Кіріспе

Англиядағы бәсекелестік футболдың 114-ші маусымы

1993–94 жылғы маусым Англиядағы бәсекелестік футболдың 114-ші маусымы болды.

Шолу

Осы маусымның басынан бастап Премьер-лиганы «Карлинг» компаниясы демеушілік етеді, бұл серіктестік сегіз жылға созылады. Алдыңғы маусымда Премьер-лиганың демеушісі болмаған.

Оқиғалар

«Манчестер Юнайтед» маусым басталмас бұрын, құлаған «Ноттингем Форест» клубынан перспективті жас жартылай қорғаушы Рой Кин үшін 3,75 миллион фунт төлеп, Англия трансферлік рекордын жаңартты. 22 жастағы ирландиялық футболшыны Алекс Фергюсон 36 жасында «Олд Траффордта» жарқын карьерасының соңына таяп тұрған Брайан Робсонға ұзақ мерзімдік алмастырушы ретінде тағайындады. Грэм Тейлор Англияның Әлем Кубогына ілікпегені үшін бас жаттықтырушы лауазымынан кетті. Оның орнын Терри Венаблз басты. Сэр Мэтт Басби 20 қаңтарда 84 жасында дүние салды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бастап «Манчестер Юнайтед» клубымен байланысты болды және 1969 жылы жаттықтырушылық мансабын аяқтағаннан кейін клубта директор болып қалды. «Манчестер Юнайтед» Премьер-лига титулын және ФА Кубогын жеңіп, осы ғасырда лига чемпионы және ФА Кубогын бір маусымда жеңіп алған төртінші клуб атанды. Лига кубогының финалында «Астон Виллаға» 3:1 есебімен жеңіліс олардың отандық кубоктардан тұратын бірегей триумфқа қол жеткізуіне кедергі келтірді. Олар маусымның төртінші турында бастап Премьер-лигада көшбасшылықты сақтап, финалдық кестеде екінші орындағы «Блэкберн Роверс» клубынан сегіз ұпайға басымдық танытты. Француз шабуылшысы Эрик Кантона барлық жарыстарда 25 гол соқты және PFA ойыншыларының Жыл ойыншысы деп танылды. Раян Гиггз, Ли Шарп және Андрей Канчельскис те жарқын өнертабысымен көзге түсті. ФА Кубогының финалында «Юнайтед» Эрик Кантонаның екі пенальтисі және Марк Хьюз бен Брайан МакКлэйрдің бір голының арқасында «Челсиді» 4:0 есебімен ойсырата жеңді. Ховард Кендалл «Эвертон» клубының бас жаттықтырушысы лауазымынан үш жылдан кейін кетті, оның орнына «Норвич Сити» клубының ойыншысы Майк Уокер келді. Олар маусымның соңғы күні Премьер-лигада төмендеуге жақын болды, өйткені «Уимблдонға» 2:0 есебімен ұтылып жатты – лига чемпиондары болғаннан кейін жеті жыл өткен соң – бірақ қарсыластарын жеңіп, 3:2 есебімен құтқарылды. «Шеффилд Юнайтед» орнына төмендеді. Бірінші дивизиондағы «Суиндон Таун» 42 ойында 100 гол жіберіп, тек 5 жеңіске жетіп, Премьер-лигада төмендеді. Көптеген жанкүйерлер клубтың директорларын тәжірибесіз Джон Горманға жаттықтырушылық қызметті тапсырғаны үшін кінәлады. «Суиндонға» «Шеффилд Юнайтед» және «Олдхэм Атлетик» қосылды. Брайан Робсон 13 жылдан кейін «Манчестер Юнайтедтен» кетіп, Ленни Лоуренстің орнына «Миддлсброу» футбол клубының ойыншы-жаттықтырушысы болды. Робсон клубтың амбицияларына әсерленді, оның ішінде 1995 жылдың жазында аяқталуы жоспарланған, Тез өзенінің жағасындағы жаңа 30 000 орындық стадион салу жоспарлары бар еді. Робсон өзінің көмекшісі ретінде «Манчестер Юнайтед» командасының бұрынғы әріптесі Вив Андерсонды шақырды. «Хаддерсфилд Таун» Лидс Роудтан Кирклистегі жаңа Альфред МакАльпин стадионына көшті. Олардың жаңа үйі бастапқыда екі жақты 15 000 орындық стадион болды, кейіннен 25 000 орынға дейін кеңейту жоспарланған. Ол өзінің атын әлемге әйгілі құрылыс компаниясынан алды, онымен 10 жылдық демеушілік келісімшарты жасалған. Маусым аяқталғаннан кейін «Тоттенхэм» 5 ұпайдан айырылды және 1980-жылдарға дейінгі қаржылық бұзушылықтарға кінәлі деп танылды, сондай-ақ ағылшын клубтарына ең ауыр жаза берілді: 600 000 фунт стерлинг айыппұл, 1994-95 маусымы үшін 12 лига ұпайы алынып тасталды және ФА Кубогынан бір жылға шеттетілді. Ұпайларды шегеру және ФА Кубогынан шеттету бірнеше шағымдардан кейін жойылды, бірақ айыппұл 1,5 миллион фунтқа дейін арттырылды. 1960 жылдары жоғары дивизионда бір маусым өткізген «Нортгемптон Таун» үшінші дивизионда соңғы орынға ие болды, бірақ Конференция чемпиондары «Киддерминстер Харриерс» Футбол лигасының стадиондық сыйымдылығының ең төменгі талаптарын орындай алмағандықтан лигалық мәртебесін сақтады. Бұл 1987 жылы қайта сайлау жүйесі жойылғаннан бері Футбол лигасына алғаш рет келушілер мен шығушылар болмаған жағдай.

