Кіріспе
Англиядағы бәсекелестік футболдың 119-шы маусымы
1998–99 жылғы маусым Англиядағы бәсекелестік футболдың 119-шы маусымы болды.
Премьер-лига
Манчестер Юнайтед «Арсенал» және «Челсиден» қатты бәсекелестікті жеңіп, жеті маусым ішінде 5-ші рет Премьер-лига чемпионы атанды. Олар Премьер-лига, ФА Кубогы және Еуропа Кубогының «үштік жеңісін» (требл) қамсыды, бұл жетістік менеджер Алекс Фергюсонға рыцарлық атақ әкелді. «Ноттингем Форест» командасы Премьер-лигада бір маусым ғана тұрғаннан кейін Бірінші дивизионға түсіп кетті. Олар менеджер Дейв Бассеттің жұмыстан босатылуынан және голландиялық шабуылшы Пьер ван Хойддонктың клубпен туындаған дауға байланысты ойынға қатылудан бас тартуынан кейін маусымды нашар бастады. Тәжірибелі Рон Аткинсон уақытша келісімшарт бойынша шақырылды, бірақ команданы құлдыраудан сақтап қала алмады. «Ноттингем Форестпен» бірге Премьер-лигада қалған «Блэкберн Роверс» (төрт жыл бұрын Премьер-лига чемпионы болған) және «Чарлтон Атлетик» та құлдырады. «Саутгемптон» маусымның соңғы күнінде құлдыраудан құтылды, ал олардың сақталып қалуы 2001–02 маусымда пайдалануға берілетін жаңа стадионның құрылысына бағыт берді.
Бірінші бөлім
Сандерленд 105 ұпай жинап, бірінші дивизион чемпионы атанды және бүкіл маусым бойына тек үш ойында ғана жеңіліске ұшырады. Қалған екі жоғарылау орынын дивизиондағы ең нашар саналған екі команда – 77 жылдан кейін үшінші деңгейден қайта оралған Брэдфорд Сити және плей-офф жеңімпаздары Уотфорд иеленді. Уотфорд Грэм Тейлордың менеджерлік екінші кезеңінде екінші рет қатарынан жоғары дивизионға өтті. Бьюри, Оксфорд Юнайтед және Бристоль Сити бірінші дивизиондағы үш төмендеу орынын қабылдады. Оксфордтың сәтсіз маусымының басты себебі 10 миллион фунт стерлингтік қарыз болды, ол клубты жабылу қаупіне алып келді және Blackbird Leys ауданына жақын жаңа стадионның құрылысын тоқтатуға соқтырды.
Екінші бөлім
Кевин Киган "Фулхэм" клубының бас бапкерлігінен кетіп, Англия құрамасын басқаруға тағайындалғанша, "Фулхэмді" 101 ұпаймен Екінші дивизион чемпионы атандырды. Олардан кейін күміс жүлдегер "Уолсолл" және плей-офф жеңімпаздары "Манчестер Сити" командалары орналасты. Ал "Йорк Сити", "Нортгемптон Таун", "Линкольн Сити" және "Маклсфилд Таун" командалары дивизион төменге түсті. Үшінші дивизионға түсуден шамалы ғана құтылған "Олдхэм Атлетик" болды, олар бес жыл бұрын Премьер-лигада ойнаған және ФА Кубогының жартылай финалына шыққан команда еді.
Үшінші бөлім
Брентфорд, Кембридж Юнайтед, Кардифф Сити және Сканторп Юнайтед үшінші дивизиондағы төрт жоғары орынды иеленді. Карлайл Юнайтед соңғы ойындағы соңғы секундтарда лигадағы өз орнын сақтап қалды. Олар ойынға турнир кестесінің соңғы сатысында шығып, Плимут Аргайлмен өз алаңында өткен матчтың 90-шы минутында 1–1 есебімен тең түсті және лигада қалу үшін жеңіске жеткені жөн болды. Содан кейін төреші төрт минут қосымша уақыт берді, ал ойын аяқталуға санаулы секундтар қалғанда қақпашы Джимми Гласс алға шығып, бұрыштан қайтарылған допты соғып, 1928 жылдан бері клубтың лигадағы орнын сақтап қалды. 1987 жылы ғана лигаға қосылған Скарбороу оның орнына төмен дивизионға түсті. 25 жастағы Гласс трансферлік терезенің жабылуынан кейін жарақат салдарынан қақпашысы жоқ қалған Карлайл клубына Суиндон Таунынан жалға алынған.
