Кіріспе
MLS Кубогының 2001 жылғы нұсқасы – 2001 жылғы 21 қазанда Огайо штатының Колумбус қаласындағы «Колумбус Крю» стадионында өткен МЛС Кубогының алтыншы нұсқасы, «Жоғары лига футбол» (MLS) чемпионатының финалы. 2001 жылғы маусымның чемпионын анықтау үшін Калифорния штатынан екі қарсылас – «Сан-Хосе Жер сілкінісі» және «Лос-Анджелес Галактикасы» командалары күш сынасты. «Сан-Хосе» өз тарихындағы тұңғыш рет титул жеңіп алды, «Лос-Анджелес» командасын қосымша уақытта 2:1 есебімен ұтты, ал 96-шы минутта Дуэйн Де Розарио алтын гол соқты. «Сан-Хосе» командасы алғаш рет МЛС Кубогына қатысты, ал «Лос-Анджелес» бұрынғы екі финалда жеңіліске ұшыраған еді. Екі команда да 11 қыркүйектегі теракт салдарынан қысқартылған реттегі ойындарда Батыс дивизионында көш бастады. Бапкер Фрэнк Яллоппен бірінші маусымын өткізіп жатқан «Жер сілкінісі» командасы екі ойындық ширек финалда «Колумбус Крю» командасын жеңіп, жартылай финалдың үшінші ойынында қосымша уақытта лиганың көшбасшысы «Майами Фьюжн» командасын ұтты. «Галактика» командасы ширек финалда «Метростарсты», ал жартылай финалда «Чикаго Файр» командасын жеңді, екі серияда да үшінші ойынның қосымша уақытында алтын гол соқты. Бұл – бірдей конференция мен штаттан шыққан екі команданың МЛС Кубогында кездесуінің тұңғыш жағдайы және алтын голмен аяқталған екінші МЛС Кубогы. Фрэнк Яллоп МЛС Кубогын жеңіп алған алғашқы бұрынғы МЛС ойыншысы атанды. «Крю» стадионы МЛС Кубогын қабылдаған алғашқы футболға арналған стадион болды, бұл ойынды 21 626 көрермен тамашалады.
MLS Cup 2001 was the sixth edition of the MLS Cup, the championship match of Major League Soccer (MLS), which took place on October 21, 2001, at Columbus Crew Stadium in Columbus, Ohio. It was contested by the San Jose Earthquakes and the Los Angeles Galaxy, a pair of in state rivals from California, to decide the champion of the 2001 season. San Jose won their first title, defeating Los Angeles 2–1 in overtime with a golden goal scored by Dwayne De Rosario in the 96th minute. San Jose were appearing in their first MLS Cup, while Los Angeles had lost two previous finals; the two teams finished at the top of the Western Division in regular season play, which was cut short by the September 11 attacks. The Earthquakes, under their first season with manager Frank Yallop, won their quarterfinals series against the Columbus Crew over two legs and defeated the league leading Miami Fusion after extra time in the third leg of the semifinals. The Galaxy defeated the MetroStars in the quarterfinals and Chicago Fire in the semifinals with a golden goal scored in extra time of the third leg for both series. It was the first MLS Cup to match two teams from both the same conference and state against each other, and the second MLS Cup to end with a golden goal. Frank Yallop became the first former MLS player to coach a team to an MLS Cup title. Crew Stadium became the first soccer specific stadium to host the MLS Cup, which had an attendance of 21,626 spectators.
