Кіріспе

Уахачи ( /wɒksəˈhætʃi/ WOKsəHAchee) – АҚШ-тың Техас штатындағы Эллис округінің орталығы. 2020 жылы халық саны 41 140 адамды құрады. Қазіргі Шелби, Алабама қаласының жанындағы Уаксахатчи өзені Уахачи атауының этимологиясы ортақ екенін көрсетеді. Техас және Оклахомадағы көптеген жер аттарының түбірі Оңтүстік-Шығыс АҚШ-та, көбінесе түрлі оңтүстік-шығыс үнді тайпаларын күштеп көшіру салдарынан пайда болған. Алабама штатының орталық бөлігінде, оның ішінде Уаксахатчи өзені жүздеген жылдар бойы Мускоги Криктік тайпасының Жоғарғы Криктік бөлігінің мекені болды. Осыған байланысты, Уахачи атауының Мускоги тіліндегі шығу тегі болуы мүмкін. Сондықтан, "Уахачи" – Мускоги тіліндегі wakvhvce сөзінің ағылшынша айтылуы болуы мүмкін. Бұл сөз Мускоги тіліндегі wakv (испан тіліндегі vaca сөзінен алынған "сиыр" мағынасын береді) және Мускоги тіліндегі hvcce (мағынасы "өзен" немесе "ағыс") сөздерінен құралған.

Тарих

Уахачи 1850 жылы тамызда, жаңадан құрылған Эллис округінің орталығы ретінде, Алабама штатының Лоуренс округінің тумасы, 1839 жылы Техасқа көшіп келген Эмори В. Роджерс бұрынғы қоныс салушының сыйлаған жер учаскесінде құрылды. 1871 жылдың 28 сәуірінде қала мәртебесі берілді, ал 1875 жылы штат заң шығарушы органы инвесторларға Waxahachie Tap темір жолынан Гаррет, Техас қаласына дейін темір жол желісін салу және пайдалану құқығын берді, бұл Waxahachie халқының өсуіне үлкен үлес қосты. Алайда, 1993 жылы Конгресс бұл жобаны тоқтатты. 2020 жылы округ судьясы Тодд Литтл ел назарына ілікті, себебі округтың жалғыз сайланған афроамерикандық констеблі Кертис Полк кіші, сот үйінің жертөлесінде, сегрегация дәуірінен қалған "Негров" деген жазуы бар белгінің қасында кеңсесі орналасқандығына наразылық білдірді. Литтл Полкпен бірлесіп жұмыс істеп, оны басқа кеңсеге көшіруге келісіп, дау татуласты.

Климат

Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ немесе салқын қыстармен сипатталады. Кёппен климат жіктелімі бойынша Уашахиде ылғалды субтропиктік климат, климат карталарында Cfa деп белгіленген.

Демография

Ваксахачидің 2020 жылғы нәсілдік құрамы (NH = Испандық емес)
Нәсіл саны Проценті
Ақ (NH) 22,174 53.9%
Қара немесе африкалық америкалық (NH) 5,861 14.25%
Жергілікті американдық немесе Аляска тумасы (NH) 153 0.37%
Азиялық (NH) 353 0.86%
Тынық мұхиты аралдарының (NH) 52 0.13%
Басқа нәсіл (NH) 314 0.76%
Бірнеше нәсілді (NH) 1,558 3.79%
Испандық немесе латиноамерикандық 10,675 25.95%
Жалпы 41,140

2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша қалада 41,140 адам, 12,522 шаруашылық және 9,073 отбасы тұрды.

Экономика

Қаладағы жұмыспен қамту мүмкіндіктері негізінен өнеркәсіп саласына бағытталған. Оуэнс Корнинг, Джорджия Пасифик, Халықаралық қағаз, Джеймс Харди Индустриз, Берри Глобал, Америкез, Кардинал Гласс, Магнабленд және Дарт Контейнер компаниялары бірнеше шақырымдық аралықта орналасқан. Өнеркәсіптік емес жұмыс берушілердің қатарында Baylor Scott & White Health, Waxahachie тәуелсіз мектеп округі, Walgreen таратпалық орталығы, Walmart, HEB азық-түлік дүкені, Navarro колледжі және Southwestern Assemblies of God университеті бар.

