Кіріспе
Темпл – АҚШ-тың Техас штатындағы Белл округіне қарасты қала. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қала халқы 82 073 адамды құрайды және Белл округінің екі маңызды қаласының бірі болып табылады. 35-ші қалааралық тас жолының бойында орналасқан Темпл, Остиннен солтүстікке қарай 65 миль, Уэйкодан оңтүстікке қарай 34 миль және Киллинден шығысқа қарай 27 миль қашықтықта жатыр. Басты экономикалық драйверлер – кең ауқымды медициналық орта (көбінесе Бейлор Скотт және Уайт медициналық орталығы – Темпл) және тауар айналымы, ол Даллас-Форт-Уорт, Сан-Антонио және Хьюстон мегаполистік аймақтары арасындағы орталық орналасуымен, сондай-ақ ірі көрші қалалар Остин мен Уэйкоға жақындығымен байланысты.
Тарих
Темпл қаласы 1881 жылы Мексика шығанағы, Колорадо және Санта-Фе темір жолы арқылы теміржол қаласы ретінде құрылды. 1882 жылы қала ресми түрде тіркелді. Қала Санта-Фе темір жолының шенеунігі, Бернард Мур Темплдің есімімен аталыпты. Мырза Темпл – инженер-құрылысшы және бұрынғы геодезист, Мексика шығанағы, Колорадо және Санта-Фе теміржол компаниясында жұмыс істеген. 1882 жылы Миссури–Канзас–Техас темір жолы қала арқылы салынды, ал көп ұзамай Санта-Фе темір жолы Темплді бөлім станциясы етіп белгіледі. Бастапқы жылдары Темпл қаласы шатырлар мен киіз үйлерден тұрған, көптеген салондар мен батыстың ерте заманында кездесетін қатал мінезді адамдарға толы шағын елді мекен болды. Жергілікті тұрғындар оны "Тангельфут" деп лақап қойды, себебі кейбір азаматтар сазды көшелер мен ішімдіктің араласуы қалада жүруді қиын еткенін айтты. 1882 жылы қала тіркелгеннен кейін көп ұзамай, қалада екі жеке мектеп ашылды: Темпл академиясы құрылды және 1884 жылы мемлекеттік мектеп іске қосылды. 1893 жылы жыл сайынғы Темплдік той басталып, қаланың көрнекті азаматтары қатысқан Алғыс айту мерекесінен өркен алды. Бұл той 1923 жылға дейін жалғасты. Санта-Фе теміржол станциясының екінші қабатында орналасқан Темпл теміржолы және мұражайы, 315 Батыс Авеню Б мекенжайында, қала үшін теміржолдың маңыздылығын еске салады.
География
Храм Белл округі орталығынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан (31.108381, −97.389125). Белл округінің екінші ірі қаласы. Ол оңтүстік-батыста Леон өзенінің ар жағында, округ орталығы – Белтон қаласымен шектеседі. Темпл Техас штатының ірі қалаларына салыстырмалы түрде жақын орналасқан: Форт-Уортқа солтүстікке қарай 124 миль, Далласқа солтүстік-шығысқа қарай 130 миль, Остинге оңтүстік-батысқа қарай 65 миль, Сан-Антониоға оңтүстік-батысқа қарай 147 миль, ал Хьюстонға оңтүстік-шығысқа қарай 168 миль қашықтықта. Қала 35-ші тас жол бойында орналасқан, ол Балкон жарылысымен қатар өте алуан түрлі жер бедерімен өтеді. Шығысқа қарай Блэкленд даласы (өнімді шаруашылық аймағы) жатыр, ал батысқа қарай Техас таулы аймағының солтүстік-шығыс шетіндегі төменгі, дөңгелек, әктас қабатты төбелермен жер көтеріледі. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 74,9 шаршы миль (194 км²), оның ішінде 70,1 шаршы миль (182 км²) құрлық және 4,8 шаршы миль (12 км²) су жамылған.