Өткізу орны
Матч Огайо штатының Колумбус қаласындағы "Коламбус Крю" стадионында өтті және футболға арналған стадионда өткізілген алғашқы MLS кубогы болды. "Коламбус Крю" командасының иесі Ламар Хант 28,5 миллион долларлық стадионды футбол матчтары мен концерттер үшін негізгі мақсатта салған. Оның сыйымдылығы 22 500 орындық (сол кездегі көптеген MLS стадиондарынан төмен) және алаңға жақын орналасқан орындықтар болды. MLS 2000 жылғы MLS All-Star ойыны мен 2001 жылғы MLS кубогын өткізу құқығын 1998 жылдың 14 тамызында стадионның негізін қалау салтанатында Коламбусқа берді. Стадион 1999 жылдың 15 мамырында ашылды және MLS кубогынан бұрынғы айларда бірнеше ұлттық құрама командаларының матчтарын қабылдады. "Крю" стадионының дизайны "Лос-Анджелес Галакси" клубының "Хоум Депот Орталығы" және 2001 жылы құрылысы басталған "Чикаго Файр" клубының "Тойота Паркі" сияқты басқа да футболға арналған стадиондарға үлгі болды.
Финалға жол
MLS Кубогы – АҚШ-та орналасқан кәсіби клубтық футбол лигасы – МЖЛ футбол лигасының маусымнан кейінгі чемпионаты. 2001 жылғы маусым лига тарихында алтыншы болды және оған үш дивизионға (кейіннен конференциялар деп қайта аталды) ұйымдастырылған он екі команда қатысты. Әр команда сәуірден қыркүйекке дейін жалғасатын тұрақты маусымда барлығы 28 матч ойнауға тиіс еді, өз дивизионындағы командалармен төрт рет, ал дивизионынан тыс командалармен екі рет кездесетін болды. Төрт матчқа қысқартылған кесте және 18 ойыншыдан тұратын шектеулі құрам, $1,7 миллиондық жалақы төлемі лиганың сол кездегі қаржылық қиындықтарын көрсетті. MLS Кубогы плей-офф турнирі қыркүйек айының ортасынан қазан айына дейін өтті, оған үш дивизионның жеңімпаздары және дивизионға қарамастан ең көп ұпай жинаған бес «жоқтан келген» команда қатысты. Командалар жалпы есеп бойынша орналастырылды. Плей-офф үш кезеңнен тұрды: алғашқы екі кезеңде «үйде және сыртта» форматындағы ең жақсы үш ойыннан тұратын сериялар өткізілді, бірінші бес ұпай жинаған команда жеңіске жетті, содан кейін MLS Кубогының финалы өтті. Сан-Хосе ешқашан MLS Кубогының финалына шыққан емес, ал Лос-Анджелес 1996 және 1999 жылдары D.C. United командасына қарсы финалда жеңіліске ұшырады. Финалистер тұрақты маусымда екі рет кездесіп, екі ойында да «Жер сілкінісі» жеңіске жетті. Бірақ 11 қыркүйектегі теракт салдарынан лига маусымын қысқартқаннан кейін, тұрақты маусым соңында өткізілуі тиіс екі қосымша матч жойылды. Бірнеше команданың қосымша матчтар ойнағанын ескере отырып, плей-оффтың орналасуы ойынға жиналған ұпайлар бойынша шешілді және матчтар бір аптадан кейін басталды. «Жер сілкінісі» мен «Галактика» шілде айында АҚШ Ашық Кубогының ширек финалында да кездесті, онда Лос-Анджелес қосымша уақыттан кейін 1:1 есебімен тең түскеннен кейін пенальтилер сериясында 10:9 есебімен жеңіске жетті.