FA Cup
"Манчестер Юнайтед" "Ньюкасл Юнайтедты" 2:0 есебімен жеңіп, алты маусымның ішінде үшінші рет дубль жасады және үш турнирдің екінші бөлігін табысты аяқтады.
Лига кубогы
Джордж Грэмнің басшылығымен "Тоттенхэм Хотспур" "Лига кубогын" жеңіп алды, финалда "Лестер Ситиді" жеңіп. Жолда олар "Манчестер Юнайтедті" турнирден шығарып, шотланд Алекс Фергюсонның 1967 жылы "Селтик" клубының көрсеткен төрт жеңісін қайталауына бөгет қойды.
Жеке марапаттар мен рекордтар
"Тоттенхэм" клубының француздық жартылай қорғаушысы Дэвид Джинола клубына Лига кубогын жеңіп беруге көмектескеннен кейін Англия Футболшылар Ассоциациясының (PFA) үздік ойыншысы және Футбол жазушылары Ассоциациясының (FWA) үздік футболшысы деп танылды. 19 жастағы "Арсенал" және Франция құрамасының шабуылшысы Николас Анелька PFA-ның жылдың жас ойыншысы атанды. Дэвид Симан "Арсенал" сапындағы маусымда тек 17 гол жіберіп, ағылшын лигасы тарихындағы ең табысты қақпашы болды.
Жетістікке жеткен менеджерлер
Алекс Фергюсон «Манчестер Юнайтед» клубын Премьер-лига, ФА Кубогы және Еуропа кубогында үштік жеңіске жеткізгеннен кейін рыцарь атағына ие болды. Джордж Грэм «Тоттенхэм Хотспур» клубына шамамен он жылдан бері алғашқы табысты маусымын сыйлады, оларды Лига кубогының жеңімпаздары етіп көрсетті. Питер Рид «Сандерлендті» 105 ұпаймен Бірінші дивизион чемпионы ретінде Премьер-лигаға жеткізді. Гарри Реднапп «Вест Хэм Юнайтед» клубын Премьер-лигада бесінші орынға көтерді, осылайша олардың шамамен 20 жылдан бері алғашқы еуропалық құрлыққа қатысу құқығын қамтамасыз етті. Пол Джуэлл «Брэдфорд Ситидің» жоғарғы дивизионға оралуын күткен 77 жылдық тарихын аяқтады. Грэхам Тейлор «Уотфордты» Премьер-лигаға жеткізді, олар Бірінші дивизион плей-офын жеңіп, екінші рет көтерілуді қамтамасыз етті. Кевин Киган «Фулхэм» клубының бас жаттықтырушысы қызметін 101 ұпаймен Екінші дивизион чемпионы атанды, содан кейін Англия құрамасының бас жаттықтырушысы лауазымына толыққанды назар аудару үшін қызметтен кетті. Рей Грейдон «Уолсолл» клубының бас жаттықтырушысы ретіндегі алғашқы маусымында Бірінші дивизионға көтеріліп, үлкен сенсация жасады. 35 жастағы Стив Коттерилл «Челтенхэм Таунды» Конференция чемпионы ретінде Футбол лигасына енгізді. Брайан Лоуз «Сканторп Юнайтедті» он жылдан астам уақыттан бері алғаш рет лиганың ең төменгі дивизионынан шығарды, олар Үшінші дивизион плей-офын жеңіп алғаннан кейін.
