Кіріспе

Юта штатындағы Дучесн округінің қаласы және орталығы, АҚШ.

Тарих

18 қыркүйек 1776 жылы Домингуэз-Эскаланте экспедициясы шығыстан келіп, Көк төбені кесіп өтіп, қазіргі Дучесне қаласынан солтүстікке қарайғы аңғарға түсті. "Біз биік емес месаға [Көк төбеге] көтерілдік, ол тегіс және тасты болды, көтерілу мен түсуді қоса алғанда, шамамен үш төрттен бір лига жол жүрдік, тағы бір кішкентай өзенді [Дучесне өзенін] кесіп өттік, ол осы жерге жақын жерде Сан-Космеге (Страуберри өзеніне) құяды, оны Санта-Катерина-де-Сена деп атадық және оның жағасында тіктеп кемпінг құрдық". "Бүгін кезіктік үш өзеннің бойында егін егуге жарамды жер көп, үш жақсы елді мекенді қамтамасыз етуге мүмкіндік бар, суаруға қолайлы, мақтаның әдемі тоғайлары, жақсы жайылымдар, ағаш және отын жақын жерде бар". 1822–1840 жылдары француз-канадтық аң аулаушылар Этьен Провост, Франсуа ле Клерк және Антуан Робиду Ескі испан жолы арқылы Уинта бассейніне кірді және көптеген сусарларды аулап, Уинта тайпасымен сауда жасау арқылы байлық жинады. Осы француз-канадтық аң аулаушылардан Дучесне өзені және соңынан Дучесне қаласы өз атын алды. 1900–1905 жылдары Уте тайпасымен "майор" Х. П. Митон арқылы Дучесне қаласының маңында қойларға жайылым беру үшін келісімдер жасалды. Уильям Дж. Бондтың әкесі Джозеф В. Томас туралы әңгімесінде былай делінеді: "1901–02 жылдың қысында ол (Томас) Хеберден қазіргі Дучесне аймағына, күйеуінің інісі Джон Э. Остинге тиесілі қой қорасына, керек-жарақты таратты. Томас мырза үш малшымен бірге (Теодор) зиратының жанындағы Батыс төбеде (Д төбесі) қой бақты. Олар мал-мүсіндерін қыста шығыс шөлге көшірді. Дюшесннің қазіргі орнында үндістердің үлкен ауылы болған. Бұл қысқы лагерь еді, көктемде олар тарап кетті. Аттар үшін жайылым ретінде 8 және 10 дюймдік тұздық шөп өсетін Индиан каньонында қоршау тартылды. Сегузи Джек (Уте тайпасының басшысы) қоныс аударушыларға (қой бағушыларға) ауыл аумағына кіруге рұқсат бермеді. Үндістер қойлар жақсы шөптерді жеп қояды деп қорқады". 1905–1906 жылдары 7 маусымда 1905 жылы Ішкі істер министрі Үндістан істері жөніндегі комиссарына Уинта резервациясындағы қалалар үшін қолайлы жер учаскелерін таңдап алуға нұсқау берді, осылайша олар АҚШ заңдарына сәйкес қала ретінде бекітілуі мүмкін болды. Үш орын белгіленді, қазіргі Дучесне, Митон және Рандлетт қалалары. Бір айдан кейін президент Теодор Рузвельт осы жерлерді қала аумағы ретінде бекітіп, таңдауды мақұлдады. 28 тамызда АҚШ үкіметі 1891 жылғы үлестіру заңы бойынша Уте индейлерінен сатып алынған жерлерді қоныстандыруға ашты. Вернал, Прово, Прайс, Гранд-Джанкшн (Колорадо) және Вернал қалаларында "жер лотереясы" өткізілді. 28 тамызда 1-ден 111-ге дейінгілерге өтініш білдіруге рұқсат берілді. 29 тамызда келесі 111 адам өтініш білдіре алды. Алпыс адам, 46 ересек және 14 бала, қазіргі Дучесне қалашығына қоныстанды және оны алғашқы атымен "Эльси" (Глен) деп атады. Үкімет инспекторлары көшелерді жоспарлады, ал үкімет 1905 жылғы 18 қазанда жоспарды қабылдады. Бірінші үйді 1905 жылғы қазан айында Чарльз Дикерсон мен Чарльз Рагланд салған. А. Мёрдок бірнеше адамның көмегімен сауда және пошта пункті ретінде қызмет ететін үлкен цирк шатырын орнатты. Қаланың аты Мердоктың 23 жасар қызының құрметіне қысқа уақытқа "Дора" деп өзгертілді, содан кейін президент Теодор Рузвельттің құрметіне тағы бір рет "Теодор" деп өзгертілді. 