Танымал дебютанттар

1993 жылдың 15 қыркүйегі: 18 жасар қанат шегі Даррен Иди «Норвич Сити» сапындағы тұңғыш Еуропалық ойынында дебют жасады – УЕФА кубогының бірінші раунды, бірінші кездесуде голландтың «Витессе Арнем» командасымен. 1993 жылдың 22 қыркүйегі: 18 жасар шабуылшы Робби Фаулер Футбол лигасы кубогының екінші раунды, бірінші кездесуінде «Фулхэмды» 3:1 есебімен ұтқан «Ливерпуль» үшін дебют жасады. 1993 жылдың 29 қыркүйегі: 17 жасар ирланд қорғаушысы Стивен Карр «Портман Роудта» «Ипсвич Таунға» қарсы Премьер-лига матчында «Тоттенхэм Хотспур» үшін дебют жасады. 1993 жылдың 3 қарашасы: 19 жастағы, Лондон тумасы, нигериялық тегі бар шабуылшы Аде Акинбии «Норвич Сити» сапында УЕФА кубогының екінші раунды, екінші кездесуінде «Бавариямен» «Карроу Роудта» алаңға түсіп, ойынды қосымша уақытта бастады, бұл кездесу 1:1 есебімен аяқталды. 1994 жылдың 4 мамыры: 17 жасар қорғаушы Майкл Дуберри «Челсидің» Премьер-лигадағы маусымның соңғы ойынында ойнады – өз алаңында «Ковентри Ситиге» 2:1 есебімен жеңіліс.

Жетістікке жеткен ойыншылар

Эрик Кантона барлық турнирлерде соққан 25 голы «Манчестер Юнайтедтің» екі жүлделі табысына негізгі күш болғандықтан, ПФА-ның «Жылдың үздік ойыншысы» сыйлығына ие болды. Алан Ширер жарақаттан жазылып, «Блэкберн Роверс» сапында Премьер-лигада 31 гол соққаннан кейін FWA-ның «Жылдың үздік футболшысы» деп танылды. Энди Коул Премьер-лигада 34 гол соғып, ПФА-ның «Жылдың жас ойыншысы» атанды. Жаңадан көтерілген «Ньюкасл Юнайтед» үшінші орынды алып, 1970 жылдардан бері алғаш рет Еуропа лигасына жолдама алды. Коулдың тәжірибелі әріптесі Питер Бирдсли Тайнсайдке оралған тұңғыш маусымында барлық турнирлерде 24 гол соқты. Дин Сондерс тағы да «Астон Вилланың» тұрақты гол соққан ойыншысы болды, команда лигада 10-шы орынға түсіп, бірақ Лига кубогында жеңіске жеткенінің арқасында тағы бір УЕФА кубогына қатысу мүмкіндігіне ие болды. 21 жастағы шабуылшы Крис Саттон Англияның жетекші клубтарының қызығушылығын тудырды, содан кейін «Норвич Ситиден» «Блэкберн Роверске» рекордтық трансфер жасады. Стен Коллимор «Ноттингем Форесті» бірінші әрекетте Премьер-лигаға қайтаруға көмектесіп, елдің үздік мергендерінің бірі ретінде танылды. «Редингтің» тәжірибелі шабуылшысы Джимми Квинн 35 лигалық гол соғып, командасын екінші дивизион чемпионы атандырды.

Жетістікке жеткен менеджерлер

Кристалл Пэлас және Ноттингем Форест Алан Смит пен Фрэнк Кларктың тиісінше басшылығымен алғашқы маусымда Премьер-лигаға жол алды. Брайан Литтл Лестер Ситидің Премьер-лигаға көтерілуіне көмектесті. Джимми Маллен Бернлидің екі маусымның ішінде екінші рет көтерілуіне себепкер болды, олар Екінші дивизион плей-офтарын жеңіп алды. Мартин О'Нилл Уайкомб Уондерерстің қатарына екінші рет көтерілуге және Екінші дивизионда орын алуға көмектесті.