Фергюсон Юнайтедтің үш еседен кейін "шаһар" атағын алды
Манчестер Юнайтед Премьер-лига, ФА кубогы және Еуропа кубогының үштік жеңісін тойлады. «Юнайтед» Премьер-лига титулын қамтамасыз ету үшін маусымның соңғы күні «Тоттенхэмді» 2–1 есебімен жеңіп, «Арсеналдың» титулді сақтап қалуына жол бермеді. Бір аптадан кейін олар ФА кубогының финалында «Ньюкасл Юнайтедті» 2:0 есебімен жеңіп, үштіктің екінші бөлігін аяқтады. «Юнайтедтің» үштікке қол жеткізу үміті «Барселонаның» «Ноу Камп» стадионында өткен Еуропа кубогының финалында күмәнді болып көрінді, себебі «Бавария» Мюнхен негізгі уақыт соңында 1–0 есебімен көш бастады. Төреші Пьерлуиджи Коллина үш минут қосымша уақыт берді, ал бірінші минутта қосалқы ойыншы Тедди Шерингхэм теңестіру голын соқты. Шерингхэмнің голы қосымша уақытты талап ететіндей болды, бірақ ойынның соңғы сәттерінде Оле Гуннар Солшер жеңіс голын соқты, «Юнайтед» жанкүйерлері мен ойыншылары қуанышқа бөленді. 12 маусымда Алекс Фергюсон футболға қосқан үлесі үшін рыцарь атағын алды, ол ағылшын футболының жетінші рыцары және Мэтт Бусби мен Бобби Чарльтоннан кейін «Манчестер Юнайтедпен» байланысты үшінші рыцарь болды.
Ходдл шығарылды
2 ақпанда ФА Гленн Ходдлдың Англия құрамасының бас бапкері лауазымынан келісімшартын бұзды, оның "Таймс" газетінде мүгедектердің "бұрынғы өмірдегі жасаған қателіктері үшін жазаланатыны" туралы айтқаннан кейін. Оның бұл сөздері мүгедектер арасында зор ашу-ыза тудырды, нәтижесінде ФА оны қызметтен босатудан басқа жол қалмады деп шешті. Оның ізбасары іздеу жұмыстары басталды. Бір ай өткен соң, бұрынғы "Ньюкасл" бапкері Кевин Киган Англия құрамасын басқаруға келісті, бірақ маусым соңына дейін "Фулхэм" командасын жаттықтыруын жалғастырып, оларды Екінші дивизион чемпионы титулына жеткізді.
Премьер-лигаға жаңадан келгендер
Плей-офф финалында "Чарлтон Атлетикке" пенальтилер сериясында жеңілгеннен кейін бір жыл өткен соң, Питер Ридтің "Сандерленд" клубы 105 ұпай жинап, Бірінші дивизионның чемпионы атанды және Премьер-лигаға оралды. Екі жыл бұрын жаңа стадионына, "Stadium of Light-қа" көшкен "Сандерленд" командасының жоғары лигаға көтерілуі күтілуде еді. Пол Жюэлл басқарған "Брэдфорд Сити" 1922 жылдан бері ең жоғары дивизионда ойнамаған. Олардың жеңісі тек 1911 жылғы Англия кубогы болды. Бірақ тәжірибесіз Жюэлл көптеген сарапшыларды таң қалдырып, күшті "Брэдфорд" командасын құрастырды, ол Бірінші дивизионда екінші орынды алып, Премьер-лигадағы өз орнын сақтап қалды. Премьер-лигадағы үшінші және соңғы орынды Грэм Тейлор екінші рет басқарған (ол бұрын 1976 жылдан 1987 жылға дейін басқарған) плей-офф жеңімпаздары "Уотфорд" иеленді. Тейлор алдыңғы жылы Англия және "Вулвс" командаларымен қиын уақытты бастан өткізгеннен кейін, Екінші дивизионның чемпионы атанып, сәттілікке жеткен еді. "Уотфорд" плей-офф финалында "Болтон Уондерерс" клубын 2:0 есебімен жеңіп, екінші рет көтерілді.
