Кіріспе

Etoys – балаларға қолайлы компьютерлік орта және білім беруде пайдалануға арналған, объектіге бағытталған, прототип негізіндегі бағдарламалау тілі. Etoys – түрлі платформаларда жұмыс істейтін, тегін және ашық кодты, көптеген әртүрлі объектілер үшін скрипттелген нысандық модельге ие, медиаға толы авторлық орта.

Тарих

Squeak-ті 1996 жылы Apple компаниясында Дэн Ингаллс әзірледі. Squeak – Apple Computer-дегі Smalltalk 80-нен туындаған, объектіге бағытталған, сыныптарға негізделген және рефлексивті Smalltalk іске асырылымы. Оны бастапқы Smalltalk 80 әзірлеушілерінің бірқатары, оның ішінде Дэн Ингаллс, Тед Келер және Алан Кей жасады. Командаға Скотт Уоллес және Джон Малони де кірді. Squeak 4.0 MIT лицензиясымен шығарылды, ал кейбір бастапқы Apple бөліктері Apache лицензиясымен қалды. Үлестер MIT лицензиясы бойынша ұсынылуы тиіс. "Келешекке қайта оралу: өзін-өзі жазған практикалық Smalltalk – Squeak тарихы" Дэн Ингаллс, Тед Келер, Джон Малони, Скотт Уоллес, Алан Кей. 1997 жылы Атланта қаласында (Джорджия штаты) OOPSLA конференциясында Дэн Ингаллс ұсынған мақала. Squeak 1996 жылы Disney Imagineering Research-ке көшті. Etoys-тың дамуы Диснейде Алан Кейдің жетекшілігімен басталды және Сеймур Паперт пен Logo бағдарламалау тілінің ықпалымен құрылымдық оқытуды қолдау мақсатында жүзеге асырылды. Диснейдегі бастапқы Etoys әзірлеу тобына Скотт Уоллес, Тед Келер, Джон Малони және Дэн Ингаллс кірді. Etoys, Squeak-ке негізделген тағы бір білім беру бағдарламалау ортасының – Scratch-тың дамуына әсер етті. Scratch MIT-де әзірленді, осыған дейін Митчелл Резник бастапқы Etoys әзірлеу тобының мүшесі Джон Малониді MIT-ге шақырғаннан кейін. Etoys 2001 жылы құрылған Viewpoints Research, Inc. компаниясына көшті, әлемдегі балалардың білімін жақсарту және жүйелік зерттеулер мен жеке компьютерлер саласын дамыту мақсатында. 2006-2007 жылдары Squeak-те құрылған Etoys, OLPC жобасының OLPC XO 1 білім беру машинасымен пайдаланылды. Ол барлық XO 1 ноутбуктеріне алдын ала орнатылған. "Бір балаға бір ноутбук үшін Etoys" Берт Фрейденберг, Йошики Ошима, Скотт Уоллес, 2009 жылғы қаңтар. Компьютерлік технологиялар арқылы құру, есептеу, байланыс және ынтымақтастық туралы жетінші халықаралық конференцияда ұсынылған мақала, Киото университеті, Киото, Жапония, 2009 жылғы қаңтар. 2009 жылы Viewpoints Research, Inc. компаниясы Squeakland Foundation-ды құрды, бұл Etoys-ты білім беру құралы ретінде дамыту мен қолдануға ынталандыру үшін жасалған алғашқы қадам болды. Viewpoints Research Inc. 2009-2010 жылдары Squeakland Foundation-ды қолдады, ал 2010 жылғы қаңтарда Squeakland Foundation жеке құрылым ретінде іске қосылды.