Қалпына келтіру

1994 жылдың 21 қаңтары: 32 жастағы «Лидс Юнайтед» қорғаушысы Мел Стерланд бір жылдан астам бұрын алған ахиллес жарақатын жеңе алмағандықтан карьерасын аяқтады. 1994 жылдың 2 мамырында 38 жастағы Фрэнк Стейплтон, «Арсенал» және «Манчестер Юнайтед» клубтарының бұрынғы шабуылшысы, «Брэдфорд Сити» клубының ойыншы-баптық қызметтен босатылғаннан кейін ойыншылық жолын аяқтады. 1994 жылдың 9 мамырында 30 жастағы «Челси» клубының орталық қорғаушысы Пол Эллиотт, 20 ай бұрын ауыр тізе жарақатын алғаннан кейін карьерасын аяқтады. Ол бұл жарақатқа кінәлі деп санайтын бұрынғы «Ливерпуль» шабуылшысы Дин Сондерске қарсы сот процесін бастаған еді. 1994 жылдың 31 мамырында 38 жастағы «Блэкберн Роверс» клубының орталық қорғаушысы Кевин Моран ойыншы ретінде зейнеткерлікке шығатынын хабарлады, бірақ Ирландия Республикасының әлем чемпионаты аяқталғанға дейін толыққан толық зейнеткерлікке шықпайды.

