Кіріспе

Австралиялық саясаткер сэр Джон Мэдден (16 мамыр 1844 – 10 наурыз 1918) – австралиялық судья және саясаткер, Виктория штатының төртінші және ең ұзақ қызмет еткен бас судьясы, 1893 жылдан өліміне дейін қызмет еткен. Ол бірнеше рет штат губернаторының міндетін атқарған.

Бастапқы өмірі

Мэдден 1844 жылы Ирландияның Корк қаласының жанындағы Клойн ауылында, Корк заңгерінің жеті ұлының екіншісі болып дүниеге келді. 1852 жылы отбасы Ұлыбританияның Лондон қаласына көшті, онда оның әкесі сақтандыру компаниясын басқарды, ал Мэдден жеке мектепке барып оқыды. Ол сондай-ақ Францияның Бошам қаласындағы колледжде де біраз уақыт оқыды. 1857 жылдың қаңтар айында отбасы Австралияның Мельбурн қаласына эмиграциялады, онда аға Джон Мэдден Виктория адвокатурасына адвокат ретінде қабылданды. Отбасы Флемингтон қалашығында тұрды. Мэдден Шығыс Мельбурндағы Сент-Патрик колледжіне қабылданды. Кейіннен Мельбурн университетінде оқып, 1864 жылы өнер бакалавры, ал 1865 жылы заң бакалавры атағын алды.

Заңгерлік және саяси мансап

Мадден 1865 жылдың 14 қыркүйегінде Виктория адвокатурасына қабылданды, онда ол өзіне, әсіресе, әділет және қылмыстық құқық мәселелерінде жақсы беделге ие болды. 1869 жылы Мельбурн университетінен заң докторы дәрежесін алды. Ол 1871 жылы Виктория заң шығарушы жиналысына Батыс Бурк округінен сайлануға үміткер болды, бірақ сәтсіз аяқталды. 1872 жылы ол Гертруда Стивенге үйленді, одан кейін Мэдденнің бір ұлы мен бес қызы болды. Мэдден келесі сайлауда Батыс Бурк округінен сайланды және 1875 жылдың қазан айында МакКаллок үкіметінде Әділет министрі болды. Ол келесі сайлауда мандатын жоғалтты, бірақ 1876 жылға дейін уақытша Әділет министрі қызметін атқаруын жалғастырды, содан кейін ол Сандридж округінен жиналысқа сайланды. 1877 жылдың мамырында МакКаллок отставкаға кеткеннен кейін Мэдден министрліктен кетті, бірақ 1880 жылдың наурыз айында Сервис үкіметінде Әділет министрі болып тағайындалды. Алайда бұл үкімет бес ай ғана билік етті. 1883 жылы Мэдден саясаттан зейнеткерлікке шығып, 1880-жылдардағы Виктория жер бумы кезінде өркендеген табысты заң практикасына көшті. Ол Виктория адвокатурасының жетекші тұлғаларының бірі саналды, сондықтан 1890 жылы Виктория Жоғарғы сотына келіп түскен барлық істердің шамамен отыз пайызына қатысты. 1887 жылы ол өзі мен отбасысы үшін Сент-Килда Ист қаласындағы Чапел-стритте отыз бөлмелі сарай салдырды. Ол туған қаласының атымен Клойн деп аталды. Қазіргі уақытта мүлік Құтқару армиясына тиесілі. Оған бірнеше рет сот лауазымдары ұсынылды, бірақ ол оларды қабылдамады. Алайда, 1892 жылдың соңында Бас судья Джордж Хигинботам қайтыс болғаннан кейін Мэдденге оның орны ұсынылды және 1893 жылдың 9 қаңтарында ол келесі Бас судья болды. Сол жылы ол рыцарь атағына ие болды. Мэдден басқарып отырған ең қызықты істердің бірі – «Блумфилд пен Данлоп Тайр Ко Лтд» арасындағы 1902 жылдың 8 мамырында шешілген және Викториядағы автокөлік оқиғасына қатысты алғашқы сот ісі деп есептеледі. Австралиялық Dunlop Tyre компаниясына тиесілі демонстрациялық көлікпен компанияның бас директоры мен жарнама менеджері Royal Melbourne Showgrounds-қа қарай бара жатты. Олар Флемингтон жарыс алаңынан өтіп бара жатқанда, жылдамдықты азайтып, бірақ тоқтамай, бірнеше жылқыны қорқытып, бірін соқтығыстырып, аяғын жарақаттады. Жылқы иесі «Данлоп» компаниясын сотқа берді. Бұл іс Мэдденге келіп түсті, ол көліктер туралы ештеңе білмейтінін мойындады және Уильям-стриттегі сот ғимаратының алдында демонстрация өткізуді сұрады. Көліктің өнімділігін және екі менеджердің жүргізу шеберлігін көргеннен кейін, ол жылқы иесінің пайдасына тез шешім шығарды, оған 250 фунт стерлинг көлемінде шығын өтеуді бұйырды. Алайда, Мэдден автомобильдерге тез қызығушылық танытып, 1903 жылы Виктория Корольдік автомобиль клубының бірінші президенті болды. 1911 жылы сэр Джон The Melbourne Savage Club президенті лауазымын қабылдады, ол 1918 жылы қайтыс болғанға дейін осы қызметте болды.

Азаматтық басшылық рөлдері

Саяси және сот жұмысынан өзге, Мэдден 1889 жылдың 3 маусымынан 1897 жылдың 20 желтоқсанына дейін Мельбурн университетінің вице-канцлері, ал кейін 1918 жылы қайтыс болғанға дейін канцлері болды. 1899 жылы ол Викторияның вице-губернаторы болып тағайындалды және сол жылы Киелі Михаил және Киелі Георгий орденінің командирі (KCMG) атанды. 1913 жылы Викторияның губернаторы сэр Джон Фуллер Ұлыбританияда болғанда, Виктория премьер-министрі Уильям Уаттке қарсы сенімсіздік білдірілімі қабылдағаннан кейін Мэдден оның қызметін уақытша атқарды. Мэдден, Командалық Либералдық партиясының өкілі Дональд МакЛеодты тағайындамай, Еңбек партиясының жетекшісі Джордж Элмслиді тағайындағанда қыңырлық тудырды. Элмслинің өкілеттігі тек он үш күнге созылды, содан кейін оның тағайындалуы Заң шығару жиналысымен қабылданбады. 1905 жылы Виктория адвокаттары Мельбурн университетіне Мэдденнің университет және қоғамға қосқан үлесіне деген құрмет ретінде ақшалай көмек көрсетті; бұл қаражат Джон Мэдден атындағы стипендияларды қаржыландырады, ол құқық студенттеріне беріледі. 1906 жылы ол Киелі Михаил және Киелі Георгий орденінің Ұлы крестінің иегері (GCMG) болды. 1909 жылдың 21 мамырында Виктория тарихи қоғамы құрылғанда, Мэдден оның алғашқы меценаты аталды.

Өлім

1918 жылы Мэдден күрт қайтыс болды және Мельбурн қалалық зиратына жерленді. Одан соң әйелі мен алты баласы қалды.