Кіріспе
Биг Спринг – АҚШ-тың Техас штатындағы Говард округінің орталығы саналатын қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 27 282 адамды құрайды. Бұл қала батыста Мидленд, шығыста Абилин, солтүстікте Люббок және оңтүстікте Сан-Анджело қалаларының арасындағы ең ірі қала. Биг Спринг 1882 жылы Говард округінің орталық қаласы ретінде құрылған және округтың ең ірі қауымы болып табылады. Қаланың аты, қала шекарасының оңтүстік-батыс бөлігіндегі Сцениктік таудың етегіндегі төбелер арасындағы кішкентай шатқалға құятын жалғыз, үлкен бұлақтан алынған. Аты кейде қате түрде көпше түрінде айтылғанымен, ресми түрде жекеше санмен қолданылады. "Биг Спрингс" деп естіген жергілікті тұрғындарға түсіндіру керек, 1916 жылға дейін, түсініксіз себептермен аты соңғы "s" әрпінен айырылғанға дейін, қаланың ресми аты шынымен де Биг Спрингс болған."
Тарих
Бұл аймақ ұзақ уақыттан бері американдық жергілікті тұрғындар мен көшпелілер үшін танымал суару орны болды, оның ішінде жақында құрылған Джумано, Апачи және Команчи тайпаларының мүшелері де бар. Алғаш рет осы жерді еуропалықтың көзімен көрген адам, мүмкін, Нью-Мексикодан Ұлы жазықты зерттеген испан экспедициясының бір мүшесі болған. 1840 және 1850 жылдары Биг Спринг Команчилердің Мексика соғыстары кезінде Мексиканың солтүстігіне ірі шабуылдар жасау алдында жиналатын және ұйымдасатын орын болды. Капитан Рэндольф Б. Марсидің 1849 жылғы экспедициясы – бұл аймақты зерттеуге және картаға түсіруге аттанған алғашқы АҚШ экспедициясы. Марси бұл бұлақты Калифорнияға қарайтын Жолдағы кемпингтік орын ретінде белгіледі. Адамдар осы жерге жинала бастады, ал 1870 жылдардың соңына қарай, бизон аулаушыларын қолдау үшін бір қоныс пайда болды. Алғашқы қоныс көбінесе тері үйлер мен салоннан тұрды. Шаруашылық осы аймақтағы маңызды салаға айналды, алғашқы шаруалардың қатарында Ф. Г. Оксшир, С. С. Слотхер және Б. Ф. Вулкотт болды. Бір атақты шаруа – британдық Джозеф Хенидж Финч, Айлсфордтың жетінші графы. Финч 1883 жылы осы аймақтағы шаруашылық жерін сатып алып, Биг Спрингтің алғашқы тұрақты құрылысы – қасапхананы салғандық үшін марапатталды. Техас және Тынық мұхиты темір жолының салынуы 1880 жылдардың басында Абилин, Колорадо Сити және Биг Спринг қалаларының құрылуына әкелді, бұл үш теміржол және шаруашылық қалалары салон мен құмар ойындарының гүлденуіне мүмкіндік берді. Қала тарихында 1920 жылдары аймақта мұнайдың табылуы маңызды оқиға болды. Осы аймақтағы алғашқы жаңалықтар Батыс Техастың Перм бассейні аймағындағы мұнай өнеркәсібінің басталуын белгіледі, және мұнай өнеркәсібі аймақтың экономикасының басым бөлігі болып қала берді. Биг Спрингтегі мұнай өнеркәсібі 1950 жылдардағы мұнай жарлымы кезінде ең жоғары деңгейге жетті. Биг Спринг экономикасының және өмірінің тағы бір маңызды бөлігі 1950-ші, 1960-шы және 1970-ші жылдары Вебб әуе күштері базасы болды. Ол бастапқыда Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Биг Спринг Бомбалаушылар мектебі ретінде ашылды. Соғыстан кейін ол АҚШ Әуе күштерінің оқу базасына айналдырылды және Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан Биг Спринг тумасы Джеймс Веббтің құрметіне аталды. Вебб әуе күштері базасы 1977 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін базаның нысандары қалаға берілді. Биг Спринг 1969 жылы түсірілген "Ортаңғы түннің ковбойы" фильмінде көрсетілді, онда Дастин Хоффман мен Джон Войт ойнады және 1969 жылғы үздік фильм үшін "Оскар" сыйлығын алды. Жо Бак кейіпкерін сомдаған Войттың салыстырмалы түрде белгісіз актерлік жұмысы бар алғашқы сахналар Биг Спрингте және көршілес Стентон қаласында түсірілді. 1980 жылы Голливуд "Хангар 18" фильмін түсіру үшін Биг Спрингке оралды, бұл ғарыш кемесінің шетелдік ғарыш кемесімен соқтығысуы және одан кейінгі үкіметтің жасыруы туралы төмен бюджеттік ғылыми-фантастикалық фильм. Бірнеше жергілікті тұрғындар экрандағы қосымша актерлер ретінде пайдаланылды. Биг Спринг Роберт Родригестің "Күн батып таң атқанша" фильмінің ашылу сахнасының орны болды. 1999 жылы Нью-Йорк энергетикалық компаниясы сол кездегі Солтүстік Америкадағы ең үлкен жел турбиналарының біріне арналған алғашқы мұнараны Биг Спрингте орнатты. FAI әлем чемпионаты 2007 жылдың тамызында Биг Спрингте өтті.
