Кіріспе

PBA командасы. Tanduay Rhum Makers (1975–1987) және Tanduay Rhum Masters (1999–2001) – Филиппин баскетбол қауымдастығында (PBA) ойнаған, бірдей Tanduay Distillers ликер брендімен байланысты екі баскетбол франшизасы. Elizalde & Co., Inc. иелігіндегі бастапқы франшиза PBA-ның негізін қалаушы мүшесі болды. 1975–1980 жылдары команда Tanduay Distillery, Tanduay ESQ және Tanduay Esquires аттарымен ойнады, содан кейін 1981–1983 жылдары YCO Tanduay деп аталды. Бастапқы франшиза қолданған соңғы атау – Tanduay Rhum Makers (1983–1987). Бастапқы франшиза барлығы үш PBA чемпионатында жеңіске жетті. 1988 жылы оның PBA франшизасын Pure Foods Corporation сатып алды және Purefoods ретінде ойнады. Екінші франшиза Tanduay Rhum Masters деген атпен ойнады және Tanduay Distillers, Inc. (қазіргі Tanduay ликер бизнесінің иелері) иелігінде болды. Ол алғаш рет Филиппин баскетбол лигасынде (1997–1999) ойнады, содан кейін PBA-ға (1999–2001) қосылды. Тандуай PBA франшизасының (1975–1987) PBA тізілімдері екінші нұсқасы үшін сақталды. 2002 жылы PBA франшизасы FedEx Express компаниясына сатылды.

Тандвай франшизасының түпнұсқасы (Элизальде дәуірі, 1975-1987)

Бизнесмен Мануэль Элизальде соғыстан кейінгі кезеңде Филиппиннің алғашқы баскетбол династиясын – YCO Painters құрамын құрды. YCO-ның атақты қызыл және ақ жейдесін киген ойыншылардың арасында Карлос Лойзага, Карлос Бадион, Лорето Карбонелл, Эд Окампо, Мариано Толентино және Курт Бахман болды. Оның Ysmael Steel Admirals командасымен бәсекелестігі, Crispa және Toyota командаларының PBA-дағы бәсекелесуінен бұрын болды. Элизальде 1960 жылдардың басында алғашқы Tanduay баскетбол командасын Businessmen’s Athletic Association (BAA) деп аталатын екінші лигада өнер көрсету үшін ұйымдастырды. Бұл YCO Painters командасының фермалық командасы болғандықтан, қысқа ғана өмір сүрді. 1975 жылы Элизальде Филиппин баскетбол ассоциациясының құрылуына белсенді түрде қатысты, өйткені ол бірнеше MICAA команда иелерімен бірігіп, Филиппин баскетбол ассоциациясының ықпалынан шығуға тырысты. YCO Painters командасы MICAA-дағы баскетбол клубын сақтап, жаңадан құрылған кәсіби командасына Tanduay деген ат берді.

1977-1980 жылдар

Карлос Лойзага 1977 жылы жаттықтырушылық міндеттерді Бобби Литтуаның орнына қабылдағанда, «Тандуай» 1977 жылғы «Барлық филиппин» конференциясында алғаш рет жартылай финалға өтті және финалға дайын болды, бірақ соңғы ойында «Мариваса Хонда Пантерс» командасына есе жіберіп, «Пантерс» командасы чемпионат үшін «Криспа Редманизерс» командасымен күш сынасты. Осы маусымда «Тандуай» ойыншысы Джейме Тагинес «Жылдың жаңашылы» атағын алған екінші ойыншы болды. 1978 жылы «Тандуай» үшін маңызды жыл болды. Маусымның алғашқы екі конференциясында үшінші және төртінші орындарды алғаннан кейін, үшінші конференцияның шақыру турнирі «Эсквайрлерге» екі импортты бірдей пайдалануға мүмкіндік берді. Джин Мур және Дэвид Пэйн команданы сенімді жеңістерге жеткізіп, «Тойота Тамароу» командасына қарсы финалға шықты. «Эсквайрлер» төрт ойында қорғаудағы чемпион «Тойотадан» жеңілді. «Тандуай» тағы да екінші маусым қатарынан Жайм Манансаланың «Жылдың жаңашылы» атағын жеңіп алуына куә болды.

1979-1984 жылдар

Келесі алты маусым Тандуэй баскетбол клубы үшін нәтижесіз және титулсыз өтті. 1980-жылдардың басында бәсекеге қабілетті және күтпеген команда болғанына қарамастан, олар Рей Лазаро, бұрынғы Сан-Беда "Қызыл арыстандарынан" Фрэнки Лим және Дж.Б. Янго сияқты талантты жас ойыншыларды қатарына қосты. 1984 жылы команда құрамын жаңартты, тәжірибелі ойыншылары Роберто дела Роза, Виктор Санчес, Альберто Гутьеррес және Майк Бильбаоды жаңадан келген "Beer Hausen" командасына беріп жіберді.

1985-1987 жылдар

Crispa Redmanizers командасы таратылғаннан кейін, Tanduay Rhum Makers үлкен қайта құру жүргізді, Crispa командасының жұлдыздары Абет Гидабен, Фредди Хубальде және Падим Израиль, сондай-ақ Gilbey's Gin командасынан Вилли Генералао сатылып алынды. Алайда, 1985 жылғы PBA күшейтілген конференциясы басталғаннан кейін үш апта өткен соң, Гидабен Манила Бир командасынан Рамон Фернандеспен ауыстырылды. Сол кездегі Tanduay командасының бапшысы Орли Кастелоның орнына бұрынғы Gilbey's Gin командасының бапшысы Артуро Валенцона келді. Tanduay командасы 1986 жылғы Бірінші конференцияда бастап, үш PBA чемпионатының біріншісін жеңіп алды, бұл жеңіске Роб Уильямс және Андре Маккой импорттық ойыншылары көмектесті. Алғашқы жеңісінен кейін команда чемпиондық кубокты бір жыл бұрын қайтыс болған иесі Маноло Элизальденің қабіріне апарды. Tanduay 1986 жылы PBA All Filipino Conference турнирінде екінші рет жеңіске жетті және 1987 жылы PBA Open Conference турнирінде үшінші рет жеңіп алды, бұл турнирде үздік импорттық ойыншы Дэвид Thirdkill атанды.

