Гордонвилл: Американдық шағын қала және амиш мәдениетінің ортасы

Кіріспе

Гордонвилл – Америка Құрама Штаттарының Пенсильвания штатындағы Ланкастер округінің Леаккок қалашығындағы тіркелмеген қауым және халық санағында белгіленген аудан (CDP). 2010 жылғы халық санағы бойынша халқы 508 адамды құрайды. Бұл елді мекен өз аймағынан тыс жерлерде көп танымал болмаса да, оның төңірегіндегі аймақ көптеген кітаптар мен журналдарда сипатталған. Ескі дәстүрлі амиштер бұл ауданның маңызды мәдени ерекшелігін құрайды. Венделл Берри өзінің эсселер жинағының бірінде осы елді мекенді атап өткен.

География

Ауыл Ланкастер округінің шығысында, Лиакок қалашығының оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан, Ланкастер округінің орталығынан шамамен 10 миль (16 км) шығысқа қарай, Интеркорс ауылынан 2 миль (3 км) оңтүстік-батысқа қарай, Парадайстан 1 мильден кем (1,1 км) солтүстікке және Құс қолға 3 миль (5 км) оңтүстік-шығысқа қарай жатыр. Гордонвилл оңтүстік-батыста және оңтүстікте Судерсбургпен шектеседі. АҚШ халық санағы бюросы мәліметінше, Гордонвилл CDP-нің ауданы толығымен құрлықтан тұрады. Бұл аймақ оңтүстікке қарай Пекеа сағасына су жинайды, ол Сускехана өзенінің оңтүстік-батысқа қарай ағатын саласы болып табылады. Лиакок қалашығында 153 ферма бар, олардың жетісінен басқасының бәрі Амиш отбасыларына тиесілі. Бұл шағын фермалар (көптегенінде шағын дүкендер бар) ауылдың айналасындағы жұмсақ төбелі және ашық ландшафтты безендіреді. Ауылдық сипатымен қатар, Гордонвилл мегаполистің шетінде жатыр: Amtrak Keystone Service пойыздары күн сайын Ланкастер және Харрисбургке батысқа, ал Филадельфия және Нью-Йоркке шығысқа қарай өтеді. Бұрын ауылдың орталығында теміржол станциясы болған, бірақ 1950 жылдан бері ресми түрде ешбір пойыз тоқтаған жоқ. Арттағы жолдарда атпен жүретін арбалар мен автомобильдер кейде дөңгелекті конькимен жүретін амиш жастарымен және жергілікті жұмыстарын іздеп скутермен кететін амиш еркектерімен кеңістік үшін бәсекелеседі.

Тарих

Гордонвилл Уильям Пенннің ұлдары Мэри Фери отбасына жер берген жердің бір бөлігінде орналасқан. Қала осы аймақтан өтуге жоспарланған темір жолдың нәтижесінде пайда болды. 1829 жылы Филадельфия мен Колумбия темір жолы үшін жерлер зерттелді, бұл темір жол 1823 және 1826 жылдары Харрисбургтен оңтүстікке қарай Сускехана өзенінің бойында орналасқан, өсіп келе жатқан Колумбия қаласына қарай жүруге арналған. Темір жолдың оңтүстік және батыс жағындағы жерлер 1709 жылдан бері осы жермен байланысты Кристиан Херши отбасына тиесілі болған. Дэниел Гордон 1832 жылы (кейбіреулер 1834 деп айтады) ауылмен байланысты жердегі алғашқы тұрғын үйді салдырды – 2 1/2 қабатты, бес терезелі кірпіштен салынған ферма үйі, орталық есігі бар, шатыр астындағы сақталған галереясы және бірінші қабаттағы терезелері бар. 1880 жылдары Генри Эккерт бұл үйде тұрды, қазір де ол әлі де бірнеше пәтерге бөлінген. Темір жолдың алғашқы пойыздары бір рельсте аттармен тартылатын, рельсте жүруге бейімделген вагон болған. АҚШ-та жасалған алғашқы локомотив 1832 жылы Филадельфиядағы Болдуин локомотивтер зауытында салынды. 1834 жылдың 17 сәуірінде алғашқы алыс қашықтыққа жүретін бу поез жаңа Колумбия темір жолымен Гордонвилльден өтті; Ланкастерден Филадельфияға дейінгі 60 мильдік (97 км) сапар шамамен сегіз жарым сағатқа созылды. Сол жылдың қазан айына дейін тек бір рельс пайдаланылды, әрбір 1,5 миль сайын бұрылыс жолдары пойыздардың өтуіне мүмкіндік берді. 1836 жылы Дэниел Гордон темір жолдың оңтүстік және батыс жағында үй, қойма және дүкен салған, және қала өсе бастады. 1857 жылы Пенсильвания темір жолы Пенсильванияның Басты Желісін сатып алды, ол бұл кезде Филадельфия мен Колумбия темір жолын және Амбициялы Аппалач каналы жобасын қамтыды. "Басты Желі" деген лақап аты темір жолға берілді. Авраам Линкольн 1861 жылдың 22 ақпанында Гордонвилльден шығысқа қарай бір миль жерде орналасқан, Лиман-Плейс-Страсбург темір жол торабындағы пойызынан сөз сөйледі; 5000-нан астам адам қатысты. (1968 жылы президенттікке үміткер Хьюберт Х. Хамфри да сол жерде тоқтап сөйледі.) 1870 жылы Гордонвиллдегі екі астық қоймасы локомотивтен ұшқан ұлпадан өртеніп кетті. 1895 жылғы АҚШ атласы Гордонвилл ауылының 413 тұрғыны, темір жол станциясы, пошта және экспресс кеңсесі бар екенін көрсетеді. 1898 жылы темір жол төрт рельске дейін кеңейтілді, ал ХХ ғасырдың басында қала арқылы күніне 200 пойыз өтеді. 1906 жылы Ланкастер округінің оңтүстік жағындағы әйгілі (бірақ қазір тасталып кеткен) төменгі деңгейдегі темір жолдың салынуы пойыз қозғалысын күрт азайтты. Темір жол желісі 1938 жылы электрлендірілді. Кейінірек, ХХ ғасырдың басында, Гордонвилл станциясында күн сайын алты жолаушы және екі жүк пойызы тоқтап тұратын. Олардың бірі таңғы сүт пойызы болды. Бүгінде ауылда шамамен 460 адам тұрады. Амтрак пойыздары қаланың пайда болуына себеп болған темір жолмен әлі де қала арқылы жүріп өтеді. Гордонвилльден шығысқа қарай бір шақырым жерде, Страсбург RR торабында орналасқан Лиман-Плейсте жаңа станция салу жоспары бар, ол Амтрак және SEPTA пойыздарына қызмет көрсетеді.