Көңіл көтергіштік және әсер ету

Этойдың дамуына Алан Кей және оның құрылымдық оқытуды дамыту мен қолдау жұмысы түрткі болды. Басты ықпал еткендерге Сеймур Паперт және білім беру үшін оптимизацияланған Lisp диалектісі – Logo бағдарламалау тілі; Xerox Palo Alto Research Center, PARC-те атқарылған жұмыс; Smalltalk, HyperCard, StarLogo және NetLogo жатады. Тарап тастап, плиткалармен жұмыс істеу әдісі AgentSheets-ке өте ұқсас. Скотт Уоллес – негізгі автор. Etoys-тың негізгі Squeak нұсқасын ілгеріту және дамытумен Viewpoints Research Institute, АҚШ-тың коммерциялық емес білім беру ұйымы айналысады. Etoys, Scratch деп аталатын, Squeak негізіндегі ұқсас бағдарламалау ортасына зор әсер етті. Scratch бағдарламасы 21-ші ғасырдың басында MIT Media Lab-та Etoys кодымен әзірленді, бастапқыда ол мектептен кейінгі компьютерлік үйірмелерге бағытталған еді.

Ерекшеліктері

Etoys жүйесі компьютер экранында қозғалатын, бағдарламаланатын виртуалды объектілер идеясына негізделген. Etoys соңғы пайдаланушылар жасаған түрлі-түрлі объектілер үшін қарапайым, күшті скриптпен басқарылатын объектілік модельмен жабдықталған, медиаға толы авторлық ортаны ұсынады. Оған 2D және 3D графика, суреттер, мәтін, бөлшектер, презентациялар, веб-беттер, бейнелер, дыбыс және MIDI мүмкіндіктері, сондай-ақ басқа Etoys пайдаланушыларымен жұмыс экранын нақты уақытта бөлісу мүмкіндігі бар. Бұл Интернет арқылы көптеген түрлі иммерсивті оқыту мен ойын түрлерін жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Жүйе көп тілді және АҚШ, Еуропа, Оңтүстік Америка, Жапония, Корея, Үндістан, Непал, Эфиопия және Ресейде сәтті қолданылған.

Нұсқалар

Etoys-тің барлық нұсқалары объектіге бағытталған бағдарламалау тілдеріне негізделген. Squeak Etoys 20-дан астам платформада бірдей жұмыс істейді. Үш бағдарламалау тілінде жазылған нұсқалары бар. Бастапқы және ең көп қолданылатын нұсқа Скик – Smalltalk диалектісіне негізделген. Екінші нұсқа да Squeak-қа негізделген, бірақ Squeak-тың стандартты Morphic ортасының орнына қосымша Tweak бағдарламалау ортасын пайдаланады. Үшінші нұсқа Python-ға негізделген және PataPata деп аталады. PataPata авторымен тоқтатылған. 2006 және 2007 жылдары Squeak Morphic нұсқасы OLPC XO 1 білім беру машинасы үшін, кейде «100 долларлық ноутбук» деп аталатын, таратуға бейімделді. Viewpoints Research Institute «One Laptop per Child» қауымдастығына қатысады, ал Etoys барлық XO 1 ноутбуктерінде алдын ала орнатылған. Лицензия тегін және ашық кодты. 2010 жылдан бастап Etoys 4 әртүрлі Linux дистрибутивтері сияқты еркін және ашық бастапқы кодты жүйелердің талаптарына сәйкес келеді. 1996 жылы Apple компаниясы Squeak-ты «Squeak лицензиясы» бойынша шығарды, ол толыққанды еркін бағдарлама ретінде қарастырылмады, себебі өтемақы шарты болды. Дерек коды қолжетімді болды және оны өзгертуге рұқсат етілді. 2006 жылдың мамыр айында Apple компаниясы Стив Джобс, Дэн Ингаллс және Алан Кейдің арқасында Squeak ядросын Apache 2.0 лицензиясы бойынша қайта лицензиялады. Viewpoints Research MIT лицензиясы бойынша бірнеше жүз үлескерден жазбаша қайта лицензиялау келісімдерін жинады, ал Etoys-тағы қайта лицензиялау келісімімен нақты қамтылмаған барлық код алынып тасталды, қайта жазылды немесе көбінесе Йошики Ошиманың күшімен бұрынғы нұсқаға қайтарылды. Squeak Etoys енді толыққанды тегін және ашық кодты.