Кіріспе

Навасота – негізінен Граймс округінде орналасқан қала, Техас штаты, АҚШ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 7 643 адамды құрайды. 2005 жылы Техас заң шығарушы органы Навасотаны, марқұм Манс Липскомбтың құрметіне – Навасота туған және блюз музыкасының шебері болған музыканттың есімімен, "Техастың блюз астанасы" деп атады. Техникалық тұрғыдан алғанда, Навасотаның шағын бөлігі Бразос округіне қарасты, ол Брайан-Колледж Стейшн қалалық аймағының құрамына кіреді.

География

Навасота оңтүстік-батыс Граймс округінде, Навасота өзенінің шығысында (Бразос өзенінің саласы) орналасқан. Ол Хьюстон қаласының солтүстік-батысына қарай 71 миль (114 км) жерде жатыр. Техас штатының 105-ші тас жолы – Навасотаның ортасынан өтетін басты шығыс-батыс бағыты, оңтүстік-батысқа қарай 25 миль (40 км) Бренхам қаласына және шығысқа қарай 41 миль (66 км) Конро қаласына жетеді. Техас штатының 6-шы тас жолы қаланың шығыс жағынан солтүстік-оңтүстік бағытта төрт жолақты айналма жол ретінде өтеді, солтүстік-батысқа қарай 22 миль (35 км) Колледж Стейшн қаласына және оңтүстікке қарай 21 миль (34 км) Хемпстед қаласына барады. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметінше, қаланың жалпы ауданы құрайды, оның ішінде су жамылған жер 0,47%-ны құрайды.

Тарих

Француз зерттеушісі Рене Роберт Кавельер, Сиер де Ла Сал, 1687 жылы Миссисипи өзенін табуға тырысып, Ұлы көлдер маңындағы француздық иеліктерге қайта оралу жолын іздегенде, болашақта Навасота болып танылатын аймақтан өтті, сол жерде ол өзінің бірінен өлтірілді. Сан алуан саяхаттардан, Миссисипи өзені аңғарын зерттеуден, сауда-саттықтан және бірнеше бүліктерден кейін Ла Салдың сүйектері Навасота аңғарында мәңгілік тоқырағанын айтады. Навасота 1831 жылы еуропалық американдықтар құрған, "Нолансвилл" деп аталған пошта атқару станциясы болды. 1858 жылы оның аты Навасотаға өзгертілді, бұл атау, мүмкін, жергілікті тайпаның "набатото" ("лақты су") деген сөзінен шыққан. 1859 жылдың қыркүйегінен бастап Хьюстон және Техас орталық темір жолы қаладан өткен рельстерді салып бітіргеннен кейін, Навасота айналасындағы аймақ үшін маңызды тасымалдау және сауда орталығына айналды. Жақын орналасқан, тарихи Вашингтон қаласы (Бразос өзенінде) темір жол құрылысына қарсылық көрсеткендіктен, географиялық артықшылығынан айырылып, көптеген кәсіпкерлері мен тұрғындары Навасотадағы Бразос өзенінен 7 миль (11 км) қашықтықтағы жаңа темір жол станциясына көшіп кеткеннен кейін құлдырауға бет бұрды. Құлдық жергілікті экономиканың маңызды бөлігі болды. Жер иелері үлкен мақта плантацияларында жұмыс істеу үшін африкалық американдық құлдарға тәуелді болды. Құлдар қалаға әкелініп, ішкі құл саудасында сатылатын. Олар негізінен аймақтағы маңызды тауар болған мақта далаларында жұмыс істеді. Жақын маңдағы Андерсон қаласында қару-жарақ жасалды. Азамат соғысы кезінде Андерсон қаласында мақта, оқ-дәрі және аяқ киімдер өндіріліп, өңделіп, Конфедерация үшін сақталды. 1865 жылы Навасота халқы шамамен 2700 адамды құрады. Азамат соғысының барлық кезеңінде аймақта өндірілген барлық саудаға жарамды тауарлар Навасотаға жеткізілді, ол сол кезде Техастағы ең ішкі темір жол станциясы болды. Мұндай тауарлар темір жолмен оңтүстікке, Галвестонға тасымалданды, онда олар Техас жағалауы және Миссисипи өзені арқылы соғысқа қатысу үшін немесе Мексикаға немесе Еуропаға экспорттау үшін бу кемелерімен тасымалданатын.