Демография
+2020 жылғы Темпл қаласының нәсілдік құрамы (NH = Испандық емес)
Нәсіл саны пайызы
Ақ (NH) 41,976 51.14%
Қара немесе африкалық американдық (NH) 12,031 14.66%
Америкалық үнді немесе Аляска тумасы (NH) 281 0.34%
Азиялық (NH) 2,090 2.55%
Тынық мұхиты аралдары (NH) 158 0.19%
Басқа нәсіл (NH) 354 0.43%
Аралас/көп нәсілдік (NH) 3,660 4.46%
Испандық немесе латиноамерикандық 21,523 26.22%
Жалпы саны 82,073
As of the 2020 United States census, there were 82,073 people, 28,276 households, and 18,036 families residing in the city. As of the 2010 census, 66,102 people, 23,359 households, and 15,878 families resided in the city. The population density was The 28,005 housing units averaged 359.8 per square mile (138.9/km). The racial makeup of the city was 68.1% White, 23.7% Hispanic or Latino, 16.9% African American, 2.1% Asian, 0.6% Native American, 0.1% Pacific Islander, and 3.3% from two or more races. Of the 23,359 households, 32.1% had children under the age of 18 living with them, 49.6% were married couples living together, 14.0% had a female householder with no husband present, and 32.0% were not families. About 28.4% of all households were made up of individuals, and 10.7% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.44 and the average family size was 3.29. In the city, the population was distributed as 24.1% under the age of 18, 9.2% from 18 to 24, 28.6% from 25 to 44, 20.0% from 45 to 64, and 15.8% who were 65 years of age or older. The median age was 35 years. For every 100 females, there were 91.7 males. For every 100 females age 18 and over, there were 87.2 males. The median income for a household in the city was $47,240 and for a family was $42,795. Males had a median income of $30,858 versus $22,113 for females. The per capita income for the city was $25,740. About 10.8% of families and 12.5% of the population were below the poverty line, including 20.0% of those under age 18 and 9.8% of those age 65 or over. Temple's homeless population is approximately 1.9%. Assistance to the homeless is provided by Feed My Sheep and the Salvation Army.
АҚШ-тың 2020 жылғы халық санауына сәйкес, қалада 82,073 адам, 28,276 үй шаруашылығы және 18,036 отбасы тұрады. 2010 жылғы халық санауы бойынша, қалада 66,102 адам, 23,359 үй шаруашылығы және 15,878 отбасы өмір сүрді. Халық тығыздығы 28,005 тұрғын үй бірлігі, орташа есеппен, бір шаршы мильге 359.8 (138.9/км²) құрайды. Қаланың нәсілдік құрамы: 68.1% ақ, 23.7% испандық немесе латиноамерикандық, 16.9% афроамерикандық, 2.1% азиялық, 0.6% американдық үнді, 0.1% Тынық мұхиты аралдары тұрғындары және 3.3% екі немесе одан көп нәсілдік топқа жатады. 23,359 үй шаруашылығының 32.1%-ы 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 49.6%-ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 14.0%-ы күйеуі жоқ әйелдер, ал 32.0%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28.4%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 10.7%-ы 65 жастан асқан жалғыз адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2.44 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3.29 адамды құрайды. Қала тұрғындарының 24.1%-ы 18 жасқа дейінгілер, 9.2%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 28.6%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 20.0%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 15.8%-ы 65 жастан асқандарды құрайды. Орташа жас 35 жасқа тең. Әр 100 әйелге 91.7 еркек шақтандырылған. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 87.2 еркек шақтандырылған. Қаладағы үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 47,240 доллар, ал отбасы үшін 42,795 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 30,858 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 22,113 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 25,740 доллар. Отбасылардың 10.8%-ы және халықтың 12.5%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 20.0%-ы және 65 жастан асқандардың 9.8%-ы. Темпл қаласындағы үйсіздердің саны шамамен 1.9%-ды құрайды. Үйсіздерге көмек көрсетуді "Менің қойларымды тамақтандыр" және "Құтқару армиясы" ұйымдары жүзеге асырады.
