Шерман қаласының тарихы мен дамуы

Кіріспе

Шерман – АҚШ-тың Техас штатындағы Грейсон округінің орталығы болып табылатын қала. 2020 жылы қаланың халқы 43 645 адамды құрады. Бұл Шерман-Денисон қалалық статистикалық аймағындағы екі маңызды қаланың бірі және Солтүстік Техас пен Оңтүстік Оклахоманың Тексома аймағындағы ең ірі қала.

Тарих

Шерман қаласы Техас революциясының батыры, генерал Сидни Шерманның (23 шілде 1805 – 1 тамыз 1873) құрметіне аталған. Бұл қауым 17 наурыз 1846 жылы Техас заң шығарушы органының Грейсон округін құру туралы актісімен округ орталығы болып белгіленді. 1847 жылы пошта бөлімшесі жұмысын бастады. Шерман бастапқыда округтің ортасында орналасқан, бірақ 1848 жылы ол шамамен 5 шақырымға шығысқа қарай көшірілді. 1850 жылы Шерман Техас заңдарына сәйкес ресми қала мәртебесін алды. Сонымен қатар, ол Техас арқылы өтетін Бэттерфилд пошталық бағытының тоқтау орнына айналды. 1852 жылы Шерман халқы 300 адамды құрады. Онда алаңда сот үйі, бірнеше дүкен, аудандық кеңсе және алаңның шығыс жағында шіркеу орналасқан. 1861 жылы алғашқы ұн диірмені салынды. 1850 және 1860 жылдары Шерман дамып, аймақтық саясатқа қатысты. Солтүстік Техастың көптеген тұрғындары Жоғарғы Оңтүстіктен көшіп келгендіктен және құл иеленушілердің саны аз болғандықтан, аймақтағы Юнионисттік көзқарас күшті болды. Шерманның сепаратизмге қарсы «Патриот» газетінің редакторы Э. Джуниус Фостер Солтүстік Техасты тәуелсіз еркін штат ретінде құру туралы петиция таратты. Конфедерация әскерге шақыру заңын қабылдағаннан кейін Солтүстік Техаста әскерге шақыруға қарсылық көтерілді, әсіресе көптеген құл иеленушілері босатылды. Азамат соғысының соңында Уильям Квантрилл басқарған конфедерация тарапынан шыққан партизандар 1863-1864 жылдардың қысын Солтүстік Техаста өткізді, Шерман қаласында лагерь құрды, ал тағы екеуі жақын маңдағы Кентуккитаун қаласында (оңтүстікте) және Финк қаласында (солтүстікте) орналасқан. Бұрынғы партизан Джесси Джеймс та өз бал айына Шерманға келді. Ол Шерман қаласында атқа отырған күйінде суретке түсірілген. 1860 жылдары Солтүстік Техаста орта білім беру дамыды. Шерман ерлер мен әйелдер гимназиясы 1866 жылы Солтүстік Техас методистік конференциясының демеушілігімен студенттерді қабылдауға кірісті. Бұл Шерман қаласындағы үш жекеменшік мектептің бірі болды. Мектеп бірнеше атаумен жұмыс істеді, соның ішінде 1892-1919 жылдар аралығында Солтүстік Техас әйелдер колледжі және музыка консерваториясы, ал 1919-1935 жылдар аралығында Кидд Кей колледжі мен консерваториясы. 1915 жылы Далласта Оңтүстік методистік университеті ашылғаннан кейін ол методистердің қолдауынан біртіндеп айырылды. 1876 жылы Техастағы ең көне үздіксіз жұмыс істейтін колледж – Остин колледжі Хантсвилльден Шерманға көшірілді. Шерман әйелдер институты, кейін Мэри Нэш колледжі деп аталды, 1877 жылы баптист шіркеуінің демеушілігімен ашылды. Ол 1901 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін кампусы Кидд Кей колледжіне сатылды. Карр-Бурдет колледжі, Мәсіхтің шәкірттері қауымына қарасты әйелдер колледжі, 1894 жылдан 1929 жылға дейін жұмыс істеді. Шерман қаласы еврей қауымының тарихында да маңызды орынға ие. 1873 жылға қарай аймақтағы яһудилер Ұлы мерекелерде үнемі жиналатын болды. Қайта құру кезеңінде жалпы депрессия мен тәртіпсіздік болғанына қарамастан, Шерман коммерциялық жағынан белсенді болып қала берді. 1870 жылдары Шерман халқы 6000 адамға жетті. 1875 жылы екі өрт қала алаңының шығысындағы көптеген ғимараттарды жойғаннан кейін, бірқатар азаматтық ғимараттар қайта салынды, олардың құрылысында тұрақты материалдар қолданылды. Бұл 1876 жылы салынған жаңа Грейсон округі сот үйін де қамтыды. 1879 жылы Солтүстік Техастың ескі қоныстанушылар қауымдастығы құрылды және Шерман қаласының жанында жиналды. Ұйым 1898 жылы тіркелді және 1909 жылы «Ескі қоныстанушылар» саябағын сатып алды. 1896 жылдың 15 мамырында Фудзита шкаласы бойынша F5 дәрежесіндегі құйын Шерман қаласын шарлады. Құйынның жолы 45 шақырымға созылып, ені шамалы болды, нәтижесінде 73 адам қаза тауып, 200 адам жарақат алды. 50 үй қирады, ал 20 үйдің құрылысы толығымен бұзылды. 1901 жылы Техастағы алғашқы электрлік «қалааралық» темір жолы, Денисон-Шерман темір жолы, Шерман мен Денисон қалаларын байланыстырды. Техас тракциялық компаниясы 1908 жылы Шерман мен Даллас арасындағы 105 шақырымдық қалааралық жолды аяқтады, ал 1911 жылы Денисон-Шерман темір жолын сатып алды. Даллас және Денисон қалаларындағы байланыс арқылы Терелл, Корсикана, Вако, Форт-Уорт, Клебурн және Дентон сияқты Техас қалаларына, сондай-ақ Оклахома штатындағы Дурант қаласына қалааралық темір жол арқылы саяхаттау мүмкін болды. Шерман мен Денисон арасындағы қалааралық жолдың танымал бағыты - сол кезде жеке ойын-сауық паркі болған Вуд-Лейк паркі еді. 1948 жылға қарай Техастағы барлық қалааралық темір жол қызметі тоқтатылды.