Gordonville is located on part of a grant of of land to the Mary Feree family by the sons of William Penn. The town resulted from the railroad that planned to pass through the area. Around 1829 land was surveyed for the Philadelphia and Columbia Railroad, chartered in 1823 and again in 1826, to run between Philadelphia and Columbia, a growing city along the Susquehanna River south of Harrisburg. Land on the south and west side of the railway route belonged to the Christian Hershey family, which was associated with the land from as early as 1709. Daniel Gordon erected the first dwelling on land now associated with the village in 1832 (some say 1834), a 2 1/2 story, five bay brick farmhouse with central doorway, largely intact gallery under gable roof, with first floor windows on facade to floor. The house was inhabited by Henry Eckert in the 1880s, and is still occupied today, though divided into several apartments. Early trains on the railroad were merely wagons, fitted to run on tracks and pulled by horses along the single track. The first U. S. made locomotive, built at Philadelphia's Baldwin Locomotive Works, was produced in 1832. On 17 April 1834 the first long distance steam train ran through Gordonville along the new Columbia Railroad; the 60 mile (97 km) journey from Lancaster to Philadelphia took about eight and one half hours. Only one track was in use until October of that year; turnouts every one and a half miles allowed for passing. By 1836 Daniel Gordon had a house, a warehouse, and a storehouse on the south and west side of the railway, and the town was starting to grow. In 1857 the Pennsylvania Railroad purchased Pennsylvania's Main Line of Public Works, which by then included the Philadelphia and Columbia Railroad and an ambitious cross Appalachian canal project. The nickname "Main Line" was affixed to the railroad route. Abraham Lincoln spoke from his train at nearby Leaman Place Strasburg railroad junction on 22 February 1861, only one mile east of Gordonville; over 5,000 people were present. (In 1968 Hubert H. Humphrey, candidate for president, stopped and spoke at the same place.) In 1870 two barns in Gordonville were destroyed by fire caused by locomotive sparks. The 1895 U. S. Atlas described the village of Gordonville as having a population of 413, a railroad station, post office, and express office. By 1898 the railway was widened to four tracks, and by the early twentieth century 200 trains per day passed through the town. The building of the famous (and now abandoned) low grade railway in the southern end of the Lancaster County in 1906 drastically reduced train traffic. The railway line was electrified in 1938. Later in the early twentieth century only six passenger trains and two freight trains actually made scheduled stops at Gordonville station each day. One of the freights was the morning milk train. Today the village has a population of about 460 people. Amtrak trains still travel through the town along the railway that brought about the town's birth. There is talk of a new station to be erected at Leaman Place, a mile east of Gordonville at the Strasburg RR junction, which would serve Amtrak and SEPTA trains.

