Кіріспе
Ньюпорт – Теннесси штатының Кокк округінің орталығы және қаласы. 2010 жылғы халық санауы бойынша халық саны 6 945 адамды құрады, бұл 2000 жылғы санаудағы 7 242 адамнан азайған. 2018 жылғы бағаланған халық саны 6 801 адамды құрады. Ньюпорт Пиджон өзенінің жағасында орналасқан.
Newport is a city in and the county seat of Cocke County, Tennessee, United States. The population was 6,945 at the 2010 census, down from 7,242 at the 2000 census. The estimated population in 2018 was 6,801. Newport is located along the Pigeon River.
Ерте тұрақтандыру
Ұлы үнді соғысы жолы қазіргі Ньюпорт арқылы өтіп, солтүстік-шығыс Теннессидегі ежелгі чероки аңшылық алқаптарына бағытталған. Соғыс жолы Максуин ескерткіш көпірінен (US 321) шамамен 0,2 миль (0 км) шығысқа қарай Пейджон өзенін кесіп өтті, бұл жерде өзен көбінесе жүріп өтуге жеткілікті төмен болатын. Аймаққа алғаш келген еуропалық саудагерлер, 18 ғасырдың ортасында, Пейджон өзені бойындағы бұл жерді «Соғыс форды» деп атады. Америка революциясы кезінде черокилер британдықтармен одақтасып, Холстон аңғарындағы алғашқы еуропалық қоныс аударушыларға үнемі шабуылдар жасады. 1782 жылдың соңғы айларында Солтүстік Каролинаның генерал Чарльз Макдауэлл бастаған отряд тауларды кесіп, қазіргі Теннессиге полковник Джон Севьердің жергілікті күштерімен бірігіп, жаушыл черокилерге қарсы агрессивті науқанды бастау үшін келді. Сол жылдың тамызында Севьер Уор Фордта Пейджонды кесіп өтіп, өзен жағасында лагерь құрған бірнеше черокилерге шабуыл жасап, өлтірді. Бұл шабуыл Революцияның соңғы шайқастарының бірі болды. Революция аяқталғаннан кейін, алғашқы еуропалық қоныс аударушылар Ньюпорт аймағына келді және стратегиялық өзен фордтарының маңында бекінді. Питер Файн 1780-ші жылдардың басында Француз кеңістігінің солтүстік жағалауында паром құрды, ал 1783 жылы Джон Гиллиленд Файн паромының қарсы жағында, қазіргі Олдтаунда қоныстанды. Көп ұзамай, поляк иммигранты Эммануэль Сандуски Кок округінің ескерткіш ғимараты орналасқан жерде ферма құрды, ал Сэмюэл О'Делл Пейджон өзені мен Косби сағасының қиылысында қоныстанды. 1790-шы жылдарда Гиллиленд отбасы қала алаңы мен сот үйі орналасуы үшін жерді сыйлады, ол Файн паромының қарсы жағында, Француз кеңістігінің жағасында орналасқан. Осылайша «Жаңа Порт» қаласы дүниеге келді. Шамамен ширек ғасыр бойы Ньюпорт аймағының тұрғындары Солтүстік Каролинадан тауларды кесіп өтетін черокилердің шабуылдарының қаупімен өмір сүрді. Алғашқы еуропалық қоныс аударушылар келгеннен кейін көп ұзамай Питер Файн Солтүстік Каролинадағы Коуи чероки қаласына қарсы жазалау экспедициясын бастап, оны басып алып, өртеп жіберу арқылы бұл қауіпті жоюға тырысты. Черокилер Файнның малын ұрлап, Солтүстік Каролинаға қайтаруға тырысты. Файн қуа жете алды және малды қайтарып алды, бірақ кері жолда тұтқынға түсіп, інісі Винет өлтірілді. Черокилер оларды қуа жөнелді, ал Винеттің денесі кейінірек табу үшін мұздаған сағадағы шұңқырға жасырылды. Өзен еріп, денесі жоғалып кетті. Өзенге «Файнс-Крик» деп ат қойылды. Көп ұзамай екі О'Делл өлтірілді, Сандускидің бір қызы ұрланды, ал бірнеше қоныс аударушылар өлтірілді немесе бас сүйектері алынды. Осы кездейсоқ шабуылдардан қорғану үшін алғашқы қоныс аударушылар аймақта бірнеше бекіністер салды. Вуд форты Ньюпорттан төмен ағыс бойындағы өзен салаларын қорғады, ал Маккой форты мен Уитсон форты оңтүстікке қарайғы аймақты қорғады. 