Жыл сайынғы мәдени іс-шаралар

Скарборо Ренессанс фестивалі (сондай-ақ Скарборо Фэйр деп те аталады), Ренессанс дәуіріне арналған ойын-сауық паркі, қаланың оңтүстік-батысында орналасқан. Ол жыл сайын сәуір және мамыр айларында ашылады және 1981 жылдан бері үздіксіз жұмыс істеп келеді. Қаланың жыл сайынғы Имбирлік үйлер фестивалі көптеген имбирлік үйлерге экскурсиялар ұйымдастырады. Исаның тууының қайта жандандырылуы – «Бейтлехемге қайта оралу» шарасы желтоқсан айының басында Орталық Пресвитериан шіркеуінің қасында өтеді. «Техас елінің репортері» фестивалі (Боб Филлипс ұйымдастырады) Техас штатының барлық аймақтарынан келген суретшілерді, қолөнершілерді, музыканы және тағамдарды ұсынады – олардың көптегені аталған телешоуда көрсетілген.

Туризм

Уахачи өзінің әсем Ричардсондық романдық стиліндегі сотымен жергілікті жерде кеңінен танымал. Қалада сондай-ақ Виктория архитектурасының көптеген мысалдары мен «Имбирлік үйлер» стиліндегі үйлер бар, олардың бірнешеуі жатақ-тамақ үйлеріне айналдырылған. Эллис округінің өнер қауымдастығы алаңда АРТ көрмесін ұйымдастырады (Мәдени аттракциондар, іс-шаралар және нысандар; 113 Батыс Франклин көшесі).

Саябақтар мен демалыс

Уахачидегі саябақтарға Спринг Парк, Гетзенданер ескерткіш паркі, Ричардс паркі, Чапман паркі және Браун Синглтон паркі кіреді. Гетзенданер паркінде 1902 жылы салынған тарихи Чаутауква аудиториясы бар. Уахачи көлінде түрлі кемпингтер мен балық аулауға арналған аймақтар орналасқан.

Үкімет

Уахачи қаласы Солтүстік Орталық Техас Үкіметтер Кеңесі қауымдастығының ерікті мүшесі болып табылады. Оның мақсаты – жеке және ұжымдық жергілікті басқару органдарын үйлестіру, аймақтық мәселелерді шешуді жеңілдету, артық жұмысты болдырмау және бірлескен шешімдер қабылдау.

Мемлекеттік басқару

Уахачи Техас Сенатында республикашыл Брайан Бёрдвелл, 22 округтен, және Техас Өкілдер палатасында республикашыл Брайан Харрисон, 10 округтен өкілдік етеді. Техас қылмыстық-атқару жүйесі департаменті Шерман қаласында Уахачи округінің талап бойынша босату кеңсесін басқарады.

Федералды үкімет

Федералдық деңгейде Техас штатынан АҚШ Сенатында екі республикашыл сенатор өкілдік етеді: Джон Корнин және Тед Круз. 2003 жылдан бері Уаксахачи Техас штатының 6-шы конгресс округінің құрамында, ал қазіргі таңда республикашыл Джейк Эллзи бұл округтің өкілі болып табылады. АҚШ Пошта қызметі Уаксахачи пошта бөлімін басқарады.

