Кіріспе

Үндістанның жеңіл атлетикасының спортшысы

Пилавуллаканди Теккепарабиль Уша (Pilavullakandi Thekkeparambil Usha) (27 маусым 1964 жылы туған) – үндістандық спорт әкімшісі және зейнеткер шебер. Уша Керала штатының Кожикод ауданындағы Перамбраға жақын Кутхали қаласында дүниеге келген. Ол Пайолиде өскен. Уша 1979 жылдан бері үндістандық жеңіл атлетикамен байланысты. Азия ойындарында 4 алтын және 7 күміс медаль жеңіп алды. Ол көбінесе "Үндістан жеңіл атлетикасының патшайымы" деп аталады. 2022 жылдың 6 шілдесінде Үндістанның бұрынғы президенті Рам Натх Ковинд оны Үндістан Парламентінің Жоғарғы палатасы – Раджья Сабхаға депутаттыққа ұсынды. 2022 жылдың желтоқсан айында Уша Үндістан Олимпиадалық қауымдастығының президенті болып сайланды. 2022 жылдың желтоқсан айында ол Раджья Сабха төрағасы мен орынбасары болмаған кезде Жоғарғы палатаның отырыстарын басқару үшін Раджья Сабха вице-төрағасының құрамына тағайындалды. Ол тарихта Раджья Сабха вице-төрағасы болған алғашқы депутат. 2000 жылы Rediff.com сайтына берген сұхбатында ол былай деп еске алды: "Ушаны алғаш көргенде маған оның нәзік дене бітімі мен жылдам қадамы әсер етті. Оның керемет спринтер болатынын білдім". Сол жылы ол оны жаттықтыруды бастады. 1978 жылы Колламда өткен жастар арасындағы жарыста ол алты медаль жеңіп алды, оның ішінде 100 м, 200 м, 60 м кедергілермен жүгіру және биікке секіруден төрт алтын, қашықтыққа секіруден күміс және 4 x 100 м эстафетадан қола медальдар бар. Сол жылы Керала штатының колледждер арасындағы жарыста 14 медаль жеңіп алды. 1980 жылы Пәкістанның Карачи қаласында өткен "Қайд-и Азам" халықаралық турниріне қатысып, төрт алтын медаль жеңіп алды. 1981 жылы Бангалор қаласында өткен халықаралық жарыста Уша 100 метрді 11,6 секундқа, 200 метрді 24,8 секундқа жүгіріп, екі қашықтықта да ұлттық рекорд орнатты.

1984 жылғы Лос-Анджелес Олимпиадасы

Ушаның ең жақсы сәті 1984 жылғы Лос-Анджелес Олимпиадасында болды. Ол жыл басында Нью-Делиде өткен штаттар аралық жарыста және Мумбайдағы ашық ұлттық чемпионатта жақсы нәтижелер көрсеткеннен кейін Олимпиадаға келді. Алайда, Мәскеудегі әлем чемпионатында 100 метр және 200 метрде нашар өнер көрсетуі оны 400 метрге тосқауылмен жүгіруге итермеледі. Делидегі Олимпиада іріктеу кезеңінде ол Азия чемпионы М.Д. Валсамманы жеңіп, Олимпиадаға қатысу құқығын алды. Олимпиадаға дейінгі тағы бір іріктеу кезеңінде ол американдық спринтер Джуди Браунды 55,7 секундпен жеңді. Олимпиадада ол іріктеу кезеңінде 56,81 секунд, ал жартылай финалда 55,94 секунд көрсетіп, финалға өте отырып, жаңа Ұлттар Достастығының рекордын орнатты. Финалда ол 55,42 секундпен төртінші орынды иеленді, бұл қола медаль иесінен секундың 1/100 бөлігімен қалып қойды. Бұған дейін қарсыластарының бірі қате старт берген, бұл оның "ырғағын бұзды", себебі "қайта старт алғанда ол блоктан сәл кешікті". 1985 жылы Джакартадағы Азия чемпионатында Уша алты медаль жеңіп алды – бес алтын және бір қола. Ол 100 метрді 11,64 секундта, 200 метрді 23,005 секундта, 400 метрді 52,52 секундта (Азия рекорды) және 400 метрге тосқауылмен жүгіруді 56,64 секундта жеңіп алды, ал соңғы екеуі 35 минут ішінде өтті.

