Кіріспе

Соғыс қарсыластарын қолдау науқаны (WRSC) – 2004 жылдың сәуір айында Торонтода, Онтариода құрылған, Канаданың коммерциялық емес қоғамдық ұйымы. Оның мақсаты – Иракты басып алу мен оккупациялауға қарсылығынан Канадаға келуді қалайтын АҚШ-тың әскери қызметкерлеріне баспана беру үшін Канада үкіметін сендіру мақсатында, канадалықтар мен бүкіл әлем бойынша қолдауды жұмылдыру.

Шолу

Кампанияның штаб-пәтері Торонтода орналасқан, ал Оттава (Онтарио провинциясы), Ванкувер (Британ Колумбиясы), Виктория (Британ Колумбиясы), Нельсон (Британ Колумбиясы), Садбери (Онтарио), Лондон (Онтарио) және Тундэр-Бэй (Онтарио) қалаларында бөлімшелері бар. Сонымен қатар, Канаданың дерлік барлық аймақтарында, АҚШ-та және басқа елдерде де қолдаушылары бар. 2007 жылдың тамызына қарай, кампанияға Канаданың Еңбек Конгресі, Біріккен Болат Жұмысшылары, Халықаралық Машина Жасаушылар Қауымдастығы (Онтарио), Канада Автокөлік Жұмысшылары және тағы да басқа кәсіподақтар қолдау көрсетті. Бұл кампанияға түрлі діни ұйымдар да қолдау білдірді – Достар Қоғамынан (квакерлер) бастап, KAIROS (Канададағы көптеген шіркеулердің бірлескен жобасы), Йорк аймағындағы Ислам орталығы және тағы да басқалары. Ширли Дуглас, Наоми Клейн, Ави Льюис, Сара Хармер, Сьюзан Сарандон және Том Хейден сияқты танымал тұлғалар да қолдау көрсетті. Канаданың Жаңа Демократиялық Партиясы да маңызды қолдаушы болып табылады, әсіресе партия басшысы Джек Лейтон және депутаттар Билл Сиксей, Джо Комартин және Жан Кроудер. Бірқатар Либералдық Партия депутаттары да қолдау білдірді, олардың ішінде Бонни Браун, Марио Сильва, Борис Врзесневский, Стивен Оуэн және басқалар бар. Кампания либералды партиялар арасында қолдау табу және нығайту үшін белсенді лоббилік жұмыс жүргізіп келеді және жақын арада бұл жұмысты Квебек блогының депутаттарына жеткізуді жоспарлап отыр. Кампанияның қаржысы қайырымдалықтар мен қаржы жинау іс-шараларынан түсетін түсімдерден құралады. Жақындағы маңызды іс-шаралар Нью-Йорк штатының Баффало және Эри-Онтертаун қалаларында, "Бейбітшілік Шекарасыз" атты шара және Peace Arch Park (Британ Колумбиясы), сондай-ақ Оттава (Онтарио), Нельсон (Британ Колумбиясы) және тағы да басқа көптеген жерлерде өтті. Бұған дейін, 2005 жылдың 10 желтоқсанында Торонтода 300-ден астам адам қатысқан маңызды іс-шара өтті, онда кампанияның "Оларды Қалдырайық: Канададағы АҚШ соғыс қарсыластарының Дауысы" атты бейнефильмінің тұсаукесері және Common Threads Хордың өнері көрсетілді. Кампания іс-шараларды демеулеуді және www.resisters.ca сайты арқылы, сондай-ақ басқа да байланыс жолдарымен қаражат жинауды жалғастыруда. Кампания АҚШ-тың Канададағы соғыс қарсыластарына практикалық көмек көрсетеді, оның ішінде уақытша тұруға орын, қажет болған жағдайда күнделікті шығындарға қаражат, заңгерлік кеңес және өкілдік, сондай-ақ көптеген басқа да ресми емес қолдау түрлері. АҚШ-та тұрған кезде кампанияға жүгінетін соғыс қарсыластары алдымен 877 447 4487 нөміріне немесе girightshotline.org сайтына хабарласып, АҚШ-тағы мүмкіндіктері туралы ақпарат алуы тиіс. Себебі, кампания Канадаға келу шешімінің өте маңызды, тіпті өмірді өзгертетін шешім екенін және оны мұқият қарастыру қажет екенін жақсы біледі.

