Кіріспе

Стэнфордтың күн энергиясымен жұмыс істейтін көлік жобасы (ССКП) – Стэнфорд университетінің студенттер тобы. Олар күн энергиясымен жұмыс істейтін көліктерді жобалайды, жасайды, сынақтан өткізеді және жарысқа қатысады. Студенттер басқаратын, қайырымдылық қорларымен қаржыландырылатын SSCP ұйымы 1986 жылдан бері күн энергиясымен жұмыс істейтін көліктер жасап, жарысқа қатысып келеді. Ол «Дүниежүзілік күн энергиясы сынағы», «Жаһандық жасыл сынақ» және «Америкалық күн энергиясы сынағы» жарыстарында өнер көрсетіп, жүлделі орындарға ие болды. Стэнфордтың күн энергиясымен жұмыс істейтін көлік жобасы тарихи тұрғыдан студенттердің толық бақылауындағы жоба болып табылады. Оқытушылар басқару немесе техникалық деңгейде қатыспайды; оқытушылардың қатысуы тек қолдау көрсету және қаржы жинаумен шектеледі. Жоба Стэнфорд университетінің барлық мамандықтарының студенттеріне ашық және кампуста және одан тыс топтарға қолданбалы инженерия және жаңартылатын энергия туралы білім беруді мақсат етеді. Жоба «Volkswagen Automotive Innovation Lab» зертханасында жұмыс істейді, бұл ғимарат Стэнфорд DARPA Grand Challenge командасымен, Динамикалық дизайн зертханасымен және басқа да автомобильдік зерттеу топтарымен ортақ пайдаланылады. Дегенмен, машина бойынша жұмыс апта бойы, әсіресе жарысқа дейінгі апталар мен айларда үздіксіз жалғасады. Жобаның ең жаңа көлігі – Azimuth, қазіргі уақытта 2022-2023 жылдар маусымына дайындалып жатыр және 2022 жылдың соңында аяқталуы күтілуде.

Өткен көліктер

Стенфордтың күн энергиясымен жұмыс істейтін автокөлік жобасы инновациялық күн қуатымен жүретін жарыс машиналарын жобалау және жарыстау бойынша бай тарихқа ие. Бұрынғы көліктердің қатарында SUnSUrfer, SUnBurner, AfterBurner, AfterBurner II, Third Degree Burner, BackBurner (түлектер жобасы), Back 2 Back Burner, Solstice, Equinox, Apogee, Xenith, Luminos және Arctan бар. Afterburner (1996–97) ASE 800 ватт күн панельдерін, қорғасын қышқыл аккумуляторын қолданды және АҚШ жарыстарында салмағы тіркелді. Жапондық жарыстарда басқа аккумулятор қолданылды.

Апигейі

Команданың тоғызыншы машинасы, Apogee, 2009 жылы Австралияда өткен Global Green Challenge жарысында өз классында 4-ші, ал жалпы есепте 10-шы орынды алды, 2010 жылы Американың Solar Challenge жарысында жалпы есепте 4-ші орынды алды, және 2009 жылғы World Solar Challenge жарысында өз классында 10-шы орынды иеленді.

Ксенит

Xenith, команданың оныншы көлігі, 2011 жылдың 11 тамызында таныстырылды және 2011 жылғы Әлемдік күн энергиясымен жүретін көліктер жарысында 11-ші орын алды. Xenith – күн энергиясымен толыққандай жұмыс істейтін, салмағы 375 фунт болатын көлік. Xenith үш дөңгелекті басқару жүйесіне, шынымен қапталған күн панельдеріне және жоғары тиімді электрмоторға ие. Оның 4 дюймдік жұқа шассиі көміртекті композиттерден, титан мен алюминийден жасалған. Көліктің екі алдыңғы дөңгелегі дәстүрлі тісті рельс және секторлық рульмен басқарылады, ал артқы дөңгелегі сызықтық актuatorмен басқарылады. Көлік күн энергиясымен ғана 55-60 миль/сағ жылдамдықпен жүре алады, ал қосалқы батарея жиынтығын пайдаланғанда одан да жоғары жылдамдыққа жетеді. Бұл панельдерді қаптау үшін иілгіш шыны қолданылған алғашқы күн энергиясымен жүретін көлік. Өте жоғары тиімді кремний панельдерінде Corning компаниясының прототиптік шынысы және SunPower компаниясының элементтері қолданылды. Команда көлік үшін 98% тиімділікке ие арнайы моторды пайдаланды. Команда жарыс стратегиясын жоспарлау үшін жарыс кезінде күн сәулесі мен көлеңкелерді модельдеуге мүмкіндік беретін, өздері жасаған бағдарламалық қамтамасыз етуді қолданды.

Жарық

2013 жылдың жазында команданың он бірінші көлігі – Luminos ашылды. Ол 2013 жылғы Әлемдік күн энергиясы жарысының Challenger сыныбында 4-орынды иеленді, бұл бакалавр студенттерінен құралған команданың жеткен ең жақсы нәтижесі. Luminos көлігі команданың қазігі кезге дейінгі ең табысты машинасы болды, ол 10 000 қауіпсіз шақырымды сәтті жүріп өтті, беріктігімен және сенімділігімен көзге түсті.

Арктан

Арктан, команданың он екінші көлігі, 2015 жылдың шілдесінде таныстырылды. Ол 2015 жылғы Әлемдік күн энергиясымен жүретін көліктер жарысында Challenger класында 6-шы орынды иеленді. Арктан 2013 жылғы көлікке қарағанда сәл агрессивті жақсарту мақсатымен салынды, бұл жағдайда беріктігінен айырылмастан, аэродинамикалық тиімділігі жоғары дизайн қолданылды. Арктан оның алдында жасалған Луминостан да көбірек қауіпсіз сынақ шақырымдарын жүрді және жарысты 2013 жылға қарағанда көшбасшы командаға 50%-ға жақын аяқтады.

Судалық

Sundae, команданың он үшінші көлігі 2017 жылдың шілдесінде ашылды. 2017 жылғы Әлемдік күн энергиясымен жүзу жарысында 12 команданың ішінде Challenger класында 9-шы орынға ие болды. Көлік 2017 жылғы Әлемдік күн энергиясымен жүзу жарысының жаңа ережелеріне сәйкес салынғандықтан, бұрынғыдан әлдеқайда кішкентай болды, онда тек төрт шаршы метр кремний күн жасушаларына ғана рұқсат берілді. Бұрынғыға қарағанда аэродинамикалық форманы жақсарту бойынша күштірек оптимизациялар жасалды.

Қара мамба

Black Mamba команданың он төртінші машинасы болды, ол 2019 жылғы жарыс маусымы үшін жасалған және жақсырақ, аэродинамикалық пішінге ие болды. 2019 жылғы Әлемдік Күн Жарысында Black Mamba батареясында өрт шықты. Жүргізуші қашып құтыла алды және жанатын батарея машинаның шассисінен алынып тасталды, соның арқасында Black Mamba болашақ жарыстарға жөндеуге болады деген үміт пайда болды.