Кіріспе
Британдық пакистандық мұғалім (1952–2006)
Васим Хасан Раджа (Пенжаби, 3 шілде 1952 – 23 тамыз 2006) – британдық пакистандық мұғалім, матч төрешісі, крикет жаттықтырушысы және крикетші. Ол 1973 жылдан 1985 жылға дейін Пакистан ұлттық крикет құрамасы үшін 57 тестілік матч пен 54 бір күндік халықаралық матчта ойнады. Оның кіші інісі Рамиз Ража да Пәкістанның тестілік және бір күндік ойындарында өнер көрсетіп, ұлттық құраманың капитаны болды. Тағы бір ағасы Зейім Ража, сондай-ақ оның әкесі Салим Ахтар да бірінші сынып крикетімен айналысты.
Ерте және жеке өмір
Васим Раджа Пунджабтың Мултан қаласында дүниеге келген. Оның әкесі жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер болған. Раджа Лахордағы Үкіметтік колледжден саяси ғылымдар магистрі дәрежесін алды. Ол Пакистанның 19 жасқа дейінгі құрамасының капитаны болды. Англиялық Эннге үйленгеннен кейін Лондонға қоныс аударды. 1989 жылдан бастап Раджа Дарем университетінде PGCE бағдарламасы бойынша оқыды, сондай-ақ крикет командасына қосылды. Ол Суррейдегі Катерхам мектебінде география, математика және дене тәрбиесі пәндерін оқытты. Ол сонымен қатар Пакистанның 19 жасқа дейінгі құрамасының жаттықтырушысы болды және 2002 жылдан 2004 жылға дейін 15 тест матчы мен 34 бір күндік матчта Халықаралық крикет кеңесінің матч төрешісі қызметін атқарды. 2006 жылдың тамыз айында Англияның Бэкингемшир графтығындағы Марлоу қаласында, 50 жастан асқан ойыншылардың Суррей клубы үшін крикет ойнап жатқанда жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның жанында әйелі және Әли мен Ахмад атты ұлдары қалды.
Мансап
Ойыншылық карьерасы барысында Раджа көбінесе ортаңғы қатарда ойнайтын, сол жақтан соққы беретін, әдемі стильді, кең қозғалысты, көзге түсетін және білікті шабуылшы ретінде танымал болды. Оның ерекшелігі – кең серпілісі және таңғажайып соққылары, өткір көзі мен білекпен орындалатын шеберлігі еді. Раджа оң қолымен тегіс айналдыратын допты да тамаша лақтыратын, нәтижесінде Тест матчтарында 51 қақпа алды. Оның құрбандарының ішінде Клайв Ллойд, Рой Фредерикс, Гленн Тернер және Вив Ричардс та бар. Барлығында ол 250 бірінші сыныптық матчта ойнап, 35.18 орташа есеппен 11,434 ұпай жинады, оның ішінде 17 сенсациялық жеңіс және 29.05 орташа есеппен 558 қақпа алды. Тест крикетіндегі ең жарқын сәті – 1976–77 жылдары Батыс Индияға жасаған туры болды. Онда ол 57.4 орташа есеппен 517 ұпай жинап, Пәкістандық шабуылшылардың тізімінде бірінші орынға шықты және 18.7 орташа есеппен 7 қақпа алып, Маджид Ханнан кейін екінші орынға ие болды. Сонымен қатар, ол Тест сериясында 14 алтылық соқты, бұл рекорд 4 рет қайталанды, бірақ әлі де үйден тыс жердегі жалғыз көрсеткіш болып қала береді. Барбадоста өткен 1-ші Тест матчының екі иннингінде де ол ең көп ұпай жинады, соның арқасында Батыс Индияны Кенсингтон Овалда 1935 жылдан бері алғашқы рет жеңіліске ұшыратуға жақындатты. Екінші иннингте Пәкістанды Энди Робертс пен Колин Крофт 158–9 есебімен қысқартты, төртінші күннің ортасында тек 144 ұпайға ғана басымдық берді, бірақ Васим Баримен жасаған 133 ұпайлық соңғы серпіліс Батыс Индияға 306 ұпайдан жоғары мақсат қойды. Бесінші күннің соңында Батыс Индия 251–9 есебімен 55 ұпайға қалып қойды. Батыс Индия Бриджтаунда келесі 12 матчта жеңіске жетті, бірақ 1994 жылы 4-ші Тестте Англиядан жеңілді. 2004 жылдан 2006 жылға дейін ол Хаслемер дайындық мектебінде крикет сабақтарын берді. Оның құрметіне онда ескерткіш тақта орнатылған. Сонымен қатар, ол Англияның солтүстік-шығысында, графтыққа бірінші сыныптық мәртебе берілместен бұрын, Дурхам ККК сапында ойнаған.
Кітап
Адам Ликуди, "Қоршалған жолбарыстар: Абдул Кардардан Уасим Акрамға дейінгі Пәкістанның тест крикеті тарихы", 1997, 300 бет.