Сан-Хосе жер сілкінісі
Сан-Хосе Жер сілкінісі, бастапқыда 2000 жылға дейін Сан-Хосе Clash деп аталды. Clash тұңғыш маусымда жалпы есепте алтыншы орынды иеленді және плей-оффқа қатысты, онда бірінші раундта «Galaxy» командасынан жеңіліп, турнирден шықты. Содан кейін команда келесі бес маусымда плей-оффқа ілікпеді, оның ішінде төрт маусымда жеңіліс рекордтарын көрсетті, екі рет лигада соңғы орынды және үш рет соңғыдан екінші орынды алды. 2000 жылғы маусымда «Жер сілкінісі» лигада соңғы орынға түсті, тек жеті жеңіске қол жеткізіп, бас жаттықтырушы Лотар Осиандермен келісімшартты жаңартпады. Команда таратылатын болады деген қауесеттерге қарамастан, 2001 жылдың қаңтарында Ұлттық хоккей лигасының «Сан-Хосе Акулалары» Kraft Sports Group-тан бизнес-операцияларды өз мойнына алды. Бұрынғы «D.C. United» көмекші жаттықтырушысы Фрэнк Яллоп 2001 жылғы драфттан бірнеше күн бұрын «Сан-Хосе» бас жаттықтырушысы болып тағайындалды, ол көмекші жаттықтырушы Доминик Киннермен бірге ойыншылар құрамын жаңартуға кірісті. Яллоптың жұмысының алғашқы аптасында «Жер сілкінісі» «D.C. United» командасынан қорғаушы Джефф Агоос, «Tampa Bay Mutiny» командасынан Мэнни Лагос және «Los Angeles Galaxy» командасынан қорғаушы Зак Ибсенді сатып алды. Сәуір айында маусымға дайындық шараларын аяқтағаннан кейін команда «MetroStars» командасымен қорғаушы Рамиро Корралесті алмастырып, даттық жартылай қорғаушы Ронни Экелундпен келісімшарт жасасты. «Жер сілкінісі» тұрақты маусымын Калифорния Классикосында «Los Angeles Galaxy» командасын 3:2 есебімен жеңіп ашты, бірақ келесі екі ойында «Dallas» және «Miami» командаларынан жеңіліске ұшырады. Содан кейін команда сәуірдің соңынан шілде айының басына дейін он екі ойынды жеңіліссіз аяқтады, жеті ойында жеңіске жетіп, бесеуінде тең түсті, «Батыс дивизионында» «Los Angeles» командасынан оқ бойы озып кетті. Яллоп команданың мықты орталық ядросына сүйенді, оның құрамында Агоос пен Трой Даяк қорғаныста, ал Экелунд пен Ричард Малруни орталық шепте, команданың алмаса шабуылдаушыларын қолдады. «Жер сілкінісі» командасынан алты ойыншы 2001 жылғы MLS All-Star ойынына шақырылды, ол «Сан-Хосе» қаласындағы «Spartan Stadium» стадионында өтті. Маусымның соңғы айларында «Жер сілкінісі» бірнеше ойында жеңіліске ұшырады және «Galaxy» командасына бірінші орынды бірнеше рет қайтаруға тырысты. «Сан-Хосе» 45 ұпаймен плей-оффқа және «Батыс дивизионында» екінші орынға ие болды. «Жер сілкінісі» маусымды клуб тарихындағы ең жақсы көрсеткіштермен және жеңіс пайызымен аяқтады, ал қорғаныс лигадағы ең үздік көрсеткіштерді көрсетті, тек 30 гол жіберді. Фрэнк Яллоп MLS-тің «Жыл жаттықтырушысы» атанды, ал Агоос «Жыл қорғаушысы» атағын алды, ал Дайак «Жылдың қайта оралған ойыншысы» атанды. «Сан-Хосе» плей-оффта бесінші орынды алды және төртінші орынды алған «Columbus Crew» командасымен кездесті, екеуі де бірдей ұпай жинады, бірақ жекпе-жекте жеңіске жетті. «Жер сілкінісі» алғашқы ойында «Columbus» қаласында 3:1 есебімен жеңіске жетті, Донован екі гол соқты, ал Мэнни Лагос лига басшылығымен күшін жойғаннан кейін тағы бір гол соқты. «Сан-Хосе» екінші ойында «Columbus» командасын 3:0 есебімен жеңіп, алты ұпаймен MLS Кубогының жартылай финалына өтті. «Жер сілкінісі» жартылай финалдың бірінші ойынында «Supporters' Shield» иесі «Miami Fusion» командасына 1:0 есебімен жеңіліп қалды, бірақ «Spartan Stadium» стадионында 4:0 есебімен жеңіске жетіп, серияны үш ұпайға теңестірді және үшінші ойынды өткізуге мәжбүрледі. Форт-Лодердейлде өткен үшінші ойында қосымша уақытқа дейін гол соғылмады, онда 94-ші минутта Трой Дайак алтын гол соқты және серияда жеңіске жетіп, «Сан-Хосе» командасы MLS Кубогына алғаш рет қатысты.
