызда сағат 12:00 UTC-де Түркс және Кайкос аралдарының солтүстік-шығысында 100 миль (161 км) жерде анықталды. Батысқа қарай солтүстік-батысқа қарай жылжыған дауыл шамамен 24 сағаттан кейін дауылға айналды. 16 тамызда Багам аралдарындағы Кэт аралына, содан кейін 16 тамызда Андрос аралына соқты. Флориданың оңтүстік-шығысына жақындағанда, дауыл Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 3-ші санаттағы күшті дауылға теңесті және 16 тамызда сағат 12:00 UTC шамасында 125 миль/сағ (205 км/сағ) жел жылдамдығына жетті. Шамамен сағат 19:00-де қазіргі Майами Бичтің солтүстігінде ең жоғары қарқынымен құрлыққа түсті. Циклон құрлықта әлсіреп, 17 тамызда Кайо Коста жанындағы Мексика шығанағына 1-ші санаттағы дауыл ретінде шықты. Алайда, дауыл тез арада қайта күшейіп, 18 тамыздағы екінші ең жоғары қарқынына – 175 км/сағ жетті. Желдің бағыты солтүстік-батысқа бұрылып, жағалауға жақындады. 19 тамызда сағат 16:00 шамасында циклон Кокодриден оңтүстікке қарай 2-ші санаттағы күшті дауыл ретінде құрлыққа түсті. Ішкі аймаққа өткеннен кейін солтүстікке бұрылып, 20 тамызда сағат 18:00 UTC шамасында Миссисипи штатындағы Гринвиллге жақын жерде солтүстік-шығысқа қарай бұрылды. Бір тәуліктен кейін Оңтүстік Жаңа Англияны басып өтіп, 22 тамызда сағат 12:00 UTC-де тропикалық циклоннан экстатропикалық жүйеге айналды. Экстратропикалық қалдықтары Атлант мұхитының Канадасын кесіп өтіп, 24 тамызда Лабрадор теңізінде тарап кетті. Багам аралдарында дауыл жеміс ағаштарына, егістіктерге және қоршауларға, әсіресе Абако аралдарында, Харбор аралында және Нью-Провиденсте зақым келтірді. Оңтүстік Флорида сол кезде сирек қоныстанған болса да, Себастьянға дейін солтүстікке қарай кең аумақта үлкен зардаптар тіркелді. Оңтүстік Флоридадағы ең күшті жел Юпитерде болды, ал ең көп жаңбыр да сол жерде жауды. Солтүстікке қарай Себастьян шығанағындағы желдің жылдамдығы шамамен 4 мың метр/сағатқа жететіні болжалды, нәтижесінде ағаштар мен телеграф бағаналары құлады, көптеген кішкентай қайықтар жағаға шығып, жергілікті жеміс бақшаларына "бірнеше мың доллар" көлемінде зиян келтірді. Сондай-ақ, "Майами маңындағы жағажайларда" дауылдың салдарынан 4 метрлік су көтерілгені хабарланды. Дауылдан туған су тасқыны Мобил өзенінен екі-үш блокқа дейінгі аумақты 3 фут (1 метр) тереңдікке дейін су басты. Бастапқыда тропикалық дауыл болған жүйе сол күні дауылға айналды. Дауыл одан әрі күшейіп, 2 қыркүйекте 18:00 UTC шамасында Түркс және Кайкос аралдарына соққы беруден бұрын 2-ші санатқа жетті. Шамамен 24 сағаттан кейін циклон 3-ші санаттағы дауылға айналды, желдің максималды жылдамдығы 125 миль/сағ (205 км/сағ) құрады. 4 қыркүйекте дауыл қазіргі Вилла-Клара провинциясының жағалауына соқты. Келесі күні таңертең 1-ші санаттағы дауылға дейін әлсіреп, жүйе Кубадан оңтүстік-батысқа қарай бұрылып, бірнеше сағаттан кейін Юкатан арнасына шықты. Содан кейін дауыл 6 қыркүйекте Юкатан түбегінің солтүстік-шығыс жағынан өтіп, құрлыққа түсті. Тропикалық дауылға дейін әлсірегеннен кейін, Кампече шығанағында оңтүстік-батысқа қарай жылжығанда қысқа мерзімге 2-ші санатқа дейін күшейді. Содан кейін дауыл 8 қыркүйекте Коатзакоалькос, Веракрус маңында құрлыққа түсуге дейін 1-ші санатқа дейін әлсіреп, көп ұзамай тарап кетті. Дауыл Пуэрто-Рикодан алыс болғанына қарамастан, қатты жаңбыр су тасқынына әкеліп, 100-ден астам адамның өміне қиындық тудырды, олардың 30-ы Понседе Португес өзенінің арнасынан асып кетуінен кейін қаза тапты. Понседегі негізгі көпір құлады, ал егін мен мал көптеген зиянға ұшырады. Пуэрто-Рикодағы салдарынан дауыл 1960 жылғы Донна дауылымен салыстырылды. Түркс және Кайкос аралдарында дерлік барлық үйлерге қандай да бір зақым келді, ал 250-ден астам шаруалардың үйлері қирады. 400 мың бушельден астам тұз жойылды. Түркс және Кайкос аралдарында барлығы 21 адам қаза тапты. 1938 жылы метеоролог Иван Рэй Таннехилл "Куба жағалауындағы барлық қалалар алып толқындармен жойылды" деді. Бұл дауылдың салдарынан. Гаванада көптеген қоғамдық ғимараттар зақымдалып, үлкен ағаштар құлады, ал кейбіреулері бірнеше блокқа дейін ұшып кетті, ал құлаған шамдар қаланың көп бөлігін қараңғы қалдырды. Толқындар көптеген баржаларды суға батырып, Гавананың солтүстік бөліктерін су басты, оған тек қайықпен ғана жете алатын болды. Кубадағы зиян 1 миллион доллардан асты, ал аралда шамамен 800 адам қаза тапты. Мексикада дауыл Веракрус маңындағы аймақтарда қатты жаңбыр жаудырды. Үш кеме жағаға шығып, бір кеме мен шхуна соқтығысты.