Көктемгі сауда және аукцион

Жыл сайынғы көктемгі сауда-саттық және Гордонвилл өрт сөндіру компаниясы мен жедел жәрдем қауымдастығының аукционы, наурыздың екінші сенбісінде өткізіледі, Шығыс жағалаудағы осы сияқты ең ірі шара. 1969 жылдан бері жалғасып келе жатқан дәстүрлі іс-шараға шамамен 12 000 адам (соның ішінде 4 500 тіркелген саудагер) қатысып, фермалық техника, жылқы, көрпелер, ат арбалары, ескі заттар мен антиквариаттарды сатып алуға ұсыныс береді. Сауда-саттықпен айналыспағанда, адамдар әңгімелесіп, туристер тамашалайды, ал кейбір Ескі тәртіпті амиштер мен Ескі тәртіпті меннониттердің жастары бұрыш допты ойнайды – бұл дәстүрлі және "акробатикалық" ойын, ол кішкентай, қатты допты тың, лайлы және сабанды алаңда ойнатылады. Ланкастер округінде көктемде осындай лайлы сату аукциондары көп болғанымен, ешқайсысы осы аукционға толған жұртпен теңесе алмайды. Сатудан түскен түсім өрт сөндіру құралдарын күтіп ұстауға жұмсалады. 1993 жылдың 13 наурызында штат полициясы күтпеген қардың салдарынан жолдар бұйырылып, адамдар қалада қалып қоятынын ескеріп, өрт сөндіру компаниясының аукционын таңғы сағат 10-да тоқтатты. Көптеген адамдар сағат 11-ге дейін тарап кетті. Түскі уақытта, соңғы болып кетпек болған отбасы – өрт сөндірушілерге, жедел жәрдемге және көктемгі сауда-саттыққа белсенді түрде көмектескен отбасы, жолдардың толығымен жабық екенін анықтады. Сондықтан олар қаладағы достарымен түнеуге мәжбүр болды. Келесі 24 сағат ішінде қар жауды, бірақ сағатына 50-60 шақырымдық жел көрінуді шектеді және қардың жолдарды жабуына себеп болды. Қар бораны кезінде өрт сөндіру компаниясының жедел жәрдем бригадасы бірнеше шұғыл жағдайға жауап берді, адамдарды қар мотоциклімен "Құс қолына" жеткізді, онда үздіксіз қарды қазу арқасында Ланкастер қаласына тас жолмен бару мүмкін болды. Жексенбі күні таңертең қозғалыс өте аз болды. Жолдар ерте түске дейін төрт-бес фут биіктіктегі қардан жабылды. Аукцион алаңында қар астында жүзден астам ат арбасы мен фермалық техника орналасқан. Әдеттегі жағдайға оралуға кем дегенде бір апта уақыт кетті. Кейбіреулер оны ғасырдың қар жауғаны деді, бірақ 1996 жылдың 8 қаңтарында екі фут қар жауғанынан кейін Пенсильванияның 47 округіндегі барлық жолдар губернатордың бұйрығымен жабылды.

The Annual Spring Sale and Auction of the Gordonville Fire Company and Ambulance Association, held the second Saturday of March, is the largest event of its kind on the East Coast. A tradition since 1969, it draws about 12,000 people (about 4,500 registered bidders) to bid on farm machinery, horses, quilts, carriages, old stuff, and antiques. When not actively buying, people socialize, tourists observe, and some Old Order Amish and Old Order Mennonite youth play cornerball, a traditional and "acrobatic" game played with a small hard ball on a field of manure, mud, and straw. Though similar mud sale auctions abound in Lancaster County in the spring, none has as many people attending. Proceeds of the sale assist the upkeep of fire equipment. On March 13, 1993 the fire company auction was abruptly closed at 10:00 am by state police, who announced that an unseasonable snowfall would eventually block the roads, stranding people in town. Most people were gone by 11:00 am. At noon the last people to attempt to leave, a family which actively volunteered with the fire company, ambulance, and the spring sale, discovered that the roads were actually impassable. The family was compelled to spend the night with friends in town. In the next 24 hours, only of snow fell, but 50 to 60 mile per hour winds limited visibility and caused drifting snow to block the roads. During the blizzard, the fire company's ambulance crew handled several emergencies, taking people by snowmobile to Bird in Hand where, due to nearly continuous plowing, it was still possible to travel to Lancaster city by highway. Sunday morning discovered very little activity. Roads were blocked by frozen four and five feet high snow drifts until the early afternoon. The auction field contained farm machinery and over a hundred carriages buried under snow. It was at least a week before things were normal. Some called it the snowfall of the century, but on January 8, 1996, a two foot snowfall led to all roadways in 47 Pennsylvania counties being closed by the governor's order.