Канададағы соғыс қарсыластары

Қазіргі уақытта Канадада 30-дан 40-қа дейін АҚШ соғыс қарсыластары, оның ішінде кейбір отбасылар бар. Бұл соғыс қарсыластары Кампаниямен байланысқа шығып, Канадада босқын мәртебесін алуға өтініш білдірді, сондай-ақ қажеттіліктеріне қарай және Кампанияның қаражаты жеткілікті болғанша, түрлі көмек түрлерін алуда. Канадада басқа да АҚШ соғыс қарсыластары бар, бірақ олардың саны қанша болуы мүмкін деген сұрақтар көп. Ең оңтайлы бағалау 100 мен 200 аралығында болуы мүмкін. Кампания адамдарға мәртебесіз Канадада қалуды ұсынбайды, себебі бұл Канаданың иммиграциялық заңнамасына қайшы келеді. Соғыс қарсыластары көбінесе Канадаға алғаш келген кезде Торонто, Онтариоға немесе Ванкуверге, Британдық Колумбияға барады, өйткені кампанияны ұйымдастыру жұмысының көп бөлігі осы жерлерде жүзеге асырылады. Дегенмен, олардың саны артып, Нельсон, Британдық Колумбиясына баратын болды. Басқалары елдің әртүрлі аймақтарында қоныстанды. Жақында Лондон мен Оттава, Онтариодағы бөлімдер алғашқы соғыс қарсыластарын қабылдады. Канадада босқын мәртебесін алуға үміткерлер өтініштері қарастырылып біткенше жұмыс істеуге рұқсат алып, Канаданың жалпыға ортақ денсаулық сақтау жүйесінен пайдалана алады. Өтініштерді қарау бірнеше жылға созылуы мүмкін. Босқындыққа қатысты өтініштің маңызды бөлігі – Иммиграция және босқын жөніндегі кеңес (IRB) мүшесінің алдында өтетін тыңдау. Тыңдау кезінде заңгердің кеңесі мен өкілдігі аса қажет, ал Кампанияда соғыс қарсыластарымен жұмыс істейтін бірнеше заңгер бар. Тыңдау өткеннен кейін IRB (бірнеше айдан соң) өтінішті қанағаттандыру немесе қабылдамау туралы шешім шығарады. Егер өтініш қабылданса, жеке тұлғаға немесе отбасына Канадада қалуға рұқсат беріледі, содан кейін тұрақты тұрушы мәртебесіне және адам қаласа, Канада азаматтығына өтуге мүмкіндік алады.

Маңызды күндер

2007 жылғы 6 желтоқсанда Канаданың азаматтық және иммиграция жөніндегі тұрақты комитеті келесі ұсынысты қабылдады: 2008 жылғы 3 маусымда Канада Парламенті жоғарыда аталған ұсынысты үкіметке 137–110 дауыспен қолдады (аты-жөндерінің тізімін қараңыз: ). Алайда, келесі күні «Торонто Стар» газетінде мынадай жарияланды: 2008 жылғы 4 шілдеде АҚШ-тың Ирак соғысына қарсылық білдірген Джошуа Кей Канаданың Федералды сотындағы апелляциялық сотта жеңіске жетті, осылайша Канаданың босқындар жөніндегі кеңесін оның Канадада босқын мәртебесін алу туралы өтінішін қайта қарауға мәжбүр етті. Канада радиокорпорациясының 2008 жылғы 4 шілдедегі хабары, енді ол «босқын ретінде танылуы мүмкін» екенін көрсетті. 2008 жылғы 9 шілдеде «Торонто Стар» газеті Кори Глассқа «Федералды сот сотқа қаралатын істер бойынша шешім шығарғанша Канадада қалуға рұқсат берілді» деп хабарлады. 2008 жылғы 16 шілдеде «Торонто Стар» Робин Лонгтың «өткен аптада елден шығарылғанын» және «кеше депортацияланғанын» жазды. 2009 жылғы 12 ақпанда азаматтық және иммиграция жөніндегі тұрақты комитет Парламенттің 2008 жылғы маусым айындағы дауыс беруін қайта растайтын, міндетті емес ұсынысты қайта қабылдады. (Парламенттің жаңа сессиясы басталғандықтан, бүкіл процесті қайтадан бастау қажет болды.) Бір жарым айдан кейін, 2009 жылғы 30 наурызда Төменгі палата комитеттің ұсынысын 129–125 дауыспен қолдады.

Қайтып келген қарсыластар

Бірнеше соғысқа қарсылық танытқандар АҚШ-қа оралды, нәтижелері әртүрлі болды. Даррел Андерсон 2006 жылдың қазан айында Кентукки штатындағы Нокс фортында өздігінен ұсталды. Бірнеше күннен кейін ол "Құрметпен емес" (Other Than Honorable) демалысқа жіберілді және қазір жақын жердегі туған қаласында тұрады. Бірақ Кайл Снайдер де Нокс фортында өздігінен ұсталғанда, оны демалысқа жібермеді. Оның орнына, Миссури штатындағы Форт Леонард Вудтағы бөліміне баруға бұйрық берілді. Ол қашып кетуге (AWOL) шешті және 2006 жылдың қараша айында соғысқа қарсылығын ашық білдіріп, АҚШ-та жазасыз босатылуын талап етті. Иван Бробек те АҚШ-қа оралды. Теңізші ретінде ол Вирджиния штатындағы Куантико теңіз базасына жеткізілді, онда ол UA (қызметтен қашу) және қозғалыстан қалуы үшін әскери сотта болды. Бробек 8 айға бас бостандығынан айырылды, шені және жалақысы төмендетілді. Сотқа дейінгі келісімге сәйкес Бробек өкімінен 63 күн өтегеннен кейін 2007 жылдың 6 ақпанында босатылды. Джеймс Бюрмейстер де АҚШ-қа оралды. 2008 жылдың 16 шілдесінде ол дезертирлік еткені үшін 9 айға түрмеге отырды. Соғысқа қарсылық танытушыларды қолдау кампаниясы бұл соғысқа қарсылық танытушылардың АҚШ-қа оралуын ұсынбады.