Апат пен құлдырау

Навасота 1860-шы жылдардың ортасында бірнеше апатқа ұшырап, халқының саны күрт азайды. 1865 жылы мақта мен оқ-дәріге толы қойма, Конфедерация әскерлері өртеп жібергеннен кейін жарылып кетті. Жарылыстан бірнеше адам қаза тауып, өрт шығып, қаланың бастапқы орталық бөлігінің көп бөлігі қирады. Пошта кеңсесінің ішіндегі көптеген ғимараттар зақымдалды. Содан көп ұзамай қалада қауіпті холера індеті тарады. Ал 1867 жылы одан да қауіпті сары безгек эпидемиясы басталды. Навасотаның көптеген тұрғындары, тіпті қала әкімі де, аурудан қашып кетті, нәтижесінде қала халқы шамамен 50 пайызға азайды. 1860-шы жылдардың соңында ККК Навасотаға келді, бұл федералдық әскерлер мен жергілікті ақ адамдардың арасында шиеленіскен қақтығысқа әкеп соқты. Навасота соншалықты "жабайы және қауіпті" жер саналды, әйелдер мен балалар тіпті күндіздің ортасында да қала орталығына барудан тартынды. Қаланың орталық ғимараттары заңнан тыс қылмыскерлер, құмар ойыншылар, жезөкшелер мен маскүнемдерге толы болды. Полиция қызметкерлері жасырынбаққа түсіп, күзетті, көбінесе түнде көшеден қорқып жүрді. Каубойлар, теміржолшылар және басқа да бос жүргендерді көңіл көтеру үшін көптеген салон мен ойын залдары болды. Әр жексенбі күні таңертең жерлеуші арбаға мініп, қала орталығына барып, кезекті шайқасқан сенбі кешінде табатындай болжамдаған денелерді жинап алатын.

Маршал Франк Хамер

1908 жылы Навасота әлі де жабайы батыстың өркендеген қаласы болатын: бір дереккөз бойынша, "басты көшеде атыс-шайқастар соншалықты жиі болған, екі жылдың ішінде кем дегенде жүз адам қаза тапқан". Атақты заң қызметкері Фрэнк Хамер, сол кезде 24 жаста болған, Техас рейнджерлерінен қалалық маршал болып шақырылды. Хамер қалаға көшіп келіп, тәртіп орнатып, Навасота қылмыскерлерін сотқа берді, қала қайта қауіпсіз болғанша. Ол 1911 жылға дейін маршал қызметін атқарды. Хамер 1934 жылы Бонни мен Клайдты іздеп тауып, өлтірген отрядтың жетекшісі ретінде әйгілі болды. 2012 жылы Навасота қаласы жергілікті мүсінші Рассел Кушманға Фрэнк Хамердің ескерткішін жасауды тапсырды, ол қазір қала әкімшілігі ғимаратының алдында қойылған.

Қазіргі

2018 жылы қаланың халқы шамамен 7 715 адамды құрады. 2013 жылдың тамызында Техас штатының Ауыл шаруашылығы департаменті Навасота қаласын «Go Texan» бағдарламасы бойынша «Зейнеткерлерге арналған мақұлдалған қала» деп таныды.

Медиа

Навасотада апта сайынғы Navasota Examiner газеті шығады, ол 1894 жылдан бері Граймс округінің жаңалықтарын жариялап келеді. Қалада сонымен қатар Брайан, Техас штатындағы Bryan Broadcasting компаниясына тиесілі және басқарылатын Willy 98.7 FM және 1550 AM радиостанциялары орналасқан. Willy 98.7 – классикалық кантри радиостанциясы, жергілікті бағдарламаларымен, соның ішінде Navasota News және Navasota Rattlers футбол командасының ойындарының тікелей эфирлерімен танымал. 2013 жылы британдық Vague Direction деректі фильм жобасы Навасотаға келіп, жергілікті тұрғындар – әнші сиыршы қыз Мислет және шошқа аулаушы Стив Стриблингпен сұхбаттасты.

