Кіріспе

Тайланд онлайн телеарнасы

Каналға отыз еріктіден тұратын команданы басқаратын Phra Maha Nopon Puññajayo басшылық етеді. Бұрын ол «Дхамма спутнигі» (จานดาวธรรม) деген атаумен танымал болған. Бұл арна Таиландтағы кеңінен таралған алғашқы спутниктік арналардың бірі болды және «позитивті теледидар» (สื่อสีขาว) деп сипатталды. Арнаның ұраны «Өмірдің құпиялары ашылды» және «Бірден-бір» болды. Дегенмен, 2010 жылы Өкілдер палатасы да марапаттады. Арнада әртүрлі жастағы адамдарға арналған бағдарламалар бар. Ол тәулігіне жиырма төрт сағат бойы басшылықпен жүргізілетін медитациялар, дәрістер, уағыздар, әндер, деректі фильмдер, драмалар, тікелей эфирлер мен мультфильмдерді көрсетеді. Арнада ойналатын әндер көбінесе буддалық мазмұндағы түрлі жанрдағы танымал әндердің пародиалық нұсқалары болып табылады. 2016 жылы тайлық хунта қатаң шаралар қолданғанға дейін арнаны спутниктік теледидар, интернет, кабельдік және радио арқылы тегін көруге немесе тыңдауға болады. 2005 жылы DMC-нің жүз мың көрермені бар екені хабарланды. 2016 жылы спутниктік арнаны Оңтүстік Американы қоспағанда, әлемнің барлық құрлықтарында қабылдауға болады. Арнада тай, ағылшын, француз, итальян, неміс, голланд, испан, португал, поляк, орыс, қытай, корей, вьетнам, монғол және жапон тілдерінде бағдарламалар бар, сондай-ақ басқа да тілдердегі бағдарламалар да бар. Ол басқа буддалық елдермен де ынтымақтастық орнатуға тырысты: храм буддалық мазмұны бар Шри-Ланка телеарнасын құруға көмектесті – Shraddha TV, ол үшін мазмұнды тегін ұсынды және аудармаға көмектесу үшін шри-ланкалықтарды жұмысқа алды. Кейбір бағдарламалар үшін бірмалық Абидхамма мұғалімдерімен кеңесілді.

Стив Джобс эпизоды

2012 жылы ғибадатханада Ват Пхра Дхаммакаяның сол кездегі абысы Луанг Пор Дхаммаджайо Стив Джобс қайтыс болғаннан кейін не болғаны туралы сөз сөйледі. Бұл сөз Apple компаниясының бағдарламалық жасақтама инженерінің абатқа сұрақтарымен жіберген хатына жауап ретінде айтылды. Луанг Пор Дхаммаджайо Стив Джобстың жұмақта қалай көрінгенін сипаттады. Бұл сөз көп сынға ұшырады, ал абыс өзін жоғары дәрежедегі медитацияға жеткендей көрсетуге және басқа ғибадатханалардан өзгешеленуге тырысқан деп айыпталды. Ғибадатхана сыншыларға жауап беріп, бұл сөздің мақсаты Джобсты жамандау немесе жоғары дәрежедегі күйді жасалмау емес, карма принциптерін түсіндіру болғанын айтты. Фра Пайсал Висало және дінтанушы Сурапот Тавеэсак сияқты сыншылар Тайландтағы монахтар қауымын басқаратын Жоғарғы Сангха Кеңесінен Луанг Пор Дхаммаджайодың алаяқтық ниеттері бар-жоғын тергеуді сұрады. Дін мен мемлекеттің бөлінуі туралы либералдық көзқарастарымен танылған Сурапот, бірақ либералдық ұстанымынан бас тартқаны үшін социолог Кенгкит Китирианглап және басқалар тарапынан сынға ілікті. Стив Джобс туралы оқытуға қатысты Кенгкит, кеңес құрамына кіретін мемлекеттің «нағыз буддизм» не екеніне араласпауы керек екенін мәлімдеді. Сурапот, кеңеске Луанг Пор Дхаммаджайоға қарсы шаралар қабылдауды талап ету демократиялық принциптерге қайшы келмейді, себебі монахтар тәртібі барлық монахтарға тең қолданылады деп жауап берді.

Ажырату

2014 жылы Ват-Фра Дхаммакая жаңа әскери хунтаның күзеуіне іледі және 2015 жылы Клонгчан жанжалына қатысты болды. 11,37 миллиард бат (2018 жылғы дерек бойынша 3,6 миллион доллар, 2,9 миллион евро немесе 2,6 миллион фунт стерлинг) Клонгчан несие кооперативінен ұрланған деп айтылды, оның бір миллиард баттан астам сомасы халықтан жиналған қайырымдылықтар арқылы ғибадатханаға берілгені анықталды. Тергеулер нәтижесінде ғибадатханаға бірнеше рет тәркілеу әрекеттері жасалды және арнаға отыз күнге жабылу бұйрығы берілді. Билік, бұл арнаның бұрынғы бас абатты ұстауға қарсылық көрсету үшін адамдарды жұмылдыруға қолданылғанын, ал адамдардың бұрынғы тәркілеу кезінде де осылай әрекет еткенін мәлімдеді. Ғибадатхана жоғары сотқа шағымданып, айыптауларды жоққа шығарды және жеткілікті дәлелдер ұсынылмағанын мәлімдеді. Ғибадатхана бұл жабылуды адам құқықтарын бұзу деп сипаттады. Сол айдың 26 желтоқсанында арнаның эфирге таратуға рұқсаты толығымен алынып тасталды. Онлайн-арна әлі де қолжетімді болды. Арна жабық тұрғанына қарамастан, Тай Рат және басқа да ірі БАҚ ғибадатхананың рәсімдерін көрсетуді жалғастырды. Ғибадатхана мәлімдемесіне сәйкес, арна жабық тұрғаннан кейін рәсімдерге қатысушылардың саны артты, адамдар ғибадатхана мен спутниктік арнаға көңіл білдірді.

Қайта өрлеу және соңынан

2017 жылдың 24 сәуірінде "Spring News" телеарнасының "Таиланд ішінде" бағдарламасының жүргізушісі "Дхаммакая" медиаарнасының жаңа цифрлық форматта, Global Buddhist Network (GBN) деген қысқартылған атпен қайта жаңғырғанын байқады. Арнаның жаңа ұраны "Азапты тоқтату және Дхаммаға жету жолындағы арна" болды. Арна тек интернет арқылы ғана қолжетімді болды және бұрынғыға ұқсас мазмұн ұсынды, бірақ ғибадатхананың өкілі адамдарды жұмылдыруға бағытталған басқа әрекеттер болмайтынын мәлімдеді. Осылайша, арна тек онлайн форматта, веб-сайт және жеке онлайн хабар тарату арқылы жұмыс істеді. 2017 жылы сайт Alexa рейтингінде тайлық веб-сайттардың 674-орында тұрды. DMC-нің жабылуы – хунтаның бұқаралық ақпарат құралдарына қарсы санкциялар салу туралы шешім қабылдаған соңғы жағдай емес. 2017 жылдың наурыз айында хунта "Voice TV" телеарнасын жеті күнге жабылдырды, ал сол жылдың тамызында "Peace TV" телеарнасы да бір айға жабылды, себебі хунта "NCPO ережелерін бұзды" деп мәлімдеді. Кейбір хабарламалар бұл шараны бұрынғы премьер-министр Таксиннің ықпалын жою саясатымен байланыстырды, бұл саясаттың Ват Пхра Дхаммакаямен де байланысы бар.