Гласстың соңғы голы Карлайлдың лигада қалуын қамтамасыз етеді
Карлайл Юнайтед 1998–99 жылғы Үшінші дивизионның соңғы матчына 1928 жылдан бері сақтап келген Футбол лигасының орнын қорғау үшін Плимут Аргайлды жеңу керектігін біліп кірді. Сәуір айында жарақаттардың күшеюіне байланысты Карлайл Свидон Таун клубынан қақпашы Джимми Глассты соғымаға алуға мәжбүр болды, ал Футбол лигасы трансфер терезесі жабылып қалғанша да трансферге рұқсат берді. Карлайлдың Плимутпен өткізген үй матчының 90-шы минутында төреші төрт минут қосымша уақыт берді. Қосымша уақыттың соңына он секунд қалғанда Джимми Гласс бұрыштан соққаннан кейін алаңға шапты және допты қақпаға соғып, Карлайлды лигада қалдырып, Скарбороуды Конференцияға жіберді.
Блэкберн төмен түседі
1995 жылы Премьер-лига чемпионы атанған «Блэкберн Роверс» 1999 жылы титул жеңген құрамының басым бөлігін жоғалтқан командамен бірге Премьер-лигада төмендеді. Рой Ходжсон 1997 жылы бас жаттықтырушы болып келді және алғашқы маусымында УЕФА кубогына қатысу құқығын жеңіп алды, бірақ келесі қарашада «Блэкберн» құлдыраудан құтылу үшін күресіп жатқандықтан қызметтен босатылды. «Манчестер Юнайтедтің» сәтті көмекшісі Брайан Кидд оның орнына тағайындалды. Бірақ «Блэкберн» маусымның соңғы алдындағы ойынында «Манчестер Юнайтедпен» 0:0 есебімен тең түсіп, құлдыраудан құтылу мүмкіндігінен айырылды. Клуб төрағасы Джек Уокер енді Премьер-лигаға қайта оралу үшін қаржы табуға мәжбүр болды, ал 12 ай бұрын ол Рой Ходжсонға лигада жеңіске жету үмітімен ашық чек ұсынған еді.
Челтенхэм жоғарылатылды
Челтенхэм Таун Стив Коттериллдің басшылығымен "Робинз" командасы Конференцияны жеңіп, Футбол лигасына жолдама алды. Олар өткен маусымда ФА Трофейін жеңіп алған болатын, бірақ Хэлифакс Тауннан жоғары көтерілу мүмкіндігінен айырылды. Олар Скарборо командасының орнын алды.
Қалпына келтіру
37 жастағы Стив Никол «Донкастер Роверс» клубында бір маусым ойнағаннан кейін карьерасын аяқтады, оның Конференциядан «Футбол Лигасына» оралту әрекеттері сәтті болмады. 37 жастағы Иан Раш екінші дивизиондағы «Рексем» клубында бір маусым ойнағаннан кейін карьерасын аяқтады. 38 жастағы Стив Брюс, «Шеффилд Юнайтед» клубының ойыншы-менеджері, 1998 жылғы 28 қарашада соңғы кәсіби ойынын өткізіп, 1999 жылғы 24 мамырда ойыншы ретінде зейнетке шығуын ресми түрде жариялады. 37 жастағы Крис Уэддл 1998 жылғы 3 қарашада «Торкуэй Юнайтед» клубын қысқа мерзімді, жеті матчтық кезеңнен кейін тастап кетті. 34 жастағы Стив Булл «Вулверхэмптон Уондерерс» клубында 13 жыл ойнап, 306 гол соққаннан кейін карьерасын аяқтады, бұл клубтың рекордтық көрсеткіші болды. Ол 1999 жылғы 13 шілдеде зейнетке шығуды жариялаған кезде клубтың ең ұзақ қызмет еткен ойыншысы еді.