Таратылуы

1987 жылдың соңында екі "Тандуэй" ішкілігін ішкен адамның қаза болғанынан бизнестің беделіне нұқсан келді. Мұның нәтижесінде сатылымдар күрт төмендеп, кіріс құлдырады және бас компания Elizalde & Company Inc. банкроттыққа дерлік жақындады. Pure Foods Corporation, бұл кезде Ayala Corporation еншілес компаниясы болған, Tanduay-дың PBA франшизасын сатып алды. Бұл франшиза 1988 жылғы PBA маусымынан бастап Purefoods деген атпен өнерге шығатын болды. "Тандуэй" бизнес кәсіпорны "Лусио Тан" компаниялар тобына тиесілі болды.

Филиппин баскетбол лигасында (1997-1999)

1997 жылы «Тандуай» атауы Лусио Тан компаниялар тобының меншігіндегі Филиппин баскетбол лигасына оралды және оны Лусио "Бонг" К. Тан, Jr. басқарды. «Тандуай Голд Рхам Мастерс» атауын пайдаланар алдында, бұл команда 1995-1996 жылдары Марлу Акино, Бал Дэвид және Джейсон Уэбб ойыншыларымен «Stag Pale Pilseners» деп аталды. «Рхам Мастерс» жаттықтырушы Альфрансис Чуа мен Эрик Менк, Джомер Руби, Крис Кантонхос және Марк Телан ойыншылары басшылығымен бірнеше PBL кубогын жеңіп алды. Сондай-ақ, 1998-1999 жылғы «Якульт» PBL Centennial кубогында PBL рекордтық 18 тізбектей жеңіске қол жеткізді, бірақ бес ойындық серияда «Доктор J Rubbing Alcohol» командасына есе жіберіп, «Centennial Rhum Masters» 2:0 есебімен алға шығып тұрғанда жеңіліске ұшырады. Команда PBA-ға көшкеннен кейін «Азия сыраханасы» PBL франшизасын сақтап, Ренрен Ритуало жетекшілік еткен «Colt 45» деп атады. «Colt 45» 1999 жылғы PBL Challenge Cup-та төртінші орын алды, содан кейін таратылды.

PBA-ға қайта оралу (1999-2001)

1999 жылы «Тандуэй» ПБА-ға қайта оралды. Келісімнің бір бөлігі ретінде лига «Тандуэйдің» PBL құрамынан алты ойыншыны көтеруге рұқсат берді. Сондай-ақ, «Тандуэй» бірінші таңдау ретінде америкалық филиппин Эрл Сонни Альварадоны алды. Бұл франшизада алғашқы «Тандуэй» франшизасының (1975–1987) нәтижелері сақталды. Бірінші маусымда «Тандуэй» 1999 жылғы ПБА All Filipino Conference-те «Shell» командасынан кейін екінші орын алды, бірақ олардың ПБА-дағы екінші қатысуы бірнеше дау-дамайлармен, соның ішінде «Фил шам» (жалған филиппин) Альварадоның депортациясымен қиындыққа ұшырады, бұл 2000 жылғы маусымда «Тандуэйдің» бірнеше ойынын жоғалтуына әкелді. 2001 жылғы маусымнан кейін «Тандуэй» ПБА-да корпоративтік бәсекелес «Сан-Мигель Beermen» командасының ойыншысы Дэнни Ильдефонсомен 16 жылдық, 98 миллион песолық келісімшарт жасап, ПБА-да шу тудырды. Алайда лига бұл келісімді күштен шығарды, себебі ұсыныс команданың жалақы шегін бұзады деп саналды. Бонг Тан ПБА-ны «Сан-Мигель лигасы» деп атап, даулы мәлімдеме жасады, бұл ПБА сол кездегі «Сан-Мигель Корпорациясының» командалары «Сан-Мигель» және «Барангай-Джинебраға» көмектеседі деген болжамға сілтеме жасады. Сондай-ақ, «Тандуэй» ПБА-ның жалақы шегін бірнеше рет бұзып, ойыншыларына қажетті ПБА бірыңғай ойыншы келісімшартынан бөлек жеке келісімшартқа қол қоюға мәжбүр болды, бұл ойыншыларды ПБА командасының кез келген ойыншысынан бірнеше жүз мың песоға байытты. Басшылық бұл туралы мәлімдеме жасады.

Таратылуы

Филь-америкалық ойыншылары мен беделді ардагерлерден құралған мықты құрамына қарамастан, чемпионатты жеңе алмағанын түсінген «Тандуэй» командасы 2001 жылғы маусымнан кейін таратылды және PBA франшизасын «FedEx Express» компаниясына 60 75 миллион PHP көлемінде сатты. Содан кейін «Рум Мастерс» командасы өзінің негізгі ойыншылары Эрик Менкті («Баранай Женебра Кингс» командасына), Дондон Хонтиверосты («Сан-Мигель Биермен» командасына) және Джеффри Кариасоны («Кока-Кола Тайгерс» командасына) ауыстырды.

Белгілі ойыншылар

Әліпбилік ретімен. PBA Даңқ залының мүшелері және PBA-ның 25 ең ұлы ойыншылары қалың әріппен белгіленген.