Кіріспе

Филипп Никодем Джагиелка (ағылш. Philip Nikodem Jagielka; 1982 жылы туған) – ағылшын футболшысы, бұрынғы кәсіби ойыншы. Ол негізінен «Шеффилд Юнайтед» және «Эвертон» клубтарындағы ұзақ жылғы өнер көрсетуімен танымал. Джагиелка «Шеффилд Юнайтед» клубының жастар академиясынан өсті. Алғашқы құрамда 2000 жылы дебют жасады. 2006–07 маусымда клубтың жоғары лигаға өтуіне көмектесті. «Шеффилд Юнайтед» төменгі лигаға түскеннен кейін, Джагиелка 2007 жылы 4 миллион фунт стерлингке «Эвертонға» қосылды. Кейіннен 2013 жылдан 2019 жылға дейін клуб капитаны болды және барлығы 385 ойын өткізді. 2019 жылы 12 жылдан кейін «Эвертоннан» кетіп, бұрынғы «Шеффилд Юнайтедке» қайта оралды. «Чемпионшип» лигасындағы «Дерби Каунти» және «Сток Сити» клубтарында қысқа ғана уақыт ойнағаннан кейін 2023 жылы 41 жасында футболдан кетті. 2008 жылы ұлттық құрамаға шақырылып, халықаралық карьерасында 40 рет Англия құрамасының намысын қорғады, сондай-ақ 2012 жылғы Еуропа чемпионатына және 2014 жылғы әлем чемпионатына қатысты.

Ерте өмір

Ягиелка Үлкен Манчестердегі Сале қаласында дүниеге келді және Кнутсфорд академиясын бітірді. 8-11 жасында ол Holy Family Football Club командасы үшін ойнады, бұл команда сол аттас мектеппен байланысты болғанмен, тікелей қатысы жоқ жексенбілік клуб еді. Ол жоғары жылдамдығы болғандықтан оң қанатта ойнады және өзінен үлкен сыныптардағы балаларға қарсы ойындарда көзге түсті. Ол алғаш рет жергілікті Hale Barns United (Алтриншем) командасы үшін ойнағанда жасөспірімдер скауттарының назарына ілікті. Ол клубта ойнаған кезінде көбінесе жартылай қорғаушы болып ойнады, сондай-ақ Moorlands Junior School мектеп командасы үшін де өнер көрсетті. Жастық шағында ол «Эвертон» академиясында болды және 1998 жылы 15 жасында «Шеффилд Юнайтедке» қосылғанға дейін «Сток Сити» және «Манчестер Сити» клубтарымен жаттығудан өтті.