Өлімдер

20 тамыз 1993 ж. – 56 жастағы Тони Бартон 1982 жылы Еуропа кубогын жеңген «Астон Вилла» клубының бас жаттықтырушысы болды. 1981–82 маусымында Рон Соудерстен команданы қабылдады. «Вилла Парк» стадионында тағы екі маусым жұмыс істеді, кейін «Нортгемптон Таун» клубын басқарды, сондай-ақ «Портсмут» және «Саутгемптон» клубтарында көмекші жаттықтырушы болып қызмет етті. 1991 жылы футболдан зейнеткерлікке шықты. 5 қазан 1993 ж. – 41 жастағы Джим Холтон 1972 жылы «Шрусбери Тауннан» келгеннен кейін 1975 жылы «Манчестер Юнайтедтің» Екінші дивизионда жеңіске жеткен құрамының орталық қорғаушысы болды. Кейін «Сандерленд» және «Ковентри Сити» клубтарында ойнады, 29 жасында жарақат алғаннан кейін карьерасын аяқтады, содан кейін «Ковентриде» паб иесі болып жұмыс істеді. 5 қараша 1993 ж. – 87 жастағы Артур Роу соғыстар аралық кезеңде «Тоттенхэм» клубы үшін 200-ден астам ойын өткізді, 1949 жылы бас жаттықтырушы болып тағайындалды және алғашқы маусымында команданы жоғары дивизионға көтерді, бір жылдан кейін клубтың алғашқы жоғары дивизион титулын жеңіп алды. Ол кезде тағы бір клуб жоғары дивизионға көтерілгеннен кейін бір жыл ішінде титул жеңбеген. 1955 жылға дейін «Уайт Харт Лейнде» жауапты болды. Кейін «Кристал Палас» клубын басқарды. 4 желтоқсан 1993 ж. – 56 жастағы Рой Вернон 1960–1965 жылдар аралығында «Эвертон» клубы үшін 176 лига ойынында 101 гол соқты, «Блэкберн Роверс» клубынан келгеннен кейін 1963 жылы лига титулын жеңіп алды. Сондай-ақ Уэльс құрамасы сапында 32 рет алаңға шығып, сегіз гол соқты. 7 желтоқсан 1993 ж. – 60 жастағы Джон Симпсон 15 жыл бойы «Гиллингхем» клубының қақпашысы болды, 1957–1972 жылдар аралығында клубтық рекордтық 571 лига ойынына қатысты. 9 желтоқсан 1993 ж. – 67 жастағы Дэнни Бланчфлауэр 1961 жылы Ф.А. Кубогын, 1962 жылы Кубок иелері кубогын жеңген кезде «Тоттенхэм» клубының жартылай қорғаушысы және капитаны болды. 1964 жылы жарақат алғаннан кейін футболдан кетті. 1970 жылдардың соңында «Челси» клубын басқарды, бірақ табысты футбол менеджері ретінде өзін көрсетпеді, бірақ табысты өмір сүрді. 12 қаңтар 1994 ж. – 84 жастағы Артур Тернер 1930–1948 жылдар аралығында «Сток Ситиден» «Бирмингем Ситиге» және соңында «Саутпортқа» дейін карьерасында орталық қорғаушы ретінде 358 лига ойынына қатысты, оның мансабы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоқтап қалды. Бас жаттықтырушы ретінде 1956 жылы «Бирмингем Ситиді» ФА Кубогының күміс жүлдесіне жеткізді, ал 1962 жылы «Оксфорд Юнайтедті» Футбол лигасына қабылдады, 1969 жылға дейін сол лигада қалды. 20 қаңтар 1994 ж. – 84 жастағы сэр Мэтт Басби 1934 жылы «Манчестер Сити» сапында футболшы ретінде ФА Кубогын жеңіп алды. 1945–1969 жылдар аралығында «Манчестер Юнайтед» клубының бас жаттықтырушысы болған кезде әлемдегі ең танымал футбол тұлғаларының біріне айналды. Үш ұлы команда құрды. Бірінші ұлы команда соғыстан кейінгі жылдары Ф.А. Кубогы мен лига титулын жеңіп алды. Ол бұл команданың қарт ойыншыларын «Бусби Бэйбз» деп аталған жас таланттармен алмастырды. Олар сегіз ойыншының қаза болуына және 1958 жылы Мюнхендегі авиаапатта екі ойыншының мансабының аяқталуына дейін екі рет лига титулын жеңіп алды. Басбидің өзі де ауыр жарақат алды, бірақ барлық қиындықтарға қарамастан толыққанды жазылып кетті. Содан кейін ол 1960 жылдарда үшінші ұлы команданы құрды, ол 1968 жылы Еуропа кубогын жеңіп алды, ал бұрын Ф.А. Кубогы мен екі лига титулын жеңіп алған. Бір жылдан кейін ол зейнеткерлікке шықты, бірақ директор, содан кейін президент болып, 49 жыл бойы клубпен байланысын сақтап, қайтыс болғанға дейін қызмет етті. 21 қаңтар 1994 ж. – 68 жастағы Тони Уоддингтон 1960–1977 жылдар аралығында «Сток Сити» клубын басқарды және 1972 жылы Лига кубогын жеңіп алды, ол олардың бүгінгі күнге дейінгі жалғыз маңызды жүлдесі болып табылады. 7 ақпан 1994 ж. – 97 жастағы Билли Бриско Футбол лигасының ойындарына қатысқан ең ескі тірі футболшылардың бірі, 1919 жылы «Порт Вейл» клубы лигаға қосылғанда олардың құрамында болды және 1931 жылға дейін олар үшін 307 лига ойынына қатысып, 51 гол соқты. 19 ақпан 1994 ж. – 74 жастағы Джонни Хэнкокс 1946–1957 жылдар аралығында «Вулвергемптон Уондерерс» клубында оң жақ қанаттағы ойыншы ретінде 343 лига ойынында 158 гол соқты, 1949 жылы ФА Кубогын, ал 1954 жылы лига титулын жеңіп алды. Англия құрамасы сапында үш рет ойнап, екі гол соқты, оның мансабы Стэнли Мэттьюстің мансабымен сәйкес келгендіктен, одан да көп ойынға қатыса алмады. 14 сәуір 1994 ж. – 86 жастағы Бобби Гурни өзінің кәсіби мансабының барлық кезеңін 1925–1950 жылдар аралығында «Сандерленд» клубында өткізді, 388 лига ойынына қатысып, клубтық рекордтық 228 гол соқты және 1935 жылы лига титулын, ал 1937 жылы ФА Кубогының жеңімпазы болды. Ол 18 жасында «Версайд» клубына қосылды, содан кейін 43 жасқа дейін ойнады, содан кейін «Питерборо Юнайтед», «Дарлингтон» және соңында «Хартлпул Юнайтед» клубтарын басқарды. 1935 жылы Англия құрамасы сапында бір рет ойнады. 7 мамыр 1994 ж. – 55 жастағы Энди МакЭвой 1956–1967 жылдар аралығында «Блэкберн Роверс» клубы үшін 183 лига ойынына қатысып, 89 гол соқты. Ирландия Республикасы құрамасы сапында 17 рет ойнап, алты гол соқты, содан кейін туған жеріне оралып, «Лимерик» клубы үшін ойнады, содан кейін «Брэй Уондерерс» клубын басқарды. 19 мамыр 1994 ж. – 72 жастағы Джон Малкин 1946 жылы «Сток Сити» клубында Стэнли Мэттьюстің орнына оң жақ қанатта ойнады және жарақат мансабын аяқтағанға дейін клуб үшін 175 лига ойынына қатысты. 15 маусым 1994 ж. – 54 жастағы Джерри Маннион 1957–1961 жылдар аралығында «Вулвергемптон Уондерерс» клубы үшін оң жақ қанаттағы ойыншы ретінде 17 лига ойынына қатысты, соның ішінде 1959–60 маусымының соңғы 10 ойынында «Вулвергемптон» клубы «Бернли» клубынан титулды ұтып алды. Содан кейін «Норвич Сити» клубы үшін ойнады және 1962 жылғы Лига кубогының финалында екі ойында да гол соқты.