19 ғасырдың басында Шығыс Теннессиде, нашар жолдары мен төбелі жерлері көп болғандықтан, өзен арқылы жүру салыстырмалы түрде ыңғайлы көлік түрі болды. Француз кеңістігінің жанындағы Форкс-оф-Риверде орналасқан «Жаңа Порт» тез арада жапсарлас қайықтармен сауда орталығына айналды. 19 ғасырдың басында Бичвуд залында қонақ болғандардың арасында епископ Фрэнсис Асбери де болды, ол Оңтүстік Аппалачи аймағына методизмді таратумен айқталған миссионер еді. Асбери күнделігінде былай деп жазды: «Біз Кок округінің астанасы Нью-Порт арқылы өтіп, Шайн паромындағы Француз кеңістігін кесіп өттік, Джон О'Хейверге адам мен малға тамақсыз, суықтап келдік, бірақ о, ашық жүректі достарымыздың мейірімділігі!» 1812 жылы Нью-Порттың қарапайым бөлмелі сот үйінде үлкен методистік қайта жаңғыру өтті және сол жылы Сион методистік шіркеуі құрылды. Пресвитериандар 1820 жылдары Грейвиард төбесінде (қазіргі US 321 және US 70 қиылысының үстінде) шіркеу салды. Нью-Порт тұрғындары 1820 жылы аймақтағы алғашқы мектептердің бірі – Андерсон академиясын құрды. Нью-Порт 1812 жылдың 19 қазанында ресми түрде қала болып жарияланды. Нью-Порттың діни бастамасы күшті болғанымен, Аппалачи шекарасының шетіндегі өзен сауда орталығы ретінде оның орналасуы сөзсіз заңсыздыққа әкелді. Салондар 19 ғасыр бойы қаладағы маңызды орын болды. 1816 жылы Нью-Портқа келген саяхатшы Генри Кер былай деп есіне алады: «Мен француз кеңістік өзенінің жағасындағы Ньюпорт деген кішкентай қалаға аттандым. Күн батқанда мен қалаға жеттім, өйткені ол терең аңғарда жасырылғандықтан табу қиын болды. Бұл Теннесси штатының ең азғын жері, онда жиырмаға жуық үйлерде жалқаулық, жалқаулық және бос уақыт өмір сүреді». Жаңа Порт тұрғындары осы заңсыздыққа қарсы жылдам әділдік шараларын қолданды. Қалада айып тақтасы, қамау және суға батыру креслосы болды. Жазалау жиі кездеспеді. Құлдық Шығыс Теннессиде Оңтүстік Америка Құрама Штаттарының басқа бөліктеріндегідей кең таралмағанымен, орын алды. Алғашқы Кок округіндегі кейбір ғимараттар құл еңбегімен салынған. Азамат соғысынан бұрын жергілікті жазбаларда кемінде екі құлдың жазаланғаны туралы хабарламалар бар. Біреуі немересі Пейджон өзенін кесіп өту кезінде батып кетпеу үшін оны сатудан сақтап қалуға тырысқан әже болды. Соғысқа дейінгі жылдары Ньюпорт методистері құлдыққа қолдау көрсетуші және қарсыласушы бағыттарға бөлінді, бұл округ бойынша кең таралған жағдайды көрсетті. 1860 жылдары Азамат соғысы басталғанда Нью-Порт бейтараптық сақтауға тырысты. Қала одақтық және конфедерациялық әскерлердің шабуылдарының үнемі нысаны болды. Бичвуд залының иелері күмісті көміп, жылқыларын ұрланбас үшін жертөледе сақтады. Кок округының тұрғындары ақырында шабуылдардан қорғану үшін үйдегі күзет жасағын құрды, олар оны Нью-Порттың оңтүстігіне шамамен бірнеше миль қашықтықтағы Индиан Кэмп сағасының аузында орналастырды. Нью-Порт маңында бірнеше шайқастар болды, атап айтқанда солтүстіктегі Лик сағасы мен оңтүстіктегі Косби сағасы бойында. Соңғысында Солтүстік Каролинаның губернаторы Зебулон Вэнстің інісі тұтқынға алынды.