"Үлкен бұлақ" атаусының шығу тегі
Бұл аймақтағы "үлкен бұлақ" ұзақ уақыт бойы құрғақ болған, бірақ жақында Команчи Трейл көлінен су алу үшін өзгертілген. Ол айналасындағы өмір үшін маңызды рөл атқарды. 1840 жылдардың басында бұл бұлақ Команчи және Пауни тайпалары арасындағы аумақтық талас ошағы болды, сондай-ақ бұл жартылай шөлейтті аймақтағы жануарлар мен ежелгі адамдар үшін маңызды суару орны еді. Ертедегі әскери барлау есептері мен пионерлердің естеліктерінде судың салқын, таза және сенімді екендігі айтылады. Бұлақ шамамен 15 фут (5 метр) тереңдікте болған, ал ағынды су бұлақтан аз ғана қашықтықта жер астына сіңіп кеткен. Басқа жазбаларда бұл бұлақ қате түрде Күкірт тартқышында орналасқан деп көрсетілген. Шындығында, ол оңтүстікке қарай, бұлақтан шығысқа қарай созылатын кішкентай, қиратылған, аты жоқ тартқыштың жоғарғы бөлігінде орналасқан. Бұлақ өзі Биал сағасының бір бөлігі болып табылады, ал Күкірт тартқышы Биг Спринг қаласына құйылып, одан өтеді. Бұл бұлақты аймақтың тұрақты және көшпелі тұрғындары ұзақ жылдар бойы пайдаланған, жергілікті жиналған көптеген артефакттар оның қарқынды пайдаланылғанын көрсетеді. Бұлақ, кейінірек дамыған Команчи соғыс жолының бірнеше тармағы Техастан тыс жерлерден келген, солтүстік жазықтар мен Ллано Эстакадо арқылы оңтүстікке қарай осы маңызды су орнына жиналғанда, олардың тоғысқан жерінде орналасқан. Үлкен бұлақтан соғыс жолы үш тармаққа бөлініп оңтүстікке қарай жалғасты: біреуі Кончо аймағының батыс бөлігі арқылы оңтүстік-шығысқа қарай; екіншісі Пекос өзеніндегі Касл Гэп пен Хорсхед Кроссингке қарай тікелей оңтүстікке; үшіншісі қазіргі Мидлендтің оңтүстік-батысындағы құмды аймақтағы Уиллоу Спрингске қарай батысқа бұрылып, Пекос өзенімен оңтүстікке қарай ағып, барлығы Мексикаға жеткен. Ақ адамдар батыс аумақтарына қоныстанған кезде бұлақ 1850 жылдардың басындағы Алтын іздеу жолының оңтүстік тармағында маңызды суару орны ретінде қызмет етті және одан әрі ұзақ жылдар бойы пайдаланылды, континенттік жол аймаққа келген кейінгі пионерлер үшін маңызды жолға айналды. Бұл бұлақ Эдвардс платосының солтүстік және Жоғары жазықтың оңтүстік шетінде орналасқан салыстырмалы түрде кішкентай су жинағыштан су алады. Құрылымдық тұрғыдан алғанда, бұл төменгі кредалық (Фредериксбург) әктастар мен құмдардың жиналу шұңқыры. Бұл жазуда бұл шұңқыр айналасындағы ұқсас жер асты геологиялық нысандардың бірі ретінде сипатталған, ол Үлкен бұлақ шұңқырынан тек қана жер бетінің топографиясымен ерекшеленеді, олардың кейбіреулері төмендегенмен, су деңгейінің жоғарғы жағымен қиылысу үшін жеткілікті төмендемейді. Сондықтан, басқа су жинағыштардан бұлақтар пайда бола алмайды. Эдвардс платосының басқа жерінде басқа да ұқсас терең шұңқырлар пайда болмағаны туралы мәлімдеме мазмұны жағынан түсініксіз және қысқалығына байланысты көңіл көншітпейді. Сол басылымда 1880 жылдардың соңында темір жол аймаққа келген кезде бұлақтың су шығару көлемі күніне 2 тоннадан асып кеткені айтылған. Суды темір жол мен Биг Спринг қаласының алғашқы тұрғындары салған құдықтар арқылы көптеп пайдаланды, оның қарапайым толықтылу жылдамдығынан әлдеқайда асып кетті, су деңгейі бірінші рет бұлақ шығысының деңгейінен төмен түсті және 1920 жылдардың ортасына қарай толығымен сарқылды. Қала қазір бұлақты оның ағымдағы су көзінен жасанды түрде толтырып, тұрғындары мен қонақтарына бұлақтың бұрынғы күйін көруге мүмкіндік береді.