Шеффилд Юнайтед

Жагиелка «Шеффилд Юнайтед» жастар құрамында өсіп, 2000 жылғы 5 мамырда «Суиндон Таунға» қарсы тұңғыш рет негізгі құрамда ойнады. Ертесі күні ол кәсіби келісімшартқа ие болды, ал келесі маусымның басында жақсы прогресс көрсеткен соң, 2001 жылғы қаңтарда клубпен үш жылдық келісімшартқа қол қойды. 2002–03 маусымда «Шеффилд Юнайтед» негізгі құрамында бекініп, басқа клубтардың назарын аударды, оның ішінде «Лидс Юнайтед» тағы басқалары. Олар Жагиелка мен «Юнайтед» командаласы Майкл Браунды сатып алу үшін 6 миллион фунт ұсынды, бірақ «Шеффилд Юнайтед» ойыншыларды сатуға қарсылық танытты. 2005 жылғы сәуірде Жагиелка бірнеше Премьер-лига клубтарының қызығушылығына қарамастан, «Юнайтедте» қалуға дайын екенін мәлімдеді. 2005 жылғы маусымда «Юнайтед» бас жаттықтырушысы Нил Уорнок «Вест Хэм» клубына Жагиелканы сатпайтынын айтты. Шілдеде «Виган Атлетик» Жагиелканы сатып алу үшін 4 миллион фунт стерлинг ұсынды, содан кейін «Юнайтед» оның құнын арттырды. Қараша айында Жагиелка 4 миллион фунт стерлинг сомасына «Болтон Уондерерстің» қатарына өтуі мүмкін болды, бірақ «Юнайтед» бас жаттықтырушысы Нил Уорнок «Болтоннан» ешқандай хабарлама келмегенін мәлімдеді. 2006 жылғы тамызда Жагиелка «Юнайтедпен» үш жылдық жаңа келісімшартқа қол қойды. Крис Морганның жоқтығында команда капитаны ретінде ойнады. 2006 жылғы қыркүйекте «Миддлсброға» қарсы өткен матчта Жагиелка 91-минутта соққан голымен «Юнайтедке» 1994 жылғы сәуірден бергі алғашқы Премьер-лига жеңісін сыйлады (2:1). «Юнайтедтің» маңызды ойыншыларының бірі саналғанына қарамастан, клуб төрағасы Кевин Маккейб бағасы жеткілікті болса, Жагиелканы сатуға дайын екенін мойындады. 2006 жылғы 30 желтоқсанда «Арсеналға» қарсы өткен матчта, қақпашы Пэдди Кеннидің жамбас жарақатынан кейін, Жагиелка ойынның қалған уақытында қақпаны қорғауға мәжбүр болды. «Арсенал» қалған 34 минутта гол соқпады, ал Жагиелканың Робин ван Персиден соңғы сәтте жасаған құтқаруы 1:0 есебімен жеңіске жеткізді. Уорнок The Independent газетінде «Ол өте қабілетті қақпашы, бірақ ол тілдік ойында да әлемдік деңгейдегі ойыншы болар еді» деп жазды, сондай-ақ ол жаулаушы алмастыру үшін пайдаланылатын алмастыруды қолданбастан, Жагиелканы қақпаға қоюды жөн көрді. 2006–07 маусымның соңында ол «Юнайтед» сапында 133 рет қатарынан лига матчтарында ойнады, оның ішінде 2004–05 және 2005–06 маусымдарындағы барлық лига матчтары мен 2006–07 маусымының барлық минуттарында алаңға түсті. «Юнайтедтің» жаңа бас жаттықтырушысы Брайан Робсон Жагиелканы клубтан кету туралы шешім қабылдамас бұрын, клубтың арбитраждық талқылауының нәтижесін күтуге шақырды.

2007-2012 жылдар

Жагиелка 2007 жылғы 4 шілдеде «Эвертонмен» 5 жылдық келісімшартқа 4 миллион фунт стерлингке қол қойды, бұл сол кезде «Шеффилд Юнайтед» ойыншысы үшін төленген ең жоғары сома еді. Ол «Гудисон Паркте» 2007 жылғы 31 шілдеде «Вердер Бремен» клубымен өткен жасыл алаңдағы жолдастық кездесуде екінші таймда алаңға түсіп, дебюттік ойынын өткізді, осы кезде ол орталық қорғаушы ретінде Жозеф Йобоны алмастырды. «Эвертон» сапындағы карьерасының баяу басталуына қарамастан, Жагиелка бірінші құрамның маңызды ойыншысына айналды. Ол «Эвертон» сапындағы алғашқы голын УЕФА кубогында «АЗ» клубына қарсы соқты. «Уиган Атлетик» клубына қарсы өз қақпасына гол соқтырды, бірақ «Эвертон» 2:1 есебімен жеңіске жетті. Ол келесі матчтарда – «Тоттенхэм», «Бранн» және «Манчестер Сити» клубтарына қарсы – «Ойынның үздік ойыншысы» атанымын иеленді. 2008 жылғы 9 ақпанда «Рединг» клубына қарсы өткен матчта «Эвертон» сапындағы алғашқы лигалық голын соқты. Жагиелка 2008-09 маусымын негізгі құрамдағы орталық қорғаушы ретінде бастады, «Манчестер Ситиге» қарсы өткен үй матчында жарақат алғанға дейін барлық лигалық матчтардың толық 90 минутына қатысты. Ақпан айында Англия Премьер-лигасының үздік ойыншысы деп танылды және «Эвертон» жанкүйерлері мен клубтың үздік ойыншысы атанды. Жагиелка ФА кубогының жартылай финалында «Манчестер Юнайтед» клубына қарсы өткен пенальтилер сериясінде «Эвертонға» жеңіс әкелді, бірақ 68-ші минутта Дэнни Уэлбекті бұзып жібергені туралы айыптаулар болды, көптеген жанкүйерлер бұл пенальти болуы керек деп санайтын, бірақ төреші пенальти тағайындамады. Осыдан кейін «Манчестер Сити» клубына қарсы өткен матчта алдыңғы крест тәсілдес байламды (алдыңғы крест байламын) жыртып алды, нәтижесінде 2009 жылғы ФА кубогының финалында ойнамады, онда «Эвертон» «Челси» клубына есе жіберді. 2008-09 маусымының соңында және 2009-10 маусымының жартысынан астамын қабылдағаннан кейін, Жагиелка 2010 жылғы ақпанда УЕФА Еуропа лигасында «Спортинг» клубына қарсы өткен сыртқы матчта жарақат алған Филипп Сендеростың орнына алаңға шықты.

