Кіріспе

1974 жылғы Тед Нельсонның кітабы

«Компьютерлік кітап / Арман машиналары» – Тед Нельсонның 1974 жылғы кітабы, оның «бір-бірімен байланысты» екенін көрсету үшін екі алдыңғы мұқабасы бар кітап түрінде басылған. Алғаш рет Нельсонның өзі басып шығарған, 1987 жылы Стюарт Брэндтің алғы сөзімен Microsoft Press баспасы қайта басып шығарды. Стивен Левидің «Хакерлер» кітабында «Компьютерлік кітап» компьютерлік революцияның эпосы, хакерлік арманның Киелі кітабы деп сипатталған. [Нельсон] ешкім оны жақсы идея деп ойламағанда оны жариялауға батыл болды. Altair 8800 жинағы шығарылғанға дейін жарық көрген «Компьютерлік кітап» көбінесе жеке компьютер туралы алғашқы кітап деп есептеледі.

Өмірбаян

Компьютерлік Lib/Dream Machines алғашқы жариялануынан бұрын Нельсон 1960 жылы құрылған алғашқы гипермәтіндік жоба – Project Xanadu жобасымен айналысты. Ксанаду көзқарасының негізгі бөлігі – есептеу технологиясы және оның осымен байланысты еркіндік болды. Бұл ойлар кейіннен 1974 жылғы мәтінде жиналып, дамытылды, сол кезде жергілікті желілердегі компьютерлер пайда болғанда, ал Нельсон жаһандық желілерді гипермәтін жүйесі үшін ыңғайлы кеңістік деп тапты.

Компьютерлік кітап

Компьютерлік кітапханада. Сіз компьютерлерді қазір түсіне аласыз және түсінуіңіз керек, Нельсон компьютерлердің техникалық және саяси жақтарын қамтиды. Нельсон дербес компьютерлер кеңінен таралмаған кезде, қарапайым адамдарға компьютерлерді түсіндіруге тырысады және машинаның кез келген адамға қолжетімді болуын болжамдайды. Нельсон адамдардың компьютерлерді компьютерлік сауаттылық деп жалпыға таратылған қарапайым таныстырудан гөрі тереңірек түсіну қажеттігі туралы жазады, ол оны белгілі бір аппараттық және бағдарламалық құралдармен беттеспе таныстық деп есептейді. Оның "Киберқалпын жоқ қылу" атты шақыруы сол кездегі IBM сияқты компьютерлерді орталықтандыруға, сондай-ақ "компьютершілердің" компьютерлерді түсінуден алғысыздану үшін компьютерлік емес адамдарға айтқан қасақана жалғандыққа қарсы бағытталған.

Түс машиналары

Түс машиналары. "Компьютер экраны арқылы жаңа бостандық" – бұл "Компьютерлік еркіндік" бағытының қарама-қарсысы. Нельсон компьютерлердің болашағы мен оларды пайдаланудың балама жолдарын зерттейді. Бұл оның компьютерлерді дәстүрлі түрде қолдануға қарсы мәдени көзқарасы болды. Нельсон компьютердің сол кездегі жаңалыққа толы бейімделмелі медиа мүмкіндіктерін ашады. Ол өзі ұсынған гипермедиа және гипертексттің шығармашылық пен білім беру үшін пайдалы екенін көрсетеді. Ол оқырмандарды компьютерді ғана емес, кез келген адамға қол жетімді интерактивті құрал ретінде қарауға шақырады. Осы бөлімде Нельсон Ксанаду жобасының толық мәліметтерін де сипаттайды. Ол болашақта Xanadu желісін құру идеясын ұсынады, онда пайдаланушылар Xanadu стендтерінен тауар сатып алып, әлемдік сақтау жүйелерінен материалдарға қол жеткізе алады.

Формат

1974 және 1987 жылғы басылымдардың екеуінде де дәстүрден тыс екі беткі мұқабасы бар. "Computer Lib" мұқабасында компьютердің ішінде белгілі бір нысанмен (мысалы, тұтқамен) бейнеленген жұдырық суреті бар. Мұқабасын кергенде, "Dream Machines" мұқабасында плащ киген адамдың экранға бағытталған бармағымен ұшып бара жатқаны көрсетілген. Екі бөлімнің арасы екінші жаққа арналған 180 градусқа бұрылған мәтінмен белгіленген. Кітаптың стилі Стюарт Брэндтің "Whole Earth Catalog" каталогының ықпалында жазылған. Мәтін көптеген бөлімдерге бөлінген, сондай-ақ журналдық мақалалар сияқты, имитацияланған цитаталар, комикстер, қосымша мәліметтер және т.б. қолданылған. Стивен Левидің сөзіне сәйкес, Нельсонның кітаптың "өте үлкен беттеріне тым кішкентай шрифтпен, қолмен жазылған жазбалармен және әуесқойлардың шамадан тыс суреттерімен" қатысты талаптары алғашқы басылым үшін баспагер табуды қиындатқан. Нельсон бірнеше жүз данадан тұратын алғашқы басылымды шығару үшін өз қаражатынан 2000 доллар төлеген. "Whole Earth Catalog" каталогынан басқа, кітаптың макеті сол аттас менло парктегі "People's Computer Company (PCC)" ұйымының жариялаған бюллетеніне де ұқсас болды, онда Нельсонның кітабы (Левидің айтуынша) "көптеген жанкүйерлерді [PCC] кештерінде патшалар сияқты күтіп алды".

Мұра

Ол жарық көргеннен кейін, медиа теорияшыларынан бастап компьютерлік хакерлерге дейін құпия жанкүйерлерді тартты. Говард Райнгольд өзінің "Ой құралдары" атты кітабында Computer Lib-ті "микрокомпьютер революциясының ең көп сатылған құпия манифесті" деп атады. Кейін ол "сандық медиа тарихындағы ең ықпалды кітап", сондай-ақ "Жаңа медиа оқулығында" "жаңа медиа тарихындағы ең маңызды кітап" деп аталды. Computer Lib кітабынан ең көп қабылданып, тараған идеялардың бірі Тед Нельсонның "бөлік стиліндегі" гипермәтіні болды. Бүгінгі таңда көптеген веб-сайттарда осы гипермәтін түрі қолданылады. Кітап алғашқы жеке компьютерлер пайда болып, танымал бола бастағанға дейін жарық көргендіктен, Нельсон компьютермен өнер және ойын-сауық, мысалы бейне ойындар арқылы қалай өзара әрекеттесетінімізді болжаған делінеді. Ол компьютерді "әмбебап машина" ретінде таныстырғандардың алғашқыларының бірі болды.