Кіріспе

Ресейлік шаңғышы Елена Валерьевна Вяльбе (Елена Валерьевна Вяльбе, тумасы Трубицына; 1968 жылдың 20 сәуірінде туған) – Ресейдің бұрынғы шаңғышысы. Ол FIS әлем чемпионатында 14 алтын медаль (5-еуі эстафетада) жеңіп алды, соның ішінде 1997 жылғы жарыстағы барлық бес алтын медальді. Ол сондай-ақ үш Олимпиада алтын медалін (барлығы эстафетада) және әртүрлі Қысқы Олимпиада ойындарында төрт қола медаль, сондай-ақ төрт Әлем кубогының Кристалл глобусын жеңіп алды. 2004 жылы Ресей шаңғы спорты федерациясының президенті лауазымына сайлауда жеңіліске ұшырады. Вяльбе кейін Ресей шаңғы қауымдастығының президенті болып сайланды және 2010 жылдан бері осы лауазымда, ал 2012 жылдан бері Ресей ұлттық шаңғы командасының басшысы болып жұмыс істеп келеді. 2021 жылы FIS кеңесіне сайланды. Бірақ 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруін қолдағаннан кейін, бірқатар еуропалық шаңғы федерациялары оның 2022 жылғы сайлауға қатысуына қарсылық білдірді, ал Швеция, Польша және Финляндия өкілдері Вяльбе кандидатурасына ашық түрде қарсы шықты. Нәтижесінде ол 23 үміткердің арасында ең аз дауыс жинағандықтан FIS кеңесінен шығарылды. 2022 жылы Вяльбе Украинаға ресейлік шабуылды қолдап, "біз Украинамен соғыс жүргізбейміз және оған ешкім шабуыл жасамады" деді.

Қорытынды

FIS Скандинавиялық шаңғыдан әлем чемпионатында Веллебе он төрт алтын (1989: 10 км еркін стиль, 30 км; 1991: 10 км, 15 км, 4 × 5 км эстафета; 1993: 15 км, 4 × 5 км эстафета; 1995: 30 км, 4 × 5 км эстафета) және үш күміс медаль (1989: 4 × 5 км эстафета, 1991: 30 км, 1995: 15 км) жеңіп алды, соның ішінде 1997 жылы Тронхеймде өткен чемпионатта бес алтын медаль (5 км, 5 км + 10 км қосымша қуу, 15 км, 30 км және 4 × 5 км эстафета). Ол сонымен қатар әртүрлі Қысқы Олимпиада ойындарында үш алтын (барлығы эстафетада) және төрт қола медаль, ал FIS Cross Country әлем кубогын бес рет (1989, 1991, 1992, 1995, 1997) жеңіп алды. Ол өзінің жетістігіне дейін Олимпиада мен әлем чемпионаттарында медаль үшін күресе алатын шаңғышылардың саны артқанын атап өтті.

Зейнетақыға шыққаннан кейін

2004 жылы ол Ресей шаңғы спорты федерациясының президенті лауазымына кандидат болғанда жеңіліске ұшырады. 2012 жылы Сочиде өткен 2014 жылғы Қысқы Олимпиадаға дайындық кезеңінде Ресейдің шаңғы тебу құрамасының басқарушысы болып тағайындалды. Ол сондай-ақ 2006 жылы Туринде өткен Қысқы Олимпиадада Ресей құрамасын басқарды. Вельбе 2021 жылы FIS кеңесіне сайланды, бірақ 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруін қолдағаннан кейін, бірнеше Еуропалық шаңғы федерациялары оның 2022 жылғы сайлауға қатысуына қарсылық танытты, ал Вельбе кандидатурасына Швеция, Польша және Финляндия өкілдері бұрын-соңды болмаған қарсылық білдірді. Осының салдарынан, ол 23 кандидаттың ішінде ең аз дауыс жинап, лауазымынан алынды.