Кейінгі кезең

1983–1989 жылдар аралығында Уша АТФ жарыстарында 13 алтын медаль жеңіп алды. 1986 жылы Сеулде өткен 10-шы Азия ойындарында Уша жеңіл атлетикадан 4 алтын және 1 күміс медаль жеңіп алды. Қазіргі уақытта ол Үндістан таланттары ұйымының төрағасы, ол Үндістанның барлық мектептерінде ұлттық деңгейдегі Үндістан таланттары олимпиадасын өткізеді. Уша 2000 жылы белсенді спорттық карьерасын аяқтады. 2022 жылдың желтоқсан айында ол Раджья Сабханың вице-төрағасы болып тағайындалды және вице-төрағалар кеңесіндегі тұңғыш тағайындалған депутат атанды.

Спорттық әкімшілік

2000 жылы спорттан қанағаттанғаннан кейін Уша спорттық басқаруға қатысуға ешқандай ниет білдірмеген. Алайда, 2022 жылдың желтоқсанында ол қарсы кандидатсыз өткен сайлауда Үндістан Олимпиадалық қауымдастығының (IOA) президенті болып сайланды. Ол IOA президенті қызметіне сайланған тұңғыш әйел атанды.

Жеке өмір

Уша Кожикодтағы Провиденс әйелдер колледжінде оқыды. 1991 жылы Уша Орталық өнеркәсіптік қауіпсіздік күштерінің ағылшын тілі инспекторы В. Сринивасанға үйленді. Олардың ұлы бар, доктор Вигнеш Уджвал.

Кеңесші

Қазіргі уақытта ол Үндістанның Халықаралық Біріккен Ұлттарды Біріктіру Қозғалысының (I.I.M.U.N.) кеңесшілер кеңесінің мүшесі.

Халықаралық жарыстар

1980 Олимпиада ойындары Мәскеу, Ресей 5 (сайыстар) 100 м 12.27 1982 Азия ойындары Жаңа Дели, Үндістан 2 100 м 11.67 2 200 м 24.32 1983 Азия чемпионаты Кувейт қаласы, Кувейт 2 200 м 24.68 1 400 м 54.20 1984 Олимпиада ойындары Лос-Анджелес, АҚШ 4 400 м кедергілер 55.42 AR 7 4 × 400 м эстафета 3:32.49 1985 Азия чемпионаты Жакарта, Индонезия 1 100 м 11.64 AR 1 200 м 23.05 AR 1 400 м 52.62 AR 1 400 м кедергілер 56.64 3 4 × 100 м эстафета 45.22 1 4 x 400 м эстафета 3:34.10 Әлем кубогы Канберра, Австралия 7 400 м 51.61 AR 5 400 м кедергілер 56.35 8 4 x 400 м эстафета 3:37.59 1986 Азия ойындары Сеул, Оңтүстік Корея 2 100 м 11.67 1 200 м 23.44 GR 1 400 м 52.16 GR 1 400 м кедергілер 56.06 GR 1 4 x 400 м эстафета 3:34.58 GR 1987 Азия чемпионаты Сингапур 2 100 м 11.74 1 400 м 52.31 1 400 м кедергілер 56.48 2 4 x 100 м эстафета 45.49 1 4 x 400 м эстафета 3:34.50 Әлем чемпионаты Рим, Италия DNS 400 м — 6 (жартылай финал) 400 м кедергілер 55.89 8 (сайыстар) 4 x 400 м эстафета 3:31.55 1988 Олимпиада ойындары Сеул, Оңтүстік Корея 7 (сайыстар) 400 м кедергілер 59.55 1989 Азия чемпионаты Жаңа Дели, Үндістан 2 100 м 11.74 1 200 м 23.27 1 400 м 51.90 1 400 м кедергілер 56.14 2 4 x 100 м эстафета 44.87 1 4 x 400 м эстафета 3:32.95 1990 Азия ойындары Бейжің, Қытай 4 200 м 24.29 2 400 м 52.86 2 4 x 100 м эстафета 44.99 2 4 x 400 м эстафета 3:38.45 1994 Азия ойындары Хиросима, Жапония 4 200 м 24.29 5 4 x 100 эстафета 2 4 x 400 м эстафета 3:33.34 1996 Олимпиада ойындары Атланта, АҚШ DSQ 4 x 400 м эстафета — 1998 Азия чемпионаты Фукуока, Жапония 3 200 м 23.27 3 400 м 52.55 1 4 x 100 м эстафета 44.43 2 4 x 400 м эстафета 3:34.04 Азия ойындары Бангкок, Тайланд 6 400 м 54.37 4 4 x 100 м эстафета 44.77