Лос-Анджелес галактикасы
Лос-Анджелес Галактикасы МЛС-тің алғашқы жылдары ең табысты командалардың бірі болды, Батыс конференциясын үш рет жеңіп, 2001 жылға дейін бес рет плей-оффқа қатысты. Команда 1996 және 1999 жылдары MLS Кубогының финалына дейін жетті, екі рет те D.C. United командасынан жеңілді. Галактика 1998 жылы «Құтқарушылар қалқаны» мен 2000 жылы КОНКАКАФ Чемпиондар кубогын жеңіп, континенттік кубокты жеңген екінші МЛС командасы болды. 1999 жылғы маусымның басында Сиги Шмид команданың бас бапкері болып тағайындалды және команданы қорғаныс ойынына баса назар аударған МЛС кубогына алып барды. Команда 2000 жылғы маусымды Батыс конференцияда екінші орынға ие болып аяқтады және плей-офф жартылай финалында дивизионның жетекшісі Канзас-Сити Визардс командасынан жеңіліп қалды, олар MLS Кубогын жеңіп алды. Галактика 2001 жылғы маусым алдында лиганың жалақы шегі талаптарын қанағаттандыру үшін капитаны және ардагер қорғаушы Робин Фрейзерді Колорадо Рапидсқа ауыстырды. Команда 2000 жылғы маусымнан бері көп өзгермеді, оған ардагер қорғаушы Алекси Лалас және жас шабуылшылар Брайан Чинг пен Брайан Муллан қосылды. Шмид команданың орта алаңның тереңдігін пайдалану үшін 3–5–2 формациясын пайдалануды жоспарлады, белгілі бір жағдайларда 4–3–3 формациясына ауысу мүмкіндігі бар. Лос-Анджелес алғашқы екі матчта Сан-Хосе мен Канзас-Ситиге жеңіліп қалды, бірақ бірнеше бастапқы позицияларды өзгерту үш рет жеңіс пен Тампа-Бэй Мютинимен 4–4 есебімен теңестірді. «Галакси» бірнеше жеңістерін пайдаланып, Батыс дивизиондағы екінші орынға жетті, Канзас-Ситиден өтіп, бірақ жеңілмеген Сан-Хосе Жер сілкіністерінен артта қалды. 2001 жылғы ФИФА клубтық әлем чемпионатының тоқтатылуы команданың шілде айының аяғы мен тамыздың басындағы матчтарының кестесіне бос орын қалдырды, ол жартылай бұрын қайта жоспарланған лигалық матчтармен алмастырылды. Қыркүйек айының басында Галактика Жер сілкіністеріне батыс дивизиондағы бірінші орын үшін қарсылық білдіре бастады, тұрақты маусымды жабу үшін Сан-Хосеге қарсы екі матчтық серияға дейін тоғыз матчтың жетінде жеңіске жетті. Галактика жартылай финалда алтыншы орын алған Нью-Йорк/Нью-Джерси MetroStars командасына қарсы ойнады, олардың жаттықтырушысы – бұрынғы Galaxy менеджері Октавио Замбрано. Бірінші кезең, Роуз-боулда, екінші жартысында Пол Калигиуридің голынан кейін 1–1 есебімен аяқталды, ал MetroStars жартылай қорғаушысы Гилмар да алаңнан қуылды. Нью-Джерсидегі Giants Stadium-да өткен екінші кезең 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін Нью-Йорк аймағындағы алғашқы спорттық оқиғалардың бірі болды; MetroStars Лос-Анджелеске ертерек гол соққаннан кейін артта қалып, 4–1 есебімен Галактиканы жеңіп, ширек финал сериясында үш ұпайға көшті. Лос-Анджелес серияның үшінші матчын Роуз-боулда өткізді және бірінші таймда Саша Викторинаның екі голынан кейін 2–0 есебімен басымдық алды. Екінші таймда үшінші гол соққаннан кейін, MetroStars Петтер Вильегостың екі голымен жауап берді, Галактикаға 3–2 есебімен үзбей, серияны төрт ұпайға теңестірді. Тең түскен матч сегіз минуттан кейін аяқталды, Маурисио Сиенфуэгос Лос-Анджелеске алтын