Саяси мансап

Вэлбе Владимир Путиннің "Біріккен Ресей" партиясының Мемлекеттік Думадағы саяси кеңесінің өңірлік бөлімшесінің мүшесі болды және 2021 жылғы Ресейдің заңнамалық сайлауында "Біріккен Ресей" партиясының тізімі бойынша бақ сынасты. Ол "Біріккен Ресей" партиясының ішкі сайлауында жеңіске жетті және Владимир мен Иваново облыстарын қамтитын "Біріккен Ресейдің" №29 аймақтық тобының жетекшісі болды. Сайлауда жеңіске жеткеннен кейін депутаттық мандаттан бас тартты, ал Орталық сайлау комиссиясы оның мандатын Алексей Говиринге берді. Кейіннен ол өзінің кандидатурасын қайтарып алды. 2023 жылы Вэлбе Путин командасына қосылды, оның мүшелері Владимир Путиннің 2024 жылғы Ресей президенттік сайлауына түсуін қолдады.

Көзқарастар

2022 жылы Вельбе Ресейдің Украинаға басып кіруін қолдап, "біз Украинамен соғыста емеспіз және оған ешкім шабуыл жасамады" деді. 2023 жылдың қаңтарында Норвегияның радио хабар тарату корпорациясының (NRK) спорт комментаторы Ян Петтер Салтведт Велбе енді спортқа қатысты барлық лауазымдарынан босатылуы керек деп санайтынын айтты. Ол былай деді: "Ел президентінің Украинаға басып кіруді қолдап, мұндай мәлімдеме жасауы мүлдем жеңілсіз. Қазір ол өзінің ішкі жағдайы әлсірегенін немесе Ресей көптеген адамдар ойлағаннан гөрі жылдам қайта оралатынына сенімді екенін көрсететін қарсыластық позицияны таңдап отыр." 2023 жылдың наурызында Вельбе Еуропа саясаты және АҚШ туралы келесідей пікір білдірді. Неге бәрі Америкадан қорқады және оған тәуелді? Әлемді тек АҚШ басқарады, неге оны жасыру керек? Еуропа енді ойлануы керек: "Не істедік біз?" Ірі корпорациялар Америкаға қашып кетті. Бұрын олар ресейлік газды 33 теңгеден алса, енді қымбат американдық газды 76 теңгеден алуда. Кімді ренжітті, не істеді? Мүмкін мен түсінерім бар. 60-70 жылдан бері сақталып келген зор мөлшерде қару-жарақ бар. Олар тозып, шіріген, оларды қайда тастауға болады? Жарайды, бәрін сонда салалық. Бүгін ол Украина. Олар АҚШ-қа тәуелді, өйткені бәрі осы доллармен төлейді. Америка банкі құлап, Швецияның мемлекеттік сақтандыру компаниясы барлық активтерді өздерінде қалдырды. Барлығы. Бүгінгі еуропалық саясаткерлердің 90 пайызы өзі туралы қандай да бір жағымсыз ақпаратқа ие адамдардан таңдалған. Басқа түсіндірудің қажеті жоқ. Өз халқыңды қалай сатуға болады, оларға соншалықты зиян келтіруге болады? Ең бастысы – Америка Құрама Штаттарының қанағаттануы! Бүгінгі таңда Еуропа саясаты осылай. Италиялық Джорджия Мелони сайлау алдында ЛГБТҚ+ қауымдастығына қарсы екенін, Украинаға қару-жарақ жеткізілмейтінін айқайлап айтқан. Ол сайланды да, бәрі өзгерді. Әйел 180 градусқа бұрылды. Білмеймін. Әрине, мен гинеколог Урсула фон дер Ляйенге қарсы емеспін. Ол керемет дәрігер болған шығар, бірақ Еуропалық "үйірдің" басшысы ретінде ол өте жақсы жұмыс істемейді. 2023 жылдың қарашасында ол Путиннің саясатын және Ресейдің Украинаға қарсы соғысын қолдайтынын және кіші інісі ерікті түрде соғысқа қатысқанымен мақтанатынын айтты.

Жеке өмір

Вэлбе әкесі, Валерий Иванович Трубицынмен қарым-қатынасы үзілген.

Танымал мәдениетте

Ақ қар – Велбе туралы өмірбаяндық спорттық драма фильмі.