1905 жылғы 15 қыркүйекте Роберт Дюшн Марш қалада туған алғашқы "ақ" бала болды. Алғашқы қыс қатал болды, тұрғындар шатырларда немесе басқа уақытша баспаналарда тұрды. Көктемде Дучесне өзенінің суы жағалаудан асып, қаланы су басып кетті. Көптеген қоныс аударушылардың арманы бірінші қыстан кейін құлап, олар өздерінің иеліктерін тегеурінді бағаға сатты. Сотталушы М. М. Смит былай деп есіне алады: "Бір кісі маған: "Мен не жерімді, не әйелімді тастап кетуім керек. Ол мұнда тұрмайды" деді". Жағалауларды тез арада тұрғызды, бірақ олар сумен ағып кетті, маусым айына дейін қаланың бір бөлігі 1 метрдей судың астында болды. Келесі көктемге дейін су тасқынының алдын алу үшін шатырлар мен үйлер басқа жаққа көшірілді. Су тасқыны 1910 жылға дейін жыл сайын жалғасты, сонда мәселені шешу үшін қажетті төрт өзенді бұруға 5000 доллар берілді. 1906 жылы Уасач округі Дучесне өзенінің шығыс Теодорында алғашқы көпірді салды. 1907–1914 жылдары Теодордың ер адамдары Бустерлер клубын ұйымдастырды, ал әйелдер 1907 жылы Стандарттаушылар клубын құрды. Екі клуб та қаланың ерте дамуында маңызды рөл атқарды. Әр көктемде өзендердің тасқынына байланысты Бустерлер клубы "балшықты" шағын қалаға адамдар мен бизнесті тартуда қиындықтарға тап болды. Бустерлер клубы Индиан каньонының аузындағы Страуберри өзенінен көпір салу үшін 500 доллар жинады. Көпір 1908 жылы аяқталды және 1914 жылы штат тарапынан жаңасымен ауыстырылды. 1908 жылы А. М. Мёрдок шатырды алып тастап, алғашқы дүкен, шаштараз және пошта бөлімін, "Пионерлік жабдықтама" ашты. Тұрғындар 1907 жылы қалалық әкімшілік ғимаратын салды. Су тасқыны мәселесі шешілгеннен кейін қала тез өсті. 1910 жылы "Теодордың" халқы 929 адамды құрады. Қаланың алғашқы газеті, "Дучесне рекорд", 1909 жылғы 8 сәуірде жарияланымды бастады. 1910 жылға қарай тұрғындар қаланың атын "Дучесне" деп өзгертуге келісті. Пошта бөлімі қаланың атын өзгерту туралы өтініш қабылданғанға дейін 1911 жылғы 5 мамырға дейін "Теодор" деген атауды сақтап қалды. Қала 1913 жылы қала ретінде тіркелді, ал А. М. Мёрдок алғашқы әкім болды. 1914 жылғы 13 шілдеде "Уасач округі бөлінді, ал Дучесне округі құрылды". Дучесне округінің тұрғындарының көпшілік дауысымен 1914 жылғы 5 қарашада Дучесне округінің орталығы болып бекітілді. "Дучесне" атауы қаладан өтетін өзеннің атынан алынған, бұл атау 1820 жылдары тері аң аулаушылардың Миссури штатының Сент-Луис қаласының жанындағы Әулие Жүрек мектебінің негізін қалаушы Ана Роза Филиппина Дюшнның құрметіне берілген болуы мүмкін, бірақ атаудың басқа теориялары да бар. 1909 жылғы суреті, онда А. М. Мёрдоктың "Пионерлік жабдықтама" дүкені мен Теодор, Юта штатындағы пошта бөлімі (1991 жылы Дучесненің Кольс нарығының орнында орналасқан) 1992 жылы почта тарихы журналында жарияланды. Теодор пошта бөлімі 1905 жылдан 1913 жылға дейін, одан кейін Дучесне деп аталғанға дейін жұмыс істеді.