We rode through New Port, the capital of Cocke County, forded French Broad at Shine's Ferry, and came cold and without food for man or beast to John O'Haver's but oh, the kindness of our open hearted friends. In 1812, a large Methodist revival was held at New Port's crude log courthouse, and the Zion Methodist Church was established that same year. The Presbyterians erected a church on Graveyard Hill (above the modern junction of US 321 and US 70) in the 1820s. The residents of New Port established one of the first schools in the area, Anderson Academy, in 1820. New Port was officially incorporated on October 19, 1812. While New Port had strong religious beginnings, its situation as a river trading hub on the edge of the Appalachian frontier inevitably led to a certain lawlessness. Saloons were a mainstay in the town throughout the 19th century. Henry Ker, a traveler who visited New Port in 1816, recalled:
I set out for Newport, a small town on the French Broad River. At sunset I arrived, having much difficulty in finding the town for it was hid in a deep valley. It is the most licentious place in the State of Tennessee, containing about twenty houses of sloth, indolence and dissipation. New Port's residents countered this lawlessness with swift methods of justice. The town had a pillory, stocks, and a ducking chair. Hangings were not uncommon. While slavery was not as common in East Tennessee as in other parts of the Southern United States, it did occur. Some buildings in early Cocke County were built with slave labor. Sometime before the Civil War, local records report the executions of at least two slaves. One was a grandmother whose grandson drowned while she fled across the Pigeon River in an attempt to keep him from being sold. In the years leading up to the war, Newport's Methodists split into pro slavery and anti slavery denominations, reflecting a division common throughout the county. When the Civil War broke out in the 1860s, New Port attempted to remain neutral. The town was a consistent target of raids from both Union and Confederate soldiers. The owners of Beechwood Hall buried their silver and kept their horses in the basement to prevent them from being stolen. The residents of Cocke County eventually recruited a home guard to protect them from raids, which they based at the mouth of Indian Camp Creek, a few miles south of New Port. Several skirmishes occurred in the vicinity of New Port, namely along Lick Creek to the north and Cosby Creek to the south. At the latter, the brother of North Carolina Governor Zebulon Vance was captured in an ambush.