Өлімдер
2 қыркүйек 1998: 65 жастағы Джеки Бланчфлауэр 1950-жылдары «Манчестер Юнайтед» және Солтүстік Ирландия құрамасының орталық қорғаушысы болған. 1958 жылы Мюнхендегі авиаапатта жамбас сүйегі сынған, бір жылдан кейін медициналық кеңес бойынша футболдан кетуге мәжбүр болды. Ол бұрынғы «Тоттенхэм Хотспур» капитаны Дэнни Бланчфлауэрдің (1926–1993) кіші інісі болды. 23 қыркүйек 1998: 89 жастағы Рей Боуден 1933 жылдан 1937 жылға дейін «Арсенал» сапында ішкі шабуылшы ретінде ойнаған, сол кезде үш лига титулын және ФА кубогының жеңімпаздық медалін жеңіп алған, «Арсеналдың» соңғы тірі мүшесі еді. 18 қазан 1998: 53 жастағы Дик Шеппард 1960-жылдары «Вест Бромвич Альбион» сапында 39 лига матчында ойнаған, содан кейін алты жыл «Бристоль Роверс» клубында 151 лига матчында алаңға шықты. Кейін ол «Вест Кантри» клубында қақпашылар жаттықтырушысы болып жұмыс істеді. 7 қараша 1998: 57 жастағы Джон Осборн, қатерлі ісіктен қайтыс болды, 1968 жылы ФА кубогын жеңіп алған «Вест Бромвич Альбион» клубының қақпасын қорғады. Ол карьерасын «Честерфилд» клубында бастады, ал «Альбиондағы» жетістігінен кейін «Уолсолл» клубына ауысты. 24 желтоқсан 1998: 77 жастағы Мэтт Гиллис 1964 жылы «Лестер Сити» клубына алғашқы маңызды кубокты жеңіп алды, клуб тарихындағы 10 жылдық басқару мерзімінде Лига кубогын жеңіп алды. Ол басқарушылық қызметін атқарып жүргенде екі рет ФА кубогының финалына шықты, екі рет те жеңіліске ұшырады. 1950-жылдары клуб үшін 100-ден астам лига матчында ойнады, туған Шотландиясындағы «Матервелл» клубынан бастап, «Болтон Уондерерс» клубына ауысты. 25 желтоқсан 1998: Джон Макграт 60 жаста, 1987 жылы үшінші дивизионға көтерілгенде «Престон Норт Энд» клубының бас жаттықтырушысы болды. Ойыншы ретінде «Ньюкасл Юнайтед» және «Саутгемптон» сияқты клубтардың орталық қорғаушысы болды. Соңғы жаттықтырушылық лауазымынан кеткеннен кейін алты жыл өткен соң, Рождество күні жүрек талмасынан қайтыс болды. 18 қаңтар 1999: 80 жастағы Хорас Камнер 1930-жылдардың соңында Уэльс құрамасының үш рет шабуылшысы болды, «Арсеналда» ойнай бастады, 14 лига матчында 3 гол соқты, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін «Ноттс Каунти» клубына ауысты. Кейін ол «Уотфорд», «Сканторп Юнайтед» және «Брэдфорд Сити» клубтарында ойнады, карьерасы 1950-жылдарға дейін жалғасты. 4 ақпан 1999: 51 жастағы Артур Манн футбол карьерасын «Хартс» клубында бастады, содан кейін «Манчестер Сити» және кейін «Ноттс Каунти», «Шрузбери Таун», «Мансфилд Таун» және ақырында «Кеттеринг Таун» клубтарына ауысты. Кейіннен 1989–1994 жылдары Алан Баклидің «Гримсби Таун» клубында, ал 1994–1997 жылдары «Вест Бромвич Альбион» клубында көмекші жаттықтырушы болды. Бирмингемдегі металл тебу орталығында болған апатта қайтыс болды. 23 ақпан 1999: 86 жастағы Лес Хоу 1930-жылдары «Тоттенхэм Хотспур» клубы үшін 165 матчта 26 лига голы соқты, содан кейін соғыс оның карьерасын тоқтатты. 