Демалыс

Дучесн қаласы мен оның айналасындағы аймақ штаттағы ең жақсы кемпинг, балық аулау, қайықпен саяхаттау, аң аулау, жаяу жүру, су шаңғысы және ATV айдау мүмкіндіктерін ұсынады. Дучесн қаласынан батысқа қарай 6 шақырым жерде Фред Хейс мемлекеттік саябағы орналасқан. Аштық су қоймасы – мемлекеттік саябақтың негізі. Строберри өзенінде орналасқан, ол Орталық Юта жобасының аясында құрылды және жаңбырлы алабұға, кіші ауыз басс, валлей, сары шабақ және Юта шапқышы сияқты балықтарға толы, керемет балық аулау және қайық жүзуге арналған көл. Аштық су қоймасында валлей және Юта шапқышы бойынша ағымдағы аулап-босату бойынша мемлекеттік рекорд тіркелген. Су қоймасының бетінің ауданы кең және қайықпен жүруге өте қолайлы. Мұнда төрт қайық түсіру пандусы бар, ең үлкені – маринада, онда RV тұрақтары, қайық тұрақтары, кемпинг алаңдары, ыстық душ және RV қалдықтарын тастау орыны бар. Аштық су қоймасындағы шараларға жыл сайынғы Аштық валлей классигі және Desert Bass Busters Club Tourny жарыстары кіреді. Қаладан өтетін Строберри өзенінің жағасында серуендеу жолы бар, ол ғажайып көріністермен ғана емес, балық аулауға да өте ыңғайлы. Дучесне және Рок-Крик өзендерінде де керемет балық аулауға болады. Жоғары Уинтас жабайы табиғат аймағы солтүстікке қарай 48 шақырым жерде орналасқан және керемет кемпинг, жаяу жүру және балық аулау мүмкіндіктерін ұсынады. Қала шегінде ATV-мен жүруге рұқсат етіледі. Yellow Stone және Reservation Ridge ATV жолдары қаладан 32 шақырым қашықтықта орналасқан. Дучесн үш жануарлар қорының тоғысқан жерінде орналасқан және әлемдік деңгейдегі үлкен аң аулаудың мекені болып табылады. Қала маңында қайың, қарға, бұғы, қошқар, қара аю және тау арыстаны сияқты жануарларды кездестіруге болады.

Көлік

Дючесн АҚШ 40 тас жолы, АҚШ 191 тас жолы және 87 мемлекеттік тас жолының қиылысында орналасқан. АҚШ 191 тас жолының Дючеснеден Хелперге дейінгі бөлігі "Индиан каньоны" ұлттық көркемдік тас жолы деп белгіленген. Дючесн қалалық әуежайы (Airnav U69) қаланың солтүстік-шығысынан 3 шақырым қашықтықта, Блю Бенч үстінде орналасқан. Әуежайда асфальттан жасалған ұшу-қону жолағы бар. Ұшу-қону жолағы шеттеріндегі шамдар қараңғы уақытта орташа қарқынмен жанып тұрады, MIRL RY 17/35 және PAPI 17/35 CTAF-ты қосу керек. Жел көрсеткіші жарықтандырылған. Кезекшілік бойынша қызмет көрсетіледі. Қызметтер сұраныс бойынша (435) 738 2464 нөмірі арқылы дүйсенбіден жұмаға дейін сағат 9:00-дан 17:00-ге дейін қолжетімді; жұмыс уақытынан кейін (435) 738 5538 нөміріне қоңырау шалуға болады. Ұсынылып отырған Уинта бассейні теміржол жобасы аймақта бұрғыланған мұнайды тасымалдау үшін Дючеснеге жаңа теміржол желісін салуды көздейді.

Мектептер

Ол Дучесн округінің мектеп округінің құрамында. Дучеснеде бір мемлекеттік бастауыш мектеп және бір мемлекеттік жоғары мектеп бар. Мектептер Дучесн қаласының барлық аудандарына, сондай-ақ Бриджленд, Ютан, Страуберри және Фрутленд елді мекендеріне қызмет көрсетеді. Дучеснеде 1905 жылдан бері 1-ден 8-сыныпқа дейін оқытылады. Алғашқы мектеп ғимараты 1907 жылы салынған. 1921 жылы 9-сыныптар қосылды. 10-сынып деңгейіндегі басқа сыныптар 1920-ші жылдардың соңында ашылды. 1931 жылдың 17 мамырында Дучесн жоғары мектебінде алғашқы түлектер тобынан – төрт оқушының бітіру салтанаты өтті. Қазіргі ғимарат 2004–2005 жылдары салынды. Ғимаратта екі спорт залы, бір баскетбол алаңы (колледж стандартында) және 1965 жылғы құрылыстан қалған кішкентай спорт залы бар. Сыныптармен және жеке жазу зертханасымен жабдықталған ағылшын тілі кабинеті. Сыныптармен және жеке зертханалармен жабдықталған табиғаттану кабинеті. Юта штатының университеті мектепте қашықтықтан оқыту курстарын ұсынады, сондықтан барлық студенттер орта мектепті мамандық бойынша бітіруге мүмкіндік алады. Ағаш және металл өңдеу шеберханалары. Актовый зал, асхана және әкімшілік кеңселер. Дучесн жоғары мектебінің түстері көк және ақ, ал талисман – бүркіт. Дучесн жоғары мектебі ерлер футбол командасын, ерлер мен әйелдер баскетбол командаларын, ерлер күресін, әйелдер волейболын, сондай-ақ жеңіл атлетика және кросс-кантри командаларын демеушілік етеді. Дучесне 2017–2018 оқу жылында ерлер бейсболын қосты. Дучесн жоғары мектебі барлық жарыстарда UHSAA-ның 2A дивизионында өнер көрсетеді, ал футбол командасы 1A дивизионында бақ сынасады. Ерлер командалары баскетболдан (1989), футболдан (2006, 2010, 2011, 2012, 2013, 2016), күрес (1981, 2008, 2015), кросс-кантриден (1994, 1998) және жеңіл атлетикадан (1993, 2004, 2005) штаттық чемпионаттарды жеңіп алды. "Талсонс" аталған әйелдер командасы 2004 жылдан 2018 жылға дейін қатарынан он бес рет штаттық чемпионатты жеңіп алды. Дучесн бастауыш мектебі K–6 сыныптарға қызмет көрсетеді. Дучесн жоғары мектебі 7–12 сыныптарға қызмет көрсетеді.