As of the 2020 United States census, there were 82,073 people, 28,276 households, and 18,036 families residing in the city. As of the 2010 census, 66,102 people, 23,359 households, and 15,878 families resided in the city. The population density was The 28,005 housing units averaged 359.8 per square mile (138.9/km). The racial makeup of the city was 68.1% White, 23.7% Hispanic or Latino, 16.9% African American, 2.1% Asian, 0.6% Native American, 0.1% Pacific Islander, and 3.3% from two or more races. Of the 23,359 households, 32.1% had children under the age of 18 living with them, 49.6% were married couples living together, 14.0% had a female householder with no husband present, and 32.0% were not families. About 28.4% of all households were made up of individuals, and 10.7% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.44 and the average family size was 3.29. In the city, the population was distributed as 24.1% under the age of 18, 9.2% from 18 to 24, 28.6% from 25 to 44, 20.0% from 45 to 64, and 15.8% who were 65 years of age or older. The median age was 35 years. For every 100 females, there were 91.7 males. For every 100 females age 18 and over, there were 87.2 males. The median income for a household in the city was $47,240 and for a family was $42,795. Males had a median income of $30,858 versus $22,113 for females. The per capita income for the city was $25,740. About 10.8% of families and 12.5% of the population were below the poverty line, including 20.0% of those under age 18 and 9.8% of those age 65 or over. Temple's homeless population is approximately 1.9%. Assistance to the homeless is provided by Feed My Sheep and the Salvation Army.
Экономика
100 жылдан астам бұрын жергілікті экономика аймақтық Санта-Фе теміржолының ауруханасымен басталды. Қазір Темпл дамыған, күрделі экономикаға ие, онда тауар айналымы мен аймақтық медициналық орталық ретіндегі беделі басты рөл атқарады. Baylor Scott & White Health аймақтағы ең ірі жұмыс беруші болып табылады, онда шамамен 12 000 қызметкер жұмыс істейді, олардың көп бөлігі Baylor Scott & White Medical Center – Temple-де орналасқан. Темплде көптеген аймақтық таратұ орталықтары бар және Wilsonart International және McLane Company сияқты екі ірі, көпұлтты компанияның, сондай-ақ олардың бас компаниясы McLane Group-тың кеңселері орналасқан. Өндіріспен қатар, клиенттерге қызмет көрсету және колл-орталық индустриясы да дамып келеді. Темплде Dr Pepper (империялық құмыралы қантпен) өндіретін Temple Bottling Company да бар. Темпл Форт-Худтан 30 миль (48 км) қашықтықта орналасқан, және әскери қызметкерлер қала экономикасына үлес қосады.
Бастауыш және орта мектептер
Темпл қаласына көбінесе Темпл тәуелсіз мектеп ауданы қызмет көрсетеді. Аудан құрамында бір жоғары мектеп, үш орта мектеп, тоғыз бастауыш мектеп және үш қосымша білім беру бағдарламасы бар (ерте балалар орталығы, баламалы оқу орталығы және инновациялық академия жоғары мектебінің бағдарламасы). Жергілікті мектеп ауданының оқушылары жоғары бағаланған Темпл жоғары мектебінде білім алады. Оқу орны өнер мен ғылым салаларындағы марапатталған академиялық/құрметті бағдарламалармен қатар, Халықаралық бакалавриат (IB) оқу жоспарына ие және қарқынды дамып келе жатқан спорттық бағдарламасы бар. Бұған қоса, қаланың шағын бөліктеріне Белтон ИСД, Трой ИСД және Академия ИСД қызмет көрсетеді. Темплде бірнеше жеке мектептер жұмыс істейді, олардың ішінде Христос шіркеуі мектебі, Сент-Мария католик мектебі (Pre K–8), Провиденс дайындық мектебі (PreK–12), оған қоса Святая Троица католик жоғары мектебі және Орталық Техас христиан мектебі (K–12) бар.
Колледждер мен университеттер
Темпл колледжі бизнес-әкімшілік, ақпараттық технологиялар және медбикелік саласындағы мықты бағдарламалармен, түрлі пәндер бойынша екі жылдық мамандық бағдарламаларын ұсынады. Темпл колледжі Темпл қаласында ашылған алғашқы колледж болып табылады және 1926 жылы құрылды. Темпл қаласында сондай-ақ Техас A&M медицина колледжінің бір кампусы орналасқан. Ол Бейлор Скотт & Уайт медициналық орталығы – Темпл және Олин Тиг ветерандар ауруханасы орталығымен бірлесіп жұмыс істейді.