Көрікті жерлер

Навасотаның тарихи орталық ауданында көптеген дүкендер мен шеберханалар бар, оның ішінде антикварлық, сыйлық және бутик дүкендері, сондай-ақ ескі классикалық тас және кірпіштен салынған ғимараттарда орналасқан өнер галереялары бар. "Санни Фурман" театрында тұрақты түрде спектакльдер қойылады. Қалада гольф алаңдары мен саябақтар, сондай-ақ шарап заводтары да бар. Навасота Вашингтон даңғылында, қаланың басты тұрғын және сауда артериясында, көптеген тарихи Виктория стиліндегі үйлерді сақтап қалған. Тағы бір тартымды орын – 1930 жылдары жергілікті тастан салынған табиғи амфитеатр – тарихи "Брюль" алаңы. 2006 жылы жаңа стадион салынғанға дейін ол "Навасота Рэттлерс" жергілікті орта мектеп футбол командасының негізгі алаңы болды. Қала орталығына жақын жерде ерекше Виктория стиліндегі фасады бар бірнеше тас шіркеулер сақталған. Қалада француз саяхатшысы Рене Роберт Кавелье, Сиер де Ла Сальдің екі мүсіні орнатылған, оның ішінде 1936 жылы DAR (Америкалық революциялық қыздар қоғамы) арнаған қола ескерткіш, атақты француз саяхатшысының саяхатын құрметтеу үшін орнатылған. Екіншісі – бұрын қала орталығында болған, 2012 жылдың мамыр айында жақын орналасқан "Август Хорст" паркінде француз консулдығы қайта ашқан тас бюст. Бұл бюстті француз үкіметі 1978 жылы қалаға сыйға тартқан. Әр көктемде Навасота Техас штатының гүлі – көк қоңыр гүлдерге толы далаларымен танымал мақсатты жерге айналады. Манс Липскомбтың мүсіні қазір қала орталығына жақын орналасқан "Манс Липскомб" паркінің бір бөлігі болып табылады. Франк Хамердің мүсіні қалалық әкімдіктің алдында тұр, ол қала маршалы қызметін атқарған кезеңін құрметтейді. Жергілікті суретші және мүсінші Рассел Кушман осы қола мүсінді жобалап, орнатқан. Басқа да тартымды орындарға өнер галереялары, "Хорлок Хаус" суретшілер резиденциясы бағдарламасы мен мұражайы, тікелей музыка орындары, фуд-трактар аймақтары және аудан қонақтары үшін керемет селфи түсіру орындарына айналған көптеген қабырғалық суреттер кіреді. Маусымдық фестивальдар жыл сайын көп көрерменді тартады, олардың көп бөлігі тікелей музыкаға байланысты.

Білім

Навасота тәуелсіз мектеп ауданы бес дәстүрлі кампусты және бір академиялық баламалы мектеп кампусын қамтиды. Барлық кампустар Техас білім беру агенттігінен «Стандартқа сай» деген баға алды. Навасота орта мектебі ELA/Reading саласында ерекше көзге түсті және оқушылардың үлгерімін арттыру, оқу үлгерімі, үлгерімдегі алшақтықты жабу және жоғары білімге дайындық бойынша штаттық көрсеткіштерден асып түсті. Навасота орта мектебі оқушылардың үлгерімі және жоғары білімге дайындық бойынша штаттық көрсеткіштерден асып түсті. Джон К. Вебб бастауыш мектебі оқушылардың үлгерімі және жоғары білімге дайындық бойынша штаттық мақсаттардан асып түсті. Брюл бастауыш мектебі оқушылардың үлгерімін арттыру, үлгерімдегі алшақтықты жабу және жоғары білімге дайындық бойынша штаттық мақсаттардан асып түсті. High Point Elementary ELA/Reading, математика, үлгерімдегі алшақтықты жабу бойынша алдыңғы 25 процентке кіру, оқушылардың үлгерімін арттыру бойынша алдыңғы 25 процентке кіру және жоғары білімге дайындық бойынша ерекшеліктер алды. High Point Elementary оқушылардың үлгерімі, оқу үлгерімі, үлгерімдегі алшақтықты жабу және жоғары білімге дайындық бойынша штаттық мақсаттардан асып түсті. NISD оқушыларға түрлі бағдарламалар арқылы оқу-тәрбиелік қолдау көрсетеді, мысалы, Advanced Academics/GT, Dual Credit College Classes, дислексиялық қызметтер, екінші тіл ретінде ағылшын тілін оқыту, 504 бағдарламасының қолдауы, сөйлеу қабілетін дамыту, оқу қиындықтары және басқа да денсаулық мәселелеріне арналған арнайы қызметтер, мектепке дейінгі сыныптар, RtI жүйесі арқылы деңгейлік қолдау және академиялық баламалы мектеп. Оқушылар мен мұғалімдердің арақатынасы 14:1. Оқушыларға қолжетімді мектеп ұйымдары мен спорт түрлері: Американың бизнес мамандары, FFA, оқушылар кеңесі, Ұлттық құрмет қоғамы, театр, хор, Kickstart, топ, басс балық аулау, FCA, Skills USA, кітапхана клубы, Boyz II Men, Princess Code, UIL академиялық сайыстар, One Act Play, HOSA – болашақ денсаулық сақтау мамандары, испан клубы, отбасы, мансап және қоғамдық даму жетекшілерінің Америка клубы, футбол, волейбол, кросс-кантри, drill team, cheerleading, баскетбол, гольф, теннис, бейсбол, софтбол, пауэрлифтинг, футбол және жүгіру. 1990 жылы жігіттер баскетбол командасы Техас университетінің Франк Эрвин орталығында өткен штаттағы турнирде Гейнсвилл және Ламеса командаларын жеңіп, 35–0 есебімен 3A штатының чемпионы атанды. «Навасота Рэттлерс» командасы 2012 жылы 3A дивизионында, ал 2014 жылы 4A дивизионында футболдан штатының чемпионы болды.