2013-2019 жылдар

2013 жылдың 3 қаңтарында Ягиелка «Эвертонмен» жаңа келісімшартқа қол қойды, осылайша ол 2017 жылға дейін «Гудисон Паркте» ойнайтын болды. 2013 жылдың сәуірінде бас жаттықтырушы Дэвид Мойес Фил Невилл зейнеткерлікке шыққаннан кейін 2013–14 маусымында Ягиелканы клуб капитаны етіп тағайындайтынын мәлімдеді. Мойес «Манчестер Юнайтедке» кеткеннен кейін жаңа бас жаттықтырушы Роберто Мартинес Ягиелканың «феноменді капитан» болатынын айтты. Ягиелканың капитандық етіп алғашқы маусымында «Эвертон» Премьер-лигадағы клуб тарихында рекордты 72 ұпай жинап, бесінші орынды иеленді. 2014 жылдың 27 қыркүйегінде Ягиелка «Мерсисайд дербисінде» «Ливерпульге» қарсы 30 ярдтық жартылай волеймен екі маусымдағы алғашқы голын соқты, 91-ші минутта есепті теңестірді. 2014 жылдың 6 қарашасында Ягиелка жеті жылдан кейін алғашқы еуропалық голын соқты, «Эвертон» УЕФА Еуропа лигасының топтық кезеңінде «Лилльді» 3:0 есебімен ұтты. Сол маусымда Ягиелка клубтан үш марапат алды: «Маусымның үздік ойыншысы», «Ойыншылардың таңдауы бойынша маусымның үздік ойыншысы» және «Маусымның үздік голы». 2017 жылдың наурызында Рамиро Фунес Мори ұлттық құрама сапындағы жаттығуларда тізесіне жарақат алғаннан кейін Ягиелка «Эвертонның» негізгі құрамына қайта оралды. 2017 жылдың сәуір айында Ягиелка «Эвертон» сапында үш лигалық матчтың қатарынан гол соқты: 4 сәуірде «Олд Траффордта» «Манчестер Юнайтедпен» 1:1 тең түсті (екі жылдан кейінгі алғашқы лигалық голы), 9 сәуірде «Гудисон Паркте» «Лестер Ситиді» 4:2 есебімен ұтты, және 15 сәуірде өз алаңында «Бёрнлиді» 3:1 есебімен жеңді. 2017 жылдың 2 тамызында Ягиелка «Эвертонмен» келісімшартын 2019 жылдың жазына дейін ұзартты. 2018–19 маусымының көп бөлігінде «Эвертонның» негізгі құрамына ілікпеген Ягиелка 2019 жылдың 7 сәуірінде «Арсеналға» қарсы матч алдында Майкл Кин ауырғандықтан, негізгі құрамға қосылды. Ягиелка 10-шы минутта жалғыз гол соқты, бұл оның екі жылдан бері «Эвертон» сапындағы алғашқы голы болды. Осылайша, 36 жас 233 күндік шақта ол Премьер-лигада «Эвертон» сапында гол соққан екінші ең үлкен ойыншы атанды, бұл көрсеткіш бойынша ол Ричард Гауфтан кейін қалады.

