Кіріспе

2006 жылы Мексиканың Коахуила штатында метан жарылысы. Паста-де-Кончос кен орны апаты 2006 жылғы 19 ақпанда, таңғы сағат 2:30 шамасында, Сан-Хуан-де-Сабинас муниципалитетіне қарасты Ньюэва-Розита қаласының жанындағы көмір шахтасында метан жарылысынан болды. Кен орындарын елдегі ең ірі тау-кен компаниясы – Grupo México басқарды. Шамамен 65 шахтер, сол күні кешкі сағат 10-нан таңғы 6-ға дейін жұмыс істеген, жарылыстан кейін жер астында қалды. 65 адамның денесінен тек 2-сі ғана табылды.

Өмірбаян

Шахташылардың қанша тереңдікте қамалғаны туралы әртүрлі хабарлар бар. Ұлттық тау-кен және металл жұмысшылары одағы (SNTMMSRM) қамалған шахтерлердің жер астында шамамен 1600 фут (488 м) тереңдікте, бір мильге созылған көлденең шахта арқылы болғанын мәлімдеді. Grupo México компаниясы жарылыс болған кезде шахтерлердің жер астында 500 фут (152 м) тереңдікте болғанын хабарлады. Шахтадан құтқарылған жұмысшының қарындасы Гуадалупе Росалес Мартинес Los Angeles Times газетіне шахтерлердің бұрын шахтада газ ағып жатыр деген шағымдар айтқанын жеткізді. Кен орнында қамалған шахтердің әйелі Норма Витела The Miami Herald газетіне күйеуінің де осыған ұқсас ағынға шағымданғанын айтты.

Жарылыс

Газ жарылысы болған кезде шахта ішіндегі температура 1110 градусқа дейін көтеріліп, метан мен көміртек моноксидін бөліп шығарды, ол қол жетімді барлық оттекті сіңіріп алатын еді.

Құтқару жұмыстары

2006 жылдың 21 ақпанына қарай Grupo México іздеу топтары мен қамалып қалған кеншілердің туыстары үмітін жоғалта бастады. Әрбір кеншіге оттегімен толтырылған пакет берілді, бірақ бұл пакет кеншілерге тек алты сағатқа ғана оттегі кепілдігін берді. Коахуила губернаторы Хумберто Морейра Вальдес Televisa телеарнасына шахтаның желдету жүйесі, яғни оттегі беруге және қауіпті газдарды шығаруға арналған желдеткіштері әлі де жұмыс істеп тұрғанын айтты. Алайда, 21 ақпан күні жарық көрген The Miami Herald газеті: "Дегенмен, олар осы құнды оттегінің кеншілер қамалып қалған жеріне жететініне толық сенімді бола алмады" деп жазды. Grupo México компаниясына қарсы кем дегенде 14 рет жұмысшылар ереуілі болғаны хабарланды, "жалақыны көтеру үшін ғана емес, сонымен қатар қауіпсіздік және денсаулық шараларын үнемі қайта қараудан бас тартуының салдарынан". Grupo México компаниясы 2006 жылдың 7 ақпанында кеншілер кәсіби одағымен бірлесіп, шахта қауіпсіз екенін растайтын сертификатқа қол қойды. Келесі күні Grupo México 1,75 шақырымдық шахтаның шамамен жартысына дейін ішкерледі, онда тағы да жиырма төрт кеншінің табылуы күтілді. Бірақ тағы да ешкім табылмады, Grupo México шахташылар қираған қалдықтардың астында немесе шахтаның тереңірек бөлігінде болуы мүмкін деген болжам жасады. Келесі күні Еңбек министрі Франсиско Хавьер Салазар Саэнц және губернатор Морейра барлық денелер табылғаннан кейін шахтаның мерзімсіз жабылатынын мәлімдеді. Ciudad Juárez қаласындағы Diario газеті Мексика билігінің және АҚШ-тың Кен және Денсаулықты қорғау басқармасының мәлімдемесін жариялады, онда шахтадағы газдың жоғары деңгейіне байланысты құтқару операциясынан аман қалғандардың болуы өте сирек, тіпті мүмкін емес екені айтылды. IndustriALL Global Union мәліметінше, 2016 жылдың тамызында: "Паста-де-Конхос кенішіндегі трагедиядан кейін өткен он жыл ішінде Мексика үкіметі апаттың нақты себептерін толыққанды зерттеген жоқ, кінәлілерді жазалаған жоқ, қаза болғандардың денелерін тауып алған жоқ және зардап шеккен отбасыларға өтемақы төлемеген".

Қайта қалпына келтіру операциясы

2020 жылдың 18 ақпанында Мексика үкіметі апатта жоғалған 63 адамның денесін іздеуді қайта бастайтынын жариялады. Grupo México компаниясы концессияны өз еркімен үкіметке қайтарғанын мәлімдеді. Құрбандардың отбасылары компания толыққанды іздеу жұмыстарын жүргізбегенін, себебі нашар жұмыс жағдайларын жария етуді қаламағанын айтады; ал компания өкілдері құтқару операциясын жүргізудің өте қауіпті екенін жеткізеді. 2018 жылы Адам құқықтары жөніндегі Америкааралық комиссия отбасылардың пікірін қолдады. Президент Лопес Обрадор 2019 жылы мәйіттерді табуға уәде берген еді. Үкімет пен отбасы мүшелері 2020 жылдың 14 қыркүйегінде келісімге келді. Кеншілердің денелері ізделіп табылады, ескерткіш орнатылады және 65 отбасы жыл соңына дейін өтемақы алады. Шамамен 75 миллион АҚШ долларына бағаланған шығындарды CFE шахтадан шығарылған көмірді сату арқылы қаржыландырады. Президент Андрес Мануэль Лопес Обрадор (AMLO) 2021 жылдың 19 ақпанында, апаттың 15 жылдығы күні, құтқару жұмыстары басталғанын хабарлады. Ол өзінің қызмет мерзімі аяқталар кезде құтқару жұмыстарының аяқталуына үміттенетінін білдірді.