География
Биг-Спринг Говард округі орталығынан оңтүстікке қарай, Колорадо өзенінің саласы – Билс ағысының аңғарында орналасқан. 20-шы тас жол қаланың солтүстік жағынан өтеді, 174-тен 182-ге дейінгі шығулар арқылы кіруге болады. I 20 шығысқа қарай 174 км (108 миль) Абилин қаласына және батысқа қарай 64 км (40 миль) Мидленд қаласына дейін созылады. АҚШ-тың 87-ші тас жолы (Грегг көшесі) жақында ғана Биг-Спрингтің ортасынан өтіп, солтүстікке қарай 171 км (106 миль) Лаббок қаласына және оңтүстік-шығысқа қарай 138 км (86 миль) Сан-Анджело қаласына жетеді. Қаланың батысынан айналып өтетін жаңа тас жол қазір US 87 болып табылады, ал бұрынғы бағыты енді Business US 87 деп аталады. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, Биг-Спрингтің жалпы ауданы шамамен 1,5 км² құрайды, ал оның 0,45% су жамылған.
2020 жылғы халық санағы
+Биг Спринг қаласының нәсілдік құрамы (NH = Испандық емес)
Нәсіл саны пайызбен
Ақ (NH) 9,753 37.3%
Қара немесе африкалық америкалық (NH) 1,416 5.42%
Американың жергілікті тұрғындары немесе Аляска тумалары (NH) 159 0.61%
Азиялық (NH) 328 1.25%
Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары (NH) 9 0.03%
Басқа нәсіл (NH) 49 0.19%
Аралас/көп нәсілдік (NH) 569 2.18%
Испандық немесе латиноамерикандық 13,861 53.02%
Барлығы 26,144
As of the 2020 United States census, 26,144 people, 8,458 households, and 5,127 families were residing in the city.
2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша, қалада 26 144 адам, 8 458 шаңырақ және 5 127 отбасы тұрады.
As of the 2020 United States census, 26,144 people, 8,458 households, and 5,127 families were residing in the city.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 28 187 адам, 8029 шаңырақ және 5463 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 9865 тұрғын үй бірлігі, орташа есеппен, бір шаршы мильге 516,2 (199,3/км2) құрады. Қаланың нәсілдік құрамы: 76,69% ақ нәсілді, 5,31% афроамерикалық, 0,59% американдық үндістер, 0,63% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 14,41% басқа нәсілдер және 2,35% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испандар немесе латиноамерикандықтар халықтың 44,64% құрады. 8155 шаңырақтың 32,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 48,3%-ы бірге тұратын жұбайлар, 14,1%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 33,0%-ы отбасы емес. Барлық шаңырақтың 29,2%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 14,6%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаңырақтың орташа мүше саны 2,51 адам, ал отбасының орташа мүше саны 3,10 адам. Қала тұрғындарының 23,6%-ы 18 жасқа дейінгілер, 9,9%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 32,7%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 19,7%-ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 14,1%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 35 жас. Әр 100 әйелге 125,2 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 132,3 еркек келеді. Қаладағы шаңырақтың орташа табысы 28 257 доллар, ал отбасының орташа табысы 35 448 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 27 636 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 21 863 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 14 119 доллар. Шаңырақтың 17,1%-ы және халықтың 22,2%-ы кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 30,0%-ы және 65 жастан асқандардың 18,3%-ы.
Өнер және мәдениет
Биг Спринг – бірнеше маңызды дельтапланерлік чемпионаттардың, оның ішінде АҚШ дельтапланерлік чемпионатының өтетін жері. Бұл қала "Түндегі ковбой" және "Хангар 18" фильмдерінің бір бөлігін түсіруге де арналған.
Үкімет
2011 жылғы аудандарды қайта бөлуден кейін Говард округі Техас штатының Өкілдер палатасында Сан-Анджело қаласынан сайланған 72-ші округтің республикалық өкілі Дрю Дарбимен өкілдік етіледі.
Қызметтер мен құрал-жабдықтар
Техас қылмыстық әділет департаменті қаладағы Биг-Спринг аймақтық талапкерлерді бақылау кеңсесін басқарады. Техас мемлекеттік денсаулық сақтау департаменті 1939 жылы ашылған 200 төсектік психиатриялық аурухананы басқарады. Аурухана жылдар бойы төсек санын азайтты, бірақ Биг-Спрингтегі ең ірі жұмыс берушілердің бірі болып қала береді. АҚШ пошта қызметі Биг-Спринг пошта бөлімін басқарады. Федералдық түрмелер бюросы (ФББ) Биг-Спрингтегі Федералдық түзеу мекемесін басқарады. Жақын орналасқан Биг-Спринг түзеу орталығы жекеменшік (GEO Group) компаниясы арқылы ФББ тапсырысы бойынша жұмыс істейді. Колорадо өзені муниципалды су шаруашылығы ауданы Биг-Спрингтегі қайта өңделген суды тазарту стансасын басқарады, бұл Техастағы алғашқы мұндай нысан және оның өнімдері кейін Биг-Спринг, Стэнтон, Мидленд және Одесса қалаларының ішуге жарамды су тазарту стансаларына жеткізіледі.