Кіріспе

Кентуккидегі аңғар, Америка Құрама Штаттары

Огайо аңғары – Кентукки штатындағы 658 миль (1059 км) ұзындығындағы аймақ, оның құрамына 25 округтің бөліктері және штаттың бес аймағы кіреді. Кентукки халқының 45% Огайо өзенімен шектесетін округтерде тұрады, бірақ бұл округтер штаттың жер аумағының тек 16% құрайды. Кентуккидегі Огайо аңғары бірнеше түрге бөлінеді:

Шығыс және Солтүстік Кентуккидегі Огайо алқабы

Огайо өзені аңғарының физикалық сипаттамалары, оның Питтсбург қаласының орталығында, Пенсильвания штатында басталып, Луисвиллдің солтүстік-шығысына дейінгі бөлігінде, соның ішінде Камберленд жазығының шағын бөлігі және Солтүстік Кентуккидегі Эден Шильді төбелі аймақ арқылы өтетін учаскесінде өте аз өзгеріске ұшырайды. Бұл тұтас кезеңде өзен өте тар аңғарда орналасқан, оның екі жағы да 100-ден 400 футқа (30-дан 122 метрге) дейін биіктігі бар төбелермен шектелген және орташа бұрышы 45 градусқа тең. Өзеннің ені осы аралықта шамамен 1/4 шақырымнан 4/10 шақырымға дейін ауыспайды.

Луисвилл аймағындағы Огайо алқабы

Огайо алқабы Луисвилл маңында күрт өзгеріп, өзен ағысы бойында бұрынғыдай жартастар көрінбейді. Өзеннің ені 4/10 мильден 9/10 мильге дейін кеңейеді, әсіресе каналдың кіреберісінде, ал Огайо шатқалына жақындағанда, шатқалдан төмен ағыста 3/10 мильге дейін тарылады. Огайо шатқалы – бүкіл өзен бойындағы жалғыз табиғи кедергі. Шатқал өте қатты коралл тастардан пайда болған, оларды өзен тоздыра алмаған. Кораллдың құрамында көптеген жақсы көрінетін қазбалар бар. Бұл аймақтағы су тасқыны кең және тегіс, Кентукки