Sherman was named after General Sidney Sherman (July 23, 1805 – August 1, 1873), a hero of the Texas Revolution. The community was designated as the county seat by the act of the Texas Legislature, which created Grayson County on March 17, 1846. In 1847, a post office began operation. Sherman was originally located at the center of the county, but in 1848, it was moved about 3 mile (5 km) east to its current location. By 1850, Sherman had become an incorporated town under Texas law. It had also become a stop on the Butterfield Overland Mail route through Texas. By 1852, Sherman had a population of 300 and consisted of a public square with a log court house, several businesses, a district clerk's office, and a church along the east side of the square. In 1861, the first flour mill was built. During the 1850s and 1860s, Sherman continued to develop and to participate in regional politics. Because many residents of North Texas had migrated from the Upper South and only a low percentage were slaveholders, considerable Unionist sentiment existed in the region. E. Junius Foster, the publisher of Sherman's antisecessionist Whig newspaper, the Patriot, circulated a petition to establish North Texas as an independent free state. Following Confederate passage of a conscription law, resistance arose to conscription in North Texas, especially as owners of many slaves were exempt. Late in the Civil War, pro Confederate guerrillas led by William Quantrill spent the winter of 1863 1864 in North Texas, with a camp in Sherman and two others in nearby Kentuckytown to the south and Fink to the north. Former guerrilla Jesse James also came to Sherman for his honeymoon. He was photographed seated on his horse in Sherman. During the 1860s, secondary education developed in North Texas. The Sherman Male and Female High School began accepting students in 1866, under the patronage of the North Texas Methodist Conference. It became one of three private schools operating in Sherman. The school operated under several names, including the North Texas Female College and Conservatory of Music from 1892 to 1919 and Kidd Key College and Conservatory, from 1919 to 1935. It gradually lost Methodist support, following the opening of Southern Methodist University in Dallas in 1915. In 1876, Austin College, the oldest continuously operating college in Texas, was relocated to Sherman from Huntsville. The Sherman Female Institute, later called Mary Nash College, opened in 1877 under sponsorship of the Baptist Church. It continued to operate until 1901, when the campus was sold to Kidd Key College. Carr–Burdette College, a women's college affiliated with the Disciples of Christ, operated from 1894 to 1929. Sherman also has a long history within the Jewish community. By 1873, Jews in the region regularly met for the High Holidays. While general depression and lawlessness occurred during the Reconstruction, Sherman remained commercially active. During the 1870s, Sherman's population reached 6,000. In 1875, after two fires destroyed many buildings east of the town square, a number of civic buildings were rebuilt using more permanent materials. This included a new Grayson County Courthouse built in 1876. In 1879, the Old Settlers' Association of North Texas formed and met near Sherman. The organization incorporated in 1898 and purchased Old Settlers' Park in 1909. On May 15, 1896, a tornado measuring F5 on the Fujita scale struck Sherman. The tornado had a damage path wide and 28 mile (45 km) long, killing 73 people and injuring 200. About 50 homes were destroyed, with 20 of them obliterated. In 1901, the first electric "Interurban" railway in Texas, the Denison and Sherman Railway, was completed between Sherman and Denison. The Texas Traction Company completed a 65 mile (105 km) interurban between Sherman and Dallas in 1908, and in 1911 purchased the Denison and Sherman Railway. Through the connections in Dallas and Denison, travel to the Texas destinations of Terrell, Corsicana, Waco, Fort Worth, Cleburne, and Denton, became possible, as well as to Durant, Oklahoma, by interurban railways. One popular destination on the Interurban between Sherman and Denison was Wood Lake Park, a private amusement park at the time. By 1948, all interurban rail service in Texas had been discontinued.