Шіркеулер

Үш ұйымдастырылған шіркеу Дучесн қаласына және айналасындағы аудандарға қызмет етеді. Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің 130 South 300 East және 901 North 500 East мекенжайларында екі ғимарат және 181 North 200 West мекенжайында семинариясы бар. Бірінші баптист шіркеуі 592 East 400 South мекенжайында орналасқан. Католик шіркеуі Батыс Майн-стритте шағын миссионерлік кеңсесіне ие. Бақытты Кэтери Текаквита миссиясы Юта штатының Рузвельт қаласындағы Сент-Хелен приходының басшылығында жүзеге асырылады.

Өнеркәсіп

1948 жылы Уинтах алабында мұнай табылды, бірақ 1970 жылдардың басына дейін игерілмеді. Дучесн қаласы Юта штатының солтүстік-шығыс бұрышында және Колорадоның батысына қарай созылатын мұнай мен табиғи газдың мол қорына орналасқан. Шикі мұнай бағасының өсуімен қалада мұнай өнеркәсібінде жұмыс орындары ашылады, бірақ бағалар төмендегенде олар да жоғалады. Қорлар мол болғанымен, парафинге толы шикі мұнайды тасымалдаудың қиындығынан мұнай өндірісі қуатының шамамен 50%-ына дейін шектелген. Қазіргі уақытта шикі мұнай Солт-Лейк-Сити аймағындағы мұнай өңдеу зауыттарына тек жүк көліктерімен тасымалданады. Шикі мұнайдың балауыз құрамы жоғары болғандықтан құбырларды пайдалану мүмкін емес. Аталған мәселені шешу үшін қазір (2019 жылғы мәлімет бойынша) Дучесне қаласынан өтетін теміржол желісін салудың ықтималдығы зерттелуде, бұл шикі мұнайды ірі нарықтарға тасымалдауға мүмкіндік береді. Дучесн қаласы Дучесн және Строберри өзендерінің су ресурстарымен қамтамасыз етілген. Орталық Юта жобасы 20 жыл бойы аймақта белсенді жұмыс істеді және 1967 жылдан 1987 жылға дейін жақсы жұмыс орындарын ұсынды. Қаланың солтүстік-батысындағы су тазарту станциясының жаңадан кеңейтілген бөлімі 48 шақырым қашықтықтағы Рузвельт қаласын ауыз сумен қамтамасыз ететін болады. Дучеснеде ауыр машина жасау және болат өндірумен айналысатын бірнеше кәсіпорын бар. Кәсіпорындар жер асты крандары, қалқанды тасымалдағыштар, мылтық трубалары, бу локомотивтерінің бөлшектері, бұрғылау жағалары, турбина бөлшектері, тісті дөңгелектер, тіректер және мұнай өндірісі, болат өндірісі, көмір және трона кен орындары, электр станциялары, машина жасау шеберханалары, өндіріс кәсіпорындары және басқа да салалар үшін керек бөлшектер мен өнімдер шығарады. Өнімдер Канада, Мексика, Оңтүстік Америка, Австралия және Еуропа елдеріне экспортталады. Ауыл шаруашылығы Дучесне тұрғындары мен айналасындағы аймақтар үшін дәстүрлі түрде маңызды сала болып табылады. Федералдық меншіктегі және жалға алынған жерлердің көптігі 120 жылдан бері мал және қой шаруаларына жақсы жайылымдық жағдайлар жасап келеді. 20 ғасырдың басында жайылымдардың шамадан тыс пайдаланылуы жайылымдық аймақтарда реформаларға және бүкіл аймақта қой мен сиыр өндірісінің азаюына әкелді. Шағын отбасылық шаруашылықтар негізгі болып табылады. Дучесне өзінің табиғи сұлулығымен және туризмімен әрқашан даңқталды. Жылу айларында мыңдаған туристер Аштық су қоймасында қайықпен жүзуге, Строберри және Дучесн өзендерінде балық аулауға және Жоғарғы Уинтаста демалуға келеді.

Климат

Душене суық, жартылай шөлейтті климатқа ие (Кёппен климаттық жіктелуі BSk).