Темір жол және Клифтон аннексиясы туралы дау
1867 жылы Цинциннати, Камберленд Гэп және Чарльстон темір жолы Клифтон арқылы жол салды, ол Нью-Порттың оңтүстігінде, Пиджен өзенінің арғы жағында орналасқан еді. Шығыс Теннессиде теміржолдар тез арада салалы кемелерді тасымалдаудың басты түрі ретінде ығыстыра бастағандықтан, Нью-Порт тұрғындары Кок округінің жаңа сотын Клифтонға салмаққа тырысты. Округ орталығын ауыстыру үшін сайлау өткізуді талап ететін штаттағы заңды айналып өту үшін Нью-Порт Клифтонды қарапайым түрде қосып алуға шешім қабылдады. Бірақ Клифтон тұрғындары қосылысқысы келмейтінін нақты айтты. Нью-Порт оларды елемегеннен кейін және қосылуды жалғастырғаннан кейін, Клифтон тұрғындары сотқа жүгінді. 17 жылдық сот дауларынан кейін Теннесси штатының Жоғарғы соты қосылудың штат конституциясын бұзғанын мәлімдеді. Жаңа сот ғимараты 1884 жылы Клифтонда салынды. Бәлкім, сол кездегі теміржол мүдделеріне байланысты Клифтон "Ньюпорт" деп аталды. Ньюпорт тұрғындары Артурдың өршілдігі мен белсенділігіне таңырқап, кәсіпкерді Пиджен өзенінің құбылмалылығы туралы ескертті. Оңтүстік Аппалач тауларындағы тау өзендері әдетте тыныш көрінсе де, биік жерлердегі кенеттен жауған нөсер бұл өзендерді ағысы қатты, көпіршікті суға айналдырады. 1886 жылдың көктемінде жергілікті тұрғындардың ескертулері шындыққа айналды, өйткені Пиджен өзенінің бастауына жақын Балсам тауларында кенеттен жаңбыр жауды, өзен ашулы ағысқа айналды. Артур мен оның командасы күні бойы компанияның бағалы ағаштарын сақтап тұрған бөгетті нығайтуға тырысты. Кешке Артурдың инженерлерінің бірі қысқа уақытқа демалу үшін Ньюпортқа оралды. Кету алдында ол компания жұмысшыларының алаңдаған әйелдеріне және қызығушылық танытқан Ньюпорт тұрғындарына егер сыбызғы дауысын естісе, бәрі "тозаққа кетпек" екенін айтты. Тарихшы Вилма Дайкман сол түнді былай сипаттады:
Таң атқанға дейін қараңғылық пен жаңбырдың ең тереңінде күтіп отырған әйелдер мен қаланың ояу тұрған барлық халқы бөгеттер жарылғандағы қатты дауысты естіді, ал сыбызғының дауысы ерлердің жеңіліске ұшырағанын хабарлады. Мыңдаған ағаштардың кеспелері бұзылған бөгеттерден асып, бір-біріне соқтығысып, құлақ кереңдеткіш дауыспен ағысқа қарай алып тіс тазартқыштар сияқты домалап өтті. Кәсібі банкротқа ұшыраған Александр өзінің байлығын қайта құру үшін Ноксвиллге көшті. Кейіннен ол Кентукки штатының Миддлсборо қаласын құруға белсенді қатысты. Ньюпорт тұрғындары шотланд ағаш компаниясының қазіргі тастап кетілген дүкенін салуға айналдырды.
1900-жылдар
1890 жылдары Ньюпорттың халқы 900-ге жетті. Үш жыл өткен соң, Джеймс және Джон Стокли ағайындар "Стокли Бразерс Компани" (қазіргі "Стокли Ван Камп") компаниясын құрды. Олар Француздық Брод аймағында өсірген көкөністерді консервіледі. Ньюпортта туған Бен Хупер 1911 жылдан 1915 жылға дейін Теннесси штатының губернаторы қызметін атқарды. Карсон Спрингс, Ньюпорттан 6 миль (10 км) оңтүстік-батысқа қарай орналасқан, 19 ғасырдың басында Уильям Уилсонның тавернасы мен пошта аттарының тоқтау орнының айналасында дамыды. Осы ғасырдың соңында К. П. Питерсон және оның әйелі Питерсон қонақ үйін салып, басқарды. Аппалачи тауларындағы минералға бай тау бұлақтарының денсаулықты жақсартатын қасиеттері бар деп есептелгендіктен, Карсон Спрингс ерте туристік курортқа айналды. 1934 жылы Ұлы Түтінді Таулар Ұлттық паркінің құрылуы Ньюпортқа одан да көп туристер әкелді, бірақ көршілес Сивир округінде болған туризмнің өркендеуімен салыстырғанда бұл аз болды. 1892 жылы Ньюпортта туған Киффин Йейтс Роквелл Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Француз шетелдік легионына қосылды. Жарақат алғаннан кейін Роквелл Легионның авиациялық корпусының біріне, Лафайет эскадрильясына қосылып, жауынгерлік жағдайда жау ұшағын атып түсірген алғашқы американдық ұшқыш атанды.