Медиа
Қаланың басты газеті – Temple Daily Telegram. Temple қаласында лицензияланған радиостанциялар: KVLT FM, KBDE FM, KLTD FM және KRYH LP FM станциялары; сондай-ақ News Radio 1400 AM станциясы. Temple қаласында тағы да көптеген жақын маңдағы радиостанцияларды тыңдауға болады. Қалада бірнеше телеарна бар: KCEN TV (NBC), KWTX TV (CBS/Telemundo), KXXV TV (ABC), KWKT TV (Fox), KNCT TV (The CW) және MeTV, Cozi, iON, MyNetworkTV, grit сияқты бірнеше қосымша арналар, сонымен қатар жергілікті ауа райы хабарлары да көрсетіледі. Temple қаласында кабельдік және спутниктік теледидар қызметін Charter Spectrum (бұрынғы Time Warner Cable), DirecTV, Dish Network және Grande Communications ұсынады.
Жоғары жылдамдықты темір жол
2009 жылы Техас көлік департаменті (TxDOT) Техас T Bone жоғары жылдамдықты теміржол дәлізін ұсынды, ол Далас-Форт-Уорттан Сан-Антониоға дейінгі жоғары жылдамдықты теміржол желісін және бірінші желімен қосылатын Хьюстоннан тағы бір желіні құруды көздеді. Екі желінің қосылу орны ресми түрде белгіленбегенімен, сол кездегі мэр Билл Джонс III бұл қосылу Темпл қаласында жасалуын қамтамасыз етуге күш салды. Екі желі арасындағы қосылу қайда болғанына қарамастан, Темпл желі бойындағы аялдама болар еді. Келесі жылы, 2010 жылы TxDOT Оклахома-Ситиді Сан-Антониомен байланыстыратын желіні зерттеу үшін федералдық грант алды, және Темпл сол желінің бағытында орналасқан еді. 2013 жылы Техас жоғары жылдамдықты теміржол корпорациясының консультанты екі желі үшін қарастырылып жатқан жалғыз екі қосылу Темплдегі және Сан-Антониодағы қосылулар екенін мәлімдеді; олар бұл шешімді 2014 жылдың соңына дейін қабылдауды жоспарлаған. Ұйым сондай-ақ 2025 жылға дейін жоғары жылдамдықты теміржолды іске қосуды көздеп отырғанын хабарлады. Егер бұл қосылу Темплде орын алса, онда 420 375 тұрғыны бар Киллин – Темпл – Форт-Худ қалалық аймағы Далас, Форт-Уорт, Хьюстон және Сан-Антонио қалаларына шамамен 45 минуттық қашықтықта болар еді.
Денсаулық сақтау
Темпл аймақтық медициналық орталық ретінде танымал, онда төрт ірі аурухана бар: Бейлор Скотт және Уайт медициналық орталығы, Бейлор Скотт және Уайт Маклейн балалар медициналық орталығы, Олин Э. Тиг ветерандар медициналық орталығы және Маклейн балалар арнайы клиникасы. Бейлор Скотт және Уайт Health қалада 11 000-нан астам қызметкері бар ең ірі жұмыс беруші болып табылады.
Техас жер қойнауын және су ресурстарын қорғау жөніндегі мемлекеттік басқармасы
Техас штатының топырақ және суды қорғау басқармасының бас кеңсесі Темпл қаласында орналасқан.
Құқық қорғау органдары
Темпл қаласында Темпл полиция бөлімі және Белл округінің шериф кеңсесі тәртіп сақтайды. Техас қылмыстық-атқару департаменті қалада аймақтық кеңсесін ұстап тұрады. Техас жол патрулі I-35 тас жолында кеңсесі бар.
Пошта қызметі
АҚШ пошта қызметі қалада өңірлік кеңсесін басқарады.