Шеффилд Юнайтедке қайта оралу

Ягиелка 12 жыл ішінде 385 ойын өткізген соң 2018–19 маусымының соңында «Эвертонды» қалдырды. «Шеффилд Юнайтед» клубы Премьер лигаға көтерілгеннен кейін 2019 жылдың 4 шілдесінде ол клубпен бір жылдық келісімшартқа қайта қол қойды. 2020 жылдың 23 тамызында ол 2020–21 маусымында клубта қалу үшін жаңа бір жылдық келісімге қол қойды.

Дерби округі

Жагиелка 2021 жылдың 17 тамызында Чемпионшип лигасының «Дерби Каунти» клубымен 2022 жылдың қаңтарына дейінгі мерзімге қысқа мерзімді келісімшартқа отырды, бұрынғы маусымдық дайындық кезеңінде клубпен жаттығудан өткен соң. Ол келесі күні «Халл Сити» клубына қарсы өткен сыртқы ойында 1–0 есебімен жеңіске жетіп, 2006 жылдың сәуірінен бергі алғашқы Чемпионшип матчында дебют жасады. 2022 жылдың 14 қаңтарында Жагиелка клубтан кетті. Бапкер Уэйн Руни Жагиелканың келісімшартын ұзартуды қалаған, алайда «Дерби» клубының әкімшілігі қаржылық құжаттарды ұсынғанша клубқа салынған шектеуге байланысты бұны істей алмады.

Сток қаласы

2022 жылдың 15 қаңтарында Ягиелка Чемпионшип лигасының «Сток Сити» клубымен 2021–22 маусымының соңына дейін келісімшарт жасасты. Ол 20 ойынға қатысты, ал «Сток» маусымды 14-ші орында аяқтады. Ягиелка 2022 жылдың 6 мамырында «Сток» клубымен жаңа алты айлық келісімшартты ұзартты. Ол 2022 жылдың 8 қазанында бұрынғы клубы «Шеффилд Юнайтед» қақпасына гол соқты. Ягиелка 2023 жылдың сәуір айында кәсіпқой карьерасындағы 800-ші ойынын өткізді. Ягиелка 2022–23 маусымында 30 рет алаңға шықты және маусым соңында клубтан босатылды. 2023 жылдың 28 қарашасында Ягиелка 41 жасында футболдан кету туралы шешімін хабарлады.

