Кіріспе

Саудадағы көпөлшемді статистикалық жіктеу әдісі – геодемографиялық сегментация. Бұл әдіс халықтың мүшелерінің әртүрлі топтарға жататынын анықтауға мүмкіндік береді, бірнеше қасиеттерді сандық түрде салыстыру арқылы, топтар ішіндегі айырмашылықтар топтар арасындағы айырмашылықтардан кем болуы керек деген болжамға сүйене отырып.

Кластерлеу алгоритмдері

Әр түрлі алгоритмдерді қолдану әр түрлі нәтижелерге әкеледі, бірақ ең жақсы алгоритмді таңдау үшін бірде-бір ең жақсы тәсіл жоқ, сондай-ақ ешқандай алгоритм өзінің дұрыстығының теориялық дәлелін ұсынбайды. Геодемографиялық сегментацияда ең көп қолданылатын техникалардың бірі – кеңінен танымал k-means кластерлеу алгоритмі. Шындығында, қазіргі коммерциялық геодемографиялық жүйелердің көпшілігі k-means алгоритміне негізделген. Дегенмен, жасанды нейрондық желілерден, генетикалық алгоритмдерден немесе тұманды логикадан туындаған кластерлеу техникалары үлкен, көп өлшемді деректер базаларында тиімдірек (Brimicombe 2007). Нейрондық желілер сызықтық емес байланыстарды өңдей алады, шуға төзімді және жоғары деңгейде автоматтандырылған. Олар деректердің сипаты мен таралуына қатысты ешқандай гипотеза жасамайды және географиялық сипаттағы, бүгінгі күнге дейін шешілмеген мәселелерді шешуде құнды көмек көрсетеді. Бақылаусыз кластерлеуге қол жеткізу үшін ең белгілі және тиімді нейрондық желі әдістерінің бірі – Өзін-өзі Ұйымдастыру Картасы (SOM). SOM, k-means әдісіне қарағанда жақсартылған нұсқа ретінде ұсынылған, өйткені ол халық санағы деректерін кластерлеуге көбірек бейімделмелі тәсіл ұсынады. SOM әдісін жақында Спилман мен Тилл (2008) Нью-Йорк қаласына қатысты санақ деректерінің геодемографиялық кластерін жасау үшін қолданды. Жеке көпбұрыштың барлық аймақтарға ұқсастығын сипаттаудың тағы бір жолы – тұманды логикаға негізделуі мүмкін. Тұманды кластерлеудің негізгі ұғымы – бір объект бірнеше кластерге қатысты болуы мүмкін. Бинарлық логикада жиынтық бинарлық «иә-жоқ» анықтамасымен шектеледі, яғни объект кластерге жатады немесе жатпайды. Тұманды кластерлеу кеңістіктік бірлікке әртүрлі мүшелік мәндерімен бірнеше кластерге қатысуға мүмкіндік береді. Геодемографиялық талдау және тұманды логикаға қатысты көптеген зерттеулерде Fuzzy C Means алгоритмі және Густафсон-Кессел алгоритмі қолданылады.

CanaCode өмір салты кластерлері

CanaCode Lifestyle Clusters – Manifold Data Mining компаниясы жасаған және Канада пошта кодтарын 18 ерекше өмір салтының негізгі тобына және 110 тар нақты өмір салтына жіктейді. Ол демографиялық мәліметтерден бастап әлеуметтік-экономикалық факторларға дейін, шығындарға және өмір салтының ерекшеліктеріне (мысалы, тұтынушылардың талғамдары) дейін, соның ішінде тауарларды қолдану, медиа қолдану және психографиялық сипаттамаларға дейін 10 000-нан астам өзгермелі деректер бойынша қазіргі жылғы статистиканы қолданады.

PSYTE HD

PSYTE HD Canada – Канаданың пошталық кодтары мен таралым аймақтарын 57 бірегей өмір салты тобына және бір-бірінен ерекшеленетін аудан типтеріне жіктейтін геодемографиялық нарық сегментациясы жүйесі. PSYTE HD Canada Канаданың демографиялық және әлеуметтік-экономикалық халық санағы деректеріне, сондай-ақ әртүрлі үшінші тарап деректерімен бірге заманауи кластерлік құру ортасында негізделген. Нәтижесінде алынған кластерлер Канада аудандарының ең нақты суреттемесін ұсынады. PSYTE HD Canada – тұтынушы деректерін және потенциалды нарықтарды талдауға, нарық туралы ақпарат пен түсініктерге қол жеткізуге, сондай-ақ Канаданың алуан түрлі нарығындағы тұтынушылардың мінез-құлқын түсіндіруге арналған тиімді құрал.