гол соқты. АҚШ Ашық кубогының жартылай финалында Лос-Анджелес МЛС Кубогының жартылай финалында Орталық дивизионның жеңімпаздары Чикаго Файрмен кездесті. Чикагодағы Солдат алаңында өткен бірінші кезең екі команда арасында Коби Джонстың қосымша уақыттағы голы Браян Мулланның шайқасы нәтижесінде жарамсыз деп танылғаннан кейін 1–1 есебімен тең аяқталды. «Галакси» екінші кезеңде Питер Вагенастың алтын голымен 1–0 есебімен жеңіске жетті. Солдат алаңында өткен үшінші және соңғы кездесуде ойын 1–1 есебімен тең аяқталып, қосымша уақыттың 98-ші минутында Сиенфуэгос алтын гол соқты. Чикагоға 2–1 есебімен жеңіске жетіп, Лос-Анджелес Галактикасы алты маусым ішінде үшінші МЛС кубогының финалына өтті. Команда сондай-ақ континенттік тройка жеңіп алған алғашқы американдық команда болуға мүмкіндік алады, ол қаңтар айында КОНКАКАФ Чемпиондар кубогын жеңіп алды және MLS Кубогынан бір аптадан кейін АҚШ Ашық кубогының финалында ойнауға жоспарланған.
Хабар тарату
MLS Кубогының финалы АҚШ-та ABC телеарнасы арқылы ағылшын және испан тілдерінде тікелей эфирде көрсетілді. Телеарна матчтың басталу уақытын бір сағатқа, яғни Шығыс уақыты бойынша сағат 13:30-дан 12:30-ға дейін өзгертті, себебі 11 қыркүйектегі теракттарға байланысты кестеде өзгерістер болды. Ағылшын тіліндегі комментаторлар құрамына ойынды сипаттаушы Джек Эдвардс, түсті талдау жасаған Тай Кио және Роб Стоун мен Дейв Дир жүргізген басқа бағдарламалар кірді. ABC телеарнасының көрсетілімі 1,0 Нильсен рейтингін алып, бұл көрсеткіш бойынша алдыңғы екі кубоктан жоғары болды.
Қорытынды
Бұл ойын MLS Кубогының жартылай финалынан кейін небәрі төрт күн өткен соң, Колумбус Крю стадионында 21 626 көрерменнің көп бөлігі бейтарап болған кезде, бірнеше мың билет иелері келмеген жағдайда өтті. Ойынға шамамен 100 Chicago Fire жанкүйері келіп, ән мен барабанмен Galaxy командасын қысымға алды. Ойынға дайындық шараларында Нью-Йорк қаласының өрт сөндірушілері мен полиция департаментінің алты өкілі және Тоя орындаған ұлттық әнұран болды. Бұл матч MLS Кубогында Кевин Стотттың төрелік еткен алғашқы ойыны болды, ол бұрын MLS Кубогы 2000 турнирінде төртінші төреші болып қызмет еткен. Earthquakes командасы ойынды басымдықпен бастады, осы басымдық шабуылдауға бірнеше мүмкіндіктер жасауға жұмсалды, бірақ Galaxy қақпашысы Кевин Хартман оларды жойды. Алайда, Лос-Анджелес 14-ші минутта Коби Джонстың Саша Викторинеге жасаған пасынан өз мүмкіндігін пайдаланды, ол Маурисио Сиенфуэгосқа жеткізілді, бірақ оның соққысын Сан-Хосе қорғаушылары қақпадан шығарды. "Галакси" 21-ші минутта Луис Эрнандес гол соғып, есепті ашты, ол қорғаушы Грег Ванниден пас алды. Лос-Анджелес 35-ші минутта 2-0 есебімен алға шығу мүмкіндігін жіберіп алды, себебі Коби Джонстың соққысын дарбазашы Джо Кэннон сейф жасады. Earthquakes командасы 43-ші минутта Иан Расселлдің оң қанаттан шабуылдауынан бастау алған ойынмен теңдестірді. Ол Ричард Малруниге пас берді, ол қораптан өткізіп жіберген допты Лэндон Донован голдың оң жоғарғы бұрышына соқты. Бұл MLS Кубогы тарихында алтын голмен шешілген екінші матч болды, алғашқысы D. C. United және Galaxy командалары арасында өткен.
