Күрделі желілердегі ұқсас түйіндердің байланысуы (ассортативті араласу/гомофилия) және керісінше араласу туралы мақала. Әлеуметтік желілердегі мысалдар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Күрделі желілерді зерттеуде ассортитивті араластыру немесе ассортитивтілік – ұқсас қасиеттері бар желі түйіндері арасындағы байланыстарға басымдық берушілік. Әлеуметтік желілерде ассортитивті араластыру гомофилия деп те аталады. Кем кездесетін диссортитивті араластыру – керісінше, өзгеше түйіндер арасындағы байланыстарға басымдық берушілік. Мысалы, әлеуметтік желілерде адамдар көбінесе өздерімен бірдей жастағы, ұлты, тұратын жері, нәсілі, табысы, білім деңгейі, діні немесе тілі ұқсас адамдармен қарым-қатынас жасауды қалайды. Сексуалдық қатынас желілерінде де осындай бейімділіктер байқалады, бірақ араласу жыныс бойынша диссортитивті болады – көптеген жағдайларда серіктестер қарама-қарсы жыныстан болады. Ассортитивті араластыру, мысалы, аурудың таралуына әсер ете алады: егер адамдар негізінен бір халық тобының басқа мүшелерімен байланыста болса, онда аурулар негізінен сол топтардың ішінде таралады. Көптеген аурулардың әртүрлі халық топтарында әртүрлі таралуы белгілі, бірақ аурудың таралуына басқа әлеуметтік және мінез-құлық факторлары да әсер етеді, соның ішінде денсаулық сақтау сапасының өзгеруі және әртүрлі әлеуметтік нормалар. Ассортитивті араластыру басқа (әлеуметтік емес) желілер түрлерінде де байқалады, оның ішінде жасушадағы биохимиялық желілерде, компьютерлік және ақпараттық желілерде және басқаларда. Ерекше қызығушылық тудыратын құбылыс – дәреже бойынша ассортитивті араластыру, яғни жоғары дәрежелі түйіндердің жоғары дәрежелі басқа түйіндермен байланысуға бейімділігі, сондай-ақ төмен дәрежелі түйіндердің де өзара байланысуға бейімділігі. Дәреже желілердің топологиялық қасиеті болғандықтан, ассортитивті араластырудың осы түрі басқа түрлерімен салыстырғанда күрделірек құрылымдық әсерлерге әкеледі. Эмпирикалық зерттеулер көрсеткендей, көптеген әлеуметтік желілер дәреже бойынша ассортитивті араласады, бірақ басқа типтегі желілердің көпшілігі диссортитивті араласады, бірақ ерекшеліктер де бар.
In the study of complex networks, assortative mixing, or assortativity, is a bias in favor of connections between network nodes with similar characteristics. In the specific case of social networks, assortative mixing is also known as homophily. The rarer disassortative mixing is a bias in favor of connections between dissimilar nodes. In social networks, for example, individuals commonly choose to associate with others of similar age, nationality, location, race, income, educational level, religion, or language as themselves. In networks of sexual contact, the same biases are observed, but mixing is also disassortative by gender – most partnerships are between individuals of opposite sex. Assortative mixing can have effects, for example, on the spread of disease: if individuals have contact primarily with other members of the same population groups, then diseases will spread primarily within those groups. Many diseases are indeed known to have differing prevalence in different population groups, although other social and behavioral factors affect disease prevalence as well, including variations in quality of health care and differing social norms. Assortative mixing is also observed in other (non social) types of networks, including biochemical networks in the cell, computer and information networks, and others. Of particular interest is the phenomenon of assortative mixing by degree, meaning the tendency of nodes with high degree to connect to others with high degree, and similarly for low degree. Because degree is itself a topological property of networks, this type of assortative mixing gives rise to more complex structural effects than other types. Empirically it has been observed that most social networks mix assortatively by degree, but most networks of other types mix disassortatively, although there are exceptions.