1 наурыз 1999: 76 жастағы Альберт "Диггер" Кетл 1950 жылы Футбол лигасына қабылданған «Колчестер Юнайтед» клубының қорғаушысы болды, клуб үшін Оңтүстік лигада және Футбол лигасында барлығы 145 матч өткізді. 6 наурыз 1999: 65 жастағы Деннис Вайолет – «Манчестер Юнайтедтің» бұрынғы ойыншысы (орталық шабуылшы) және Мюнхендегі авиаапаттан аман қалған. Ол трагедиядан кейін де ойнауын жалғастырды және 1962 жылы «Сток Сити» клубына ауысқанға дейін «Юнайтедтің» жалақы тізімінде болды, сол кезде ол клуб үшін барлық жарыста 179 гол соқты және 1959–60 маусымда 32 лига голы соқты, бұл клубтық рекорд. Ол қатерлі ісіктен қайтыс болған кезде Америка Құрама Штаттарында тұрып, 1970 жылдан бері әртүрлі командаларды жаттықтырып келді. Ең жоғары деңгейдегі гол соғу жетістіктеріне қарамастан, ол Англия құрамасына тек екі рет қана шақырылды. 16 наурыз 1999: 65 жастағы Джон Лидделл өзінің туған Шотландиясындағы кәсіби карьерасын сәтті бастады, 20 жасында «Сент-Джонстоун» клубына қосылды, 35 лига матчында 32 гол соқты, содан кейін 1961 жылы «Олдхэм Атлетик» клубына ауысты, онда 23 лига матчында 10 гол соқты, бір жылдан кейін «Моссли» клубына ауысты. Содан кейін ол «Ворчестер Сити» клубында ойнады. 28 сәуір 1999: 79 жастағы сэр Альф Рамси Англия құрамасын ең үлкен жетістігіне жеткізді – 1966 жылы Әлем кубогында жеңіс. Соғыстан кейінгі жылдары «Тоттенхэм» және Англия клубтарында ойнады және клуб менеджері ретінде өзін дәлелдеді, 1962 жылы «Ипсвич Таун» клубы үшін бірінші лига титулын жеңіп алды – жоғары дивизиондағы алғашқы маусымының соңында. 1974 жылға дейін Англия құрамасының бас жаттықтырушысы болды, кейін «Бирмингем Сити» клубының жаттықтырушысы болды. 29 сәуір 1999: 81 жастағы Лес Беннет 1946 жылдан 1954 жылға дейін «Тоттенхэм Хотспур» клубы үшін 272 лига матчында ойнады және 1951 жылы жеңіс туған команданың маңызды ойыншысы болды. Ол өзінің кәсіби карьерасын «Вест Хэм Юнайтед» клубымен аяқтады, содан кейін лигадан тыс деңгейде тағы бес жыл ойнады, ақыры 1960 жылы 42 жасында бут киімдерін ілді. 14 мамыр 1999: 79 жастағы Бобби Век соғыстан кейінгі жылдары «Саутгемптон» клубы үшін 23 лига матчында ойнады, содан кейін 1950 жылы Футбол лигасына оралғанда «Гиллингхэм» клубына ауысты, олар үшін 36 лига матчында 12 гол соқты, содан кейін кәсіби футболдан кетуге мәжбүр болды және лигадан тыс дивизиондарда ойнады. 2 маусым 1999: 71 жастағы Рон Рейнольдс Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін «Олдершот» клубында қақпашы ретінде карьерасын бастады, үшінші дивизионда 114 матч өткізді, содан кейін 1950 жылы «Тоттенхэм Хотспур» клубына ауысты. Ол «Уайт Харт Лейн» стадионында 10 жыл болды және клуб үшін 86 лига матчында ойнады. Содан кейін ол «Саутгемптон» клубына ауысты және «Сэйнтс» үшін 90 лига матчында ойнады, 1963 жылы жарақат алғаннан кейін карьерасы аяқталды.