Ойыннан кейінгі
Жер сілкінісі "ең нашардан біріншіге" дейін жетістікке қол жеткізді, бұл MLS тарихындағы ең үлкен өрбу деп танылды. Фрэнк Ялоп MLS кубогын жеңген алғашқы бұрынғы MLS ойыншысы және чемпионатты жеңген алғашқы американдық емес бас бапкер атанды. Дуэйн Де Росарио 85-ші минутта алаңға түскеніне қарамастан, алтын голы үшін MLS кубогының ең құнды ойыншысы деп танылды. "Галактика" алты жылдың ішінде үшінші рет финалда жеңіліске ұшырады, ал Сан-Хосемен өткен матчты бас жаттықтырушы Сиги Шмид "ең қиын" деп сипаттады. "Галактика" бір аптадан соң 2001 жылғы АҚШ Ашық кубогын жеңіп, қосымша уақытта "Нью-Инглэнд Революшн" командасын 2:1 есебімен ұтты. Лос-Анджелес 2002 жылғы MLS кубогында тағы да "Нью-Инглэнд" командасымен кездесіп, қосымша уақытта 1:0 есебімен жеңіске жетті, осылайша алғашқы MLS кубогын жеңіп алды. Сан-Хосе 2003 жылғы финалда "Галактиканың" жаңа салынған футбол стадионында, Калифорния штатының Карсон қаласындағы "Хоум Депо" орталығында плей-оффта үй иелерін жеңіп, екінші MLS кубогын жеңіп алды. Сан-Хосе 2002 жылғы КОНКАКАФ Чемпиондар кубогына 2000 жылғы MLS кубогының финалистері "Чикаго" және "Канзас-Сити" командаларымен бірге қатысты, себебі бұрынғы Чемпиондар кубогы тоқтатылып, жаңа, кеңейтілген кубок форматына көшірілді. Жер сілкінісі бірінші турда C.D. Olimpia командасымен Miami Orange Bowl стадионында 1:0 есебімен және Сакраментодағы кішкентай стадионда 3:1 есебімен жеңіске жетті. Сан-Хосе содан кейін ширек финалда C. F. Pachuca командасымен кездесіп, Мексикада өткен матчта 3:0 есебімен жеңіліске ұшырады. Жер сілкінісі келесі аптада өз алаңында 1:0 есебімен жеңіске жетті, бірақ кубоктан жалпы есеп бойынша 1:3 есебімен шығарылды. Жер сілкінісі және оның ойыншылары 2005 жылғы маусымнан кейін Хьюстон қаласына көшіріліп, "Хьюстон Динамо" атанды. "Динамо" көшірілгеннен кейін алғашқы екі маусымда MLS кубогын екі рет жеңіп алды, ал Жер сілкінісі 2008 жылғы маусымда лигаға кеңейтілген команда ретінде оралды. "Галактика" бес MLS кубогын жеңіп алды, оның ішінде 2011 және 2012 жылдарғы финалда "Динамоға" қарсы екі рет жеңіске жетті.