1930 жылғы Шерман көтерілісі

1930 жылы 9 мамырда Шерман қаласында болған бүлік кезінде губернатор Муди 9 мамырда Шерманға Ұлттық гвардия әскерлерін жіберді және Шерман қаласында он күнге әскери жағдай жарияланды. Бұл оқиға Оклахома штатының Дюрант қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 50 шақырым жерде болды. Гейнсвилл батысқа қарай 51 шақырым, ал Бонэм шығысқа қарай 42 шақырым жерде орналасқан.

Климат

Шерман ылғалды субтропиктік климат аймағының бір бөлігі.

Демография

Шерманның 2020 жылғы нәсілдік құрамы (NH = Испандық емес)
Нәсіл саны пайызы
Ақ (NH) 24 248 55,56%
Қара немесе африкалық американдық (NH) 4 473 10,25%
Американың жергілікті халықтары немесе Аляска тумасы (NH) 490 1,12%
Азия (NH) 1 387 3,18%
Тынық мұхиты аралдарының халқы (NH) 24 0,05%
Басқа нәсіл (NH) 134 0,31%
Аралас нәсілдік құрам (NH) 2 310 5,29%
Испандық немесе латиноамерикандық 10 579 24,24%
Жалпы 43 645

2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша қалада 43 645 адам, 15 687 шаруашылық және 10 097 отбасы тұрады.

Үкімет

Шерман қаласы кеңес-басқарушы үлгісінде жергілікті өзін-өзі басқару жүйесінде жұмыс істейді және Техас штаты заңнамасына сәйкес, дербес билікке ие қала болып табылады. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, қала басшысы Робби Хефтон және қала әкімі Дэвид Плайлер басқаруды жүзеге асырып келді. Техас қылмыстық-атқару департаменті Шерман қаласында Шерман аудандық шартты түрде босату кеңсесін ұстап тұрады.

Мемлекеттік мектептер

Шерман қаласының көптеген балалары Шерман тәуелсіз мектеп округіне қарасты, оған Шерман орта мектебі де кіреді. Кейбір аймақтар Денисон тәуелсіз мектеп округінің немесе Хоу тәуелсіз мектеп округінің құрамында.

Жеке мектептер

Балалардың шағын бөлігі Шерман қаласындағы үш жеке мектептің біріне қатырайды: Грейсон христиан мектебі, Сент-Мари католик мектебі немесе Тексома христиан мектебі.

Колледждер мен университеттер

Остин колледжі – жеке, пресвитериандық, гуманитарлық-техникалық колледж, 1876 жылы Шерман қаласына көшірілді. 1849 жылы құрылған, ол Техастағы бастапқы құжаты бойынша үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне колледж немесе университеті болып табылады. Жақын орналасқан Денисон қаласындағы Грейсон колледжі – қоғамдық колледж, Шерман қаласында филиал кампусын ұстап тұрады.

Кітапханалар

Шерман қалалық кітапханасы Шерман қаласының және барлық азаматтардың қызметінде. Кітапхана 2017 жылы 2 миллион долларлық толыққанды жөндеуден өтті, ал 2018 жылдың тамызында қайта ашылды.

Радио станциялары

KLAK Ересектерге арналған музыка 97.5
KMAD Mad Rock 102.5
KMKT Katy Country 93.1
KQDR Doc FM 107.3
KJIMKJIM The Memory Maker AM 1500 және FM 101.3 Шерман қаласының ең көне және ең жаңа радио станциясы.

Медициналық көмек

Шерман қаласы жергілікті түрде Уилсон Н. Джонс аймақтық медициналық орталығы, Тексома медициналық орталығы және Бейлор Скотт & Уайт хирургиялық орталығымен қамтамасыз етіледі.

Спорт

2023 жылы ұйымдастырушылар Шерман қаласын екі жаңа кіші лигалық спорт командасының орналасқан жері деп жариялады. «Шерман Шадоукатс» деп аталатын жартылай кәсіби бейсбол командасы 2024 жылдың көктемінде «Орталық Америка лигасы» аясында ойынға түседі. «Тексома ФК» атты кіші лигалық футбол клубы 2025 жылы қаладағы ойындарын бастайды.