Айшықты және қылмыс
Аппалачияға биік қырқалармен бөлінген тар шатқалдар мен жасырын ойыстар тән. Бұл ойыстардың көпшілігіне тек өмірленуге жететін ауыл шаруашылығы үшін ғана жеткілікті жер болды, бірақ әрбір егінмен топырақ кедейдей түсті. Сондықтан, Косби және Дель-Рио сияқты ауылдық жерлердегі шаруалар жүгерінің бір бөлігін арақ жасауға бөліп қоя бастады. Бұл алғашқы дистилляторлар Аппалач таулары Теннесси аңғарымен кездесетін жерде орналасқан Ньюпорттың таверналары мен салондарында оңай нарық тапты. 1920 жылы тыйым салу күшіне енген кезде, заңсыз дистилленген араққа деген сұраныс күрт өсті, ал Кок округі оны қанағаттандыруға толықтай дайын болды. Округте бірнеше буын тәжірибе жинаған айшықтар ғана емес, сонымен қатар Аппалач тауларының шалғайдағы ойыстары мен тығыз орман заңсыз дистилляциялауға өте қолайлы жасырын орындарды ұсынды. 20 ғасырдың басында жас жігіттер Теннессидің ауылдық шаруашылықтарынан Ноксвиллдің тоқыма фабрикаларында және Орта Батыстағы ірі өндіріс орталықтарында жұмыс іздеуге кеткенде, таулық ойыстардан ірі қалалық аймақтарға арақ тасымалдау үшін желілер құрылды. 1920 жылдардан 1960 жылдарға дейін Кок округі бүкіл Оңтүстік-Шығыста ай шашынының орталығы ретінде танымал болды. Жағдайды одан да қиындатқан нәрсе – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ноксвиллге немесе Ашвиллге жол тартқан көптеген әскерилер Ньюпорт арқылы өтіп, аймаққа көптеген әйелдерді әкелді. 1969 жылы Ноксвиллдің "News Sentinel" газеті округтегі ұйымдасқан қылмысқа қатысты бірқатар хабарламалар жариялады, ал губернатор Бьюфорд Эллингтон констебль Д.С. Рамси, Кок округінің шерифі Том О'Делл және округтегі бірнеше мемлекеттік қызметкерлерді қорқыту және пара алу айыптарымен ұстауға әкелген тергеуді бастады. Келесі онжылдықта жаңа округ прокуроры Ал Шмутцер округтегі айшықтық, құмар ойындар және әтеш күресіне қарсы кең ауқымды шабуылды бастады, оның нәтижесінде белгілі бір табысқа қол жеткізілді. Шмутцердің күш-жігеріне қарамастан, Кок округі ұйымдасқан қылмыспен күресуде қиындықтарды бастан кешіруде болды. 1982 жылы Ашвилл тас жолының жанында 40 000 марихуана өсімдігі табылған. Келесі жылы Кок округінің шерифі Бобби Стинсон және тағы 43 адам кокаинге қатысты қылмыстық құлықтар бойынша айыпталды. 1987 жылы Кокке және Севьер округтерінен 30 адам көлік ұрлау схемасына қатыстылығы үшін тұтқындалды. Кок округінің құқық қорғау органдарына қатысты сыбайлас жемқорлықты зерттеулер мен федералдық айыптаулар 21 ғасырда да жалғасты. 1990 жылдары Ньюпорт пен Кок округінің бірқатар экономикалық бастамалары қылмыс деңгейін едәуір төмендетуге көмектесті. 2009 жылы ФБР 23 адамнан тұратын көлік ұрлау және есірткі сату тобын айыптады және сотқа өткізді. 2010 жылға қарай алты адам кінәсін мойындады, оның ішінде Ньюпорттың зейнеткер полиция капитаны және оның отбасы. Эдди Хок тоғыз жылға сотталды. Тергеу ФБР-дің Роуз Торн ісінен туындады, ол Кок округінің шерифтік қызметкерлерінің сыбайлас жемқорлығына бағытталған, нәтижесінде федералдық және штаттық айыптаулар бойынша 170 адам тұтқындалды.