Халықаралық мансап

Ягиелка – 21 жасқа дейінгі Англия құрамасының бұрынғы мүшесі. 2003 жылғы маусымда ол «Stadium of Light» стадионында Словакияға қарсы өткен матчта 2:0 есебімен жеңіске жетті. 2007 жылдың 10 мамырында Ягиелка алғаш рет Англияның B құрамасына шақырылып, Албанияға қарсы матчта ойнады. Ол екінші таймның басында Фил Невиллді алмастырып, орынбасар ретінде алаңға түсті. 2008 жылдың 11 мамырында Ягиелка алғаш рет Англия құрамасына АҚШ және Тринидад және Тобагомен жолдастық кездесулерге шақырылды. Ол бұл шақырудан өте қуанды және «Эвертон» клубының барлық қызметкерлеріне көмектері үшін алғыс айтты. 2008 жылдың 1 маусымында Ягиелка Тринидад және Тобагоға қарсы өткен матчтың екінші таймында алғашқы халықаралық ойынын өткізді. 2009 жылдың 11 ақпанында Ягиелка Еуропа чемпионы Испанияға қарсы жолдастық кездесуде Англия құрамасына қайтадан шақырылды. Ол клуб деңгейінде көрсеткен әсерлі ойынынан кейін алғашқы 45 минутты ойнады. 2010 жылдың 11 тамызында Уэмбли стадионында Венгрияға қарсы өткен 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатынан кейінгі алғашқы жолдастық матчта Ягиелка төртінші рет алаңға шықты, бірақ өз қақпасына гол соғып, қонақтарды алға шығарды (2:1 есебімен Англия жеңіске жетті). 2010 жылдың 3 қыркүйегінде Ягиелка алғаш рет ресми матчта старт алып, Болгарияға қарсы өткен матчта 4:0 есебімен жеңіске жетіп, матчтың барлық 90 минутында ойнады. Ол «ойынды тамаша оқыды және өз біліктілігін дәлелдеді» деп бағаланды. 12 қазанда Ягиелка Уэмбли стадионында Черногорияға қарсы УЕФА Еуро-2012 іріктеу матчы үшін Англия құрамасына қайта шақырылды. Ягиелка бастапқыда Англияның УЕФА Еуро-2012 құрамасының күту тізіміне енгізілген еді, содан кейін турнир алдындағы Норвегияға қарсы өткен матчты толық ойнады, Англия 1:0 есебімен жеңіске жетті. 2012 жылдың 28 мамырында Гарет Барридің жарақат алғаннан кейін ол негізгі құрамға қосылды. Алайда, ол Англия құрамасының турнирдегі төрт матчының бірінде де алаңға шыққан жоқ. 2012 жылдың тамызында Ягиелка Англия құрамасы сапында алғашқы голын соқты, Швейцарияның Берн қаласында өткен Италияға қарсы жолдастық матчта (2:1 есебімен Англия жеңіске жетті) әуедегі соққымен гол енгізді. 2014 жылдың 12 мамырында Ягиелка 2014 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Англия құрамасына шақырылды. 2014 жылдың 30 мамырында ол Англия құрамасы үшін екінші голын соқты, Вемблиде Перуға қарсы өткен жолдастық матчта 3:0 есебімен жеңіске жетті. Бұл голға «Эвертон» командаласы Лейтон Бейнс берген бұрыштан кейін, қақпашы Рауль Фернандес допты жіберіп алғаннан кейін соғылды. Ягиелка алаңда болған 11 ресми матчта Англия жеңіліссіз өтті (сегіз жеңіс және үш тең нәтиже), бірақ әлем чемпионатының ашылу матчында Италияға 2:1 есебімен ұтылып қалды. 2014 жылдың 9 қазанында Ягиелка Англия құрамасы үшін үшінші голын соқты, ал бәсекелестік матчтағы алғашқы голын – УЕФА Еуро-2016 іріктеу кезеңінде Сан-Мариноға қарсы өткен матчта (5:0 есебімен Англия жеңіске жетті) соқты. 2015 жылдың 12 қазанында Ягиелка Литваға қарсы өткен УЕФА Еуро-2016 іріктеу матчында Англия құрамасын алғаш рет капитандыққа алып шыққан «Эвертон» клубының бірінші ойыншысы атанды. 2016 жылдың 15 қарашасында Испанияға қарсы өткен матчта екінші таймда алаңға шығып, 2:2 есебімен тең түскенде, Англия құрамасы сапында ең көп ойын өткізген «Эвертон» ойыншысы болды.

Жеке өмір

Ягильканың түбі поляк және шотланд тегінен. 2021 жылы қайтыс болған ағасы Стив те кәсіби жартылай қорғаушы болған, көбінесе «Шрусбери Таун» командасы үшін ойнаған. Ол бір маусымға «Шеффилд Юнайтед» клубына жалға берілгенімен, екеуі ешқашан ресми матчта бірге ойнаған жоқ. Филдің ұлы Зак «Ливерпуль» және Уэльс құрамалары үшін өнер көрсетеді. 2009 жылдың қыркүйегінде Ягильканың Кнутсфордтағы үйіне қарулы тонаушылар шабуыл жасады, олар Ягильканы пышақтап, үйін тонады.