Бастапқы және екіншілік

Уахачиде Уахачи тәуелсіз мектеп ауданы (WISD) қызмет көрсетеді, қазіргі уақытта оның сегіз бастауыш мектеп кампусы, үш орта мектеп кампусы және екі жоғары мектебі бар. WISD барлық студенттеріне жан-жақты білім беруді мақсат етеді және қабілетін арттыру курстары мен екі дипломға ие болу курстарын, сондай-ақ түрлі мансаптық және технологиялық курстарды ұсынады. Уахачи жоғары мектебі 6А классында саналады және студенттеріне футбол, волейбол, ерлер мен әйелдер баскетбол, ерлер мен әйелдер футболы, бейсбол, софтбол, гольф, теннис, концерттік және шеру тобы, драма, хор, би тобы және ондаған академиялық командалар мен клубтар сияқты түрлі қосымша іс-шаралар ұсынады. Футбол командасы 1989 жылдан 2010 жылға дейін жыл сайын плей-оффқа қатысты. 2007 жылдың 27 тамызында Waxahachie Global High School, ECHS T STEM мектебі, ғылым, технология, инженерия және математика салаларындағы білім беруге баса назар аударатын, шағын оқу ортасында ашылды. Аудандық мектептерге қоса, Life School мемлекеттік жекешелендірілген мектеп жүйесі 7–12 сыныптарды бітіретін кампусты басқарады. 2014 жылдың 15 сәуірінде Life School Уахачиде 1000-ға жуық 9–12 сынып оқушысын қабылдайтын жаңа жоғары мектептің құрылысын бастады.

Жеке мектептер

Бірнеше жеке мектептердің қатарында Уахачи дайындық академиясы, Бірінші христиан күндізгі мектебі және Сент-Джозеф католик мектебі бар. Олардың алғашқы екеуі балабақшадан 12-сыныпқа дейін білім береді, ал соңғысы балабақшадан бастап 8-сыныпқа дейін білім береді.

Колледждер мен университеттер

Уаксахачи қаласында екі жоғары білім беру мекемесінің кампустары орналасқан: Корсикана, Техас штатындағы базасы бар Наварро колледжі – қоғамдық колледж және Ассамблеялар қауымымен байланысты жеке, төрт жылдық Southwestern Assemblies of God Университеті, аккредиттелген бакалавр және магистратура дәрежелерін ұсынады.

Медиа

Уахачидегі алғашқы газет, қазір тоқтатылған «Уахачи Аргус» 1870 жылы жарық көрген. Бұған қоса, 47 радиостанция Уахачи қаласынан тыңдауға ыңғайлы қашықтықта орналасқан. KBEC радиосы 1955 жылдан бері қала және айналасындағы аймаққа қызмет көрсетуде.

Денсаулық сақтау

Алтус жедел жәрдем орталығы және Вахачидегі Baylor Scott & White Health жергілікті түрде шұғыл медициналық көмек көрсетеді, сондай-ақ шамамен 14 миль қашықтықтағы Эннис қаласындағы Эннис аймақтық медициналық орталығы да.

Көлік

Вахачидің батыс жағынан айналып өтетін маңызды солтүстік-оңтүстік тас жолы – Interstate 35E. Бұл тас жол солтүстікке қарай Ред-Ок, Десото/Ланкастер және Далласпен, ал оңтүстікке қарай Италия, Хиллсборо және Уэйкомен байланысады. АҚШ 287 тас жолы, сондай-ақ тас жол, қаланың солтүстік жағынан солтүстік-батысқа, оңтүстік-шығысқа қарай өтеді. Бұл тас жол батыста Мидлотиан, Мэнсфилд және Форт-Уортпен, ал шығыста Энниспен жалғасады. АҚШ 77 тас жолы – солтүстік-оңтүстік бағыттағы негізгі магистраль, қаланың орталығы мен солтүстік жағынан өтеді. Бұл тас жол Interstate 35 тас жолымен қатар жүреді және қала шекарасынан тыс жерде осы тас жолымен қайтадан қосылады. Қаланың көптеген коммерциялық объектілері 77 тас жолының бойында орналасқан.

Бауырлас қалалар

Мексиканың Коахуила штатындағы Сабинас қаласы Уахачидің бауырлас қаласы болуға ұсынылып отыр. Сабинас Техас штатының Игл-Пасс қаласынан шамамен 113 шақырым оңтүстікке қарай орналасқан.