Бесінші тропикалық дауыл

6 қыркүйекте Түркс және Кайкос аралдарының солтүстігінде тропикалық дауыл пайда болды. Ол Флорида Панахы арқылы солтүстішке қарай жылжып, АҚШ-тың шығыс жағалауымен солтүстікке қарай жалғасты. Дауыл 11 қыркүйекте Мэрилендке жеткен соң, экстратропикалық жүйеге айналды. 13 қыркүйекте жүйе Оттаваның жанында тарап кетті. АҚШ-тың аумағында дауыл Флоридадан бастап шығыс Джорджия, Каролина және оңтүстік Вирджинияға дейін ауыр жаңбыр жаудырды. Ең көп жауын-шашын Оңтүстік Каролина штатының Гринвуд қаласында тіркелді.

Алтыншы дауыл

23 қыркүйекте Кей-Уэсттің оңтүстігінде тропикалық дауыл пайда болып, солтүстік-шығысқа қарай жылжуды бастады. Ол Грузия жағалауымен қатарласып жүрді, содан кейін 26 қыркүйекте 1-санатты дауылға айналды. 27 қыркүйекте Сент-Лоуренс шығанасының жанында экстратропикалық дауылға айналуға дейін солтүстік-шығыс бағытында жалғастырды.

Жетіінші дауыл

8 қазанда Мексика шығанағының оңтүстік-батысында тропикалық дауыл пайда болды. Келесі күні жүйе күшейіп, дауылға айналды, ал 10 қазанда 2-санатты дауылға жетті. 11 қазанда таңертең дауыл ең жоғары қарқынына жетті, желдің жылдамдығы 175 км/сағ (110 миль/сағ) болды және ең төменгі қысым тіркелді, сол кезде ол Флорида штатындағы Седар-Кейден солтүстікке қарай құрғаққа шықты. Құрғаққа шыққаннан кейін алты сағаттан аз уақыт ішінде циклон Флорида түбегінен өтіп, Джексонвилл маңында Атлантика мұхитына шықты, бірақ бұл әлдеқайда әлсіз дауыл болды. Атлантика мұхитына жеткеннен кейін әлсіреуін жалғастырған жүйе, қазіргі Солтүстік Каролина штатындағы Оук аралының жанында тағы бір құрғаққа шығар алдында тропикалық дауыл деңгейіне төмендеді. Дауыл 12 қазанда Элизабет-Ситидің шығысында Атлантика мұхитына қайта оралды және солтүстік-шығысқа қарай қозғалды, содан кейін Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аймасының шығыс жағынан шығыс-солтүстік-шығысқа бұрылды. Бірнеше сағаттан кейін жүйе соңғы рет Мэн шығанағының жанында байқалды. Флорида штатының Седар-Кей қаласында желдің жылдамдығы 30 минут ішінде 3 метрге (9 футқа) дейін көтерілді, нәтижесінде төменгі жатқан көшелер суға батып, көптеген адамдарды үйлерін эвакуациялауға мәжбүр етті. Седар-Кейдегі зиян 5000 долларға бағаланды. Солтүстік Флорида мен Оңтүстік Джорджияның бірнеше аймақтарында жаңбыр мөлшері шамамен … құрады. Саванна, Джорджияда желдің жылдамдығы … болды. Солтүстікке қарай, Жаңа Англиядағы кем дегенде бір аймақта тропикалық дауылдың күшіндегі жел тіркелді – Род-Айленд штатының Блок-Айленд аймағында.

Сегізінші тропикалық дауыл

8-ші тропикалық дауыл 1 қарашада Желді аралдарға жақын жерде қалыптасып, солтүстік Атлантика мұхитының солтүстігіне қарай жылжыды, сонымен бірге 50 түйінге дейін күшейді.

Тоғызыншы дауыл

Аскания мен Моцарт пароходтары алғаш рет 17 қарашада Кіші Антиль аралдарының солтүстік-шығысында тропикалық дауылға тап болды. Шамамен бір апта бойы батыс-солтүстік бағытта жылжыған циклон 20 қарашаның соңында дауылға айналып, 23 қарашада 2-санатты дауылға жетті. Содан кейін дауыл келесі күні солтүстік-шығысқа бұрылып, Солтүстік Каролина жағалауынан өтті. Моранси атты шкуна 25 қарашада атмосфералық қысымды тіркеді, бұл дауыл тропикалық циклон ретінде болған кездегі ең төменгі көрсеткіш еді. Бірақ бірнеше сағаттан кейін жүйе Солтүстік Каролина штатының Китти-Хок қаласынан шамамен 115 миль (185 км) шығысқа қарай экстратропикалық циклонға айналды. Экстратропикалық циклон солтүстік-шығысқа қарай жылжуын жалғастырып, 28 қарашада Нью-Шотландияға дауылға тең күшпен соқтығысты. Содан кейін шығыс-солтүстік-шығысқа бұрылып, 30 қарашада Ньюфаундлендтен өтті. 2 желтоқсанда экстратропикалық дауыл Азор аралдарының солтүстігінде соңғы рет байқалды.