География
Ньюпорт Кок округінің батысында орналасқан және Ұлы Түтін тауларының етегіндегі Френш Брод су алабына құятын жердегі Пиджон өзенінің бойында жатыр. Ағылшын тауы оңтүстік-батысқа қарай, ал Холл Топ тауы оңтүстік-шығысқа қарай көтеріледі, олардың арасында Пиджон өзені аңғарды кесіп өтеді. Ұлы Түтін таулары ұлттық паркінің шекарасы оңтүстікке қарай шамамен 24 шақырым жерден өтеді. Френш Брод, Ноличуки және Пиджон өзендерінің қосылатын жері Ньюпорттан солтүстік-батысқа қарай 16 шақырым (10 миль) жерде, бұрын Өзендер тоғысы деп аталған аймақта орналасқан. Бұл аймақ қазір Дуглас көлінің солтүстік-шығыс бөлігін құрайды, ол 1940 жылдары Теннесси өзендері басқармасы Френш Бродты тоғандау арқылы құрылды. Соңында Френш Брод Ноксвиллдегі Холстон өзенімен бірігіп, Ньюпорттан батысқа қарай 64 шақырым жерде Теннесси өзенін құрайды. Ньюпортта бірнеше ірі федералды тас жолдар қиылысады. Interstate 40 қаланың оңтүстік бөлігінен өтеді, Солтүстік Каролина шекарасынан солтүстікке қарай 29 шақырым (18 миль) жерде. 321-ші АҚШ тас жолы I-40-қа перпендикуляр жүреді, Ньюпортқа Косбиден оңтүстік жақтан жақындайды. 411-ші АҚШ тас жолы Карсон Спрингсте 70-ші АҚШ тас жолымен бірігіп, біріккен тас жол батыстан Ньюпортқа кіріп, қала орталығында 321-ші АҚШ тас жолымен қиылысады. US 70 шығысқа қарай Дел Рио, Теннесси және Солтүстік Каролинадағы Хот-Спрингс қалаларына дейін созылады, ал US 321 солтүстікке бұрылып, Гринвилл және Теннессидің солтүстік-шығысына қарай бара жатқанда Пиджон және Френш Брод өзендерін кесіп өтеді. Ньюпорт қаласының тарихи дамуымен байланысты бірнеше бөлімдерден тұрады. Қаланың негізгі бөлігі сот үйінің төңірегінде орналасқан, Пиджон өзенінің оңтүстік жағалауында салыстырмалы түрде төмен, бірақ тік жартастардың арасында жатыр. Негізгі бөлімнің солтүстігінде "Олдтаун" орналасқан, ол Пиджон және Френш Брод өзендері арасында жатыр, және 19-шы ғасырдың соңында темір жол келгенге дейін қаланың негізгі аймағы болған. Қаланың көбінесе заманауи бөлігі сот үйі және I 40 тас жолы арасында 321-ші АҚШ тас жолы бойында дамыған. АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – 410 шаршы километр, оның барлығы құрлықтан тұрады.
2020 жылғы халық санағы
+Ньюпорттың нәсілдік құрамы Раса саны Пайызы Ақ (испан тілді емес) 5,987 87.17% Қара немесе африкалық америкалық (испан тілді емес) 267 3.89% Түпкілікті американдық 19 0.28% Азиялық 46 0.67% Тынық мұхиты аралдарынан шыққан 2 0.03% Басқа / Аралас 326 4.75% Испандық немесе латиноамерикандық 221 3.22% 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қалада 6,868 адам, 2,776 үй шаруашылығы және 1,692 отбасы тұрады.
As of the 2020 United States census, there were 6,868 people, 2,776 households, and 1,692 families residing in the city.