CAMEO жүйесі

CAMEO жіктелімдері – халықаралық ұйымдар сату, маркетинг және желілік жоспарлау стратегияларының бір бөлігі ретінде қолданатын тұтынушылар жіктелімдерінің жиынтығы. CAMEO UK пошта кодтары, үй шаруашылықтары және жеке тұлғалар деңгейінде құрылған және 50 миллионнан астам британдық тұтынушыны жіктейді. Ол Ұлыбритания нарығын 68 ерекше аудандық типке және 10 негізгі маркетингтік сегментке дәл бөлу үшін жасалған. Халықаралық жағынан Global CAMEO әлемдегі ең ірі тұтынушы сегментациясы жүйесі болып табылады, ол 40 елді қамтиды. Сонымен қатар, шекаралар арқылы сегменттеуді жүзеге асыратын бірыңғай жаһандық жіктелім – CAMEO International да бар. CAMEO Callcredit Information Group компаниясымен әзірленген және күтіліп келеді.

Ағаш бұта жүйесі

Тұрғын үй маңындағы аудандардың жіктелімін (Acorn) Лондондағы CACI әзірледі. Бұл қазіргі қолда бар жалғыз геодемографиялық құрал, ол 2011 жылғы халық санағының мәліметтері емес, ағымдағы жылғы деректерді пайдаланып құрылған. Acorn тұтынушыларды талдауға және түсінуге көмектеседі, осы арқылы клиенттермен және қызмет алушылармен байланысты күшейтіп, барлық каналдар бойынша стратегияларды іске асыруға мүмкіндік береді. Acorn Ұлыбританияның 1,9 миллион пошталық индексін 6 санатқа, 18 топқа және 62 түрге жіктейді.

MOSAIC жүйесі

Mosaic UK – Experian-ның адамдарды жіктеу жүйесі. Оны бастапқыда профессор Ричард Уэббер (Лондон корольдік колледжі университетінің география профессоры) Experian компаниясымен бірлесіп жасаған. Mosaic жүйесінің ең соңғы нұсқасы 2009 жылы жарық көрді. Ол Ұлыбритания халқын 15 негізгі әлеуметтік-экономикалық топқа және олардың ішінде 66 түрлі типке бөледі. Mosaic UK – Mosaic классификацияларының отбасының бір бөлігі, ол 29 елді, соның ішінде Батыс Еуропаның көп бөлігін, АҚШ, Австралия және Таяу Шығысты қамтиды. Mosaic Global – Experian компаниясының жаһандық тұтынушыларды жіктеу құралы. Ол әлемдік қалалардың тұрғын үйлерді бөлудегі ортақ үлгілері бар деген қарапайым қағидаға негізделген. Mosaic Global – 29 елден алынған жергілікті деректерді пайдаланып, әлемдегі 400 миллионнан астам үй шаруашылығын қамтитын тұрақты сегменттеу жүйесі. Ол әр елде кездесетін 10 түрлі тұрғын үй ауданын анықтады.

geoSmart жүйесі

Австралияда geoSmart – ұқсас демографиялық ерекшеліктері мен өмір салты бар адамдардың біріне жақын тұру қағидасына негізделген геодемографиялық сегментациялау жүйесі. Оны геодемографиялық шешімдерді ұсынатын австралиялық RDA Research компаниясы әзірлеген. geoSmart геодемографиялық сегменттері Австралия халық санағының (Австралия статистика бюросы) демографиялық көрсеткіштері мен модельделген сипаттамалары негізінде құрастырылады және жүйе жаңадан құрылған үй шаруашылықтарының өсуіне сәйкес жаңартылып отырады. Кластерлеу нәтижесінде сипаттамалық түсіндірме немесе шағын сурет түрінде бейнеленген бірегей сегмент коды жасалады. Австралияда geoSmart көбінесе дерекқорларды сегменттеу, жаңа клиенттерді тарту, сауда аймақтарын талдау және тікелей пошта таратқанда қолданылады, алайда оны көптеген басқа да салаларда пайдалануға болады.

Өндірістік аймақ жіктелуі

Output Area Classification (OAC) – Ұлыбританияның Ұлттық статистика басқармасының (ONS) 2011 жылғы Ұлыбритания халқының санағына негізделген, тегін және ашық геодемографиялық сегментациясы. Ол 41 санақ көрсеткішін 7, 21 және 52 топтан тұратын үш деңгейлі жіктемеге бөледі. OAC-тің басқа коммерциялық жіктелімдерден басымдығы – әдістемесінің ашық және құжатталған болуында, ал деректерінің лицензиялық талаптарға сәйкес, қоғамдық және коммерциялық ұйымдарға ашық және тегін қолжетімділігінде. OAC географиялық талдаудан әлеуметтік маркетингке және тұтынушылардың сипаттамасын жасауға дейін алуан түрлі қолданысқа ие. Ұлыбританияның мемлекеттік секторы – OAC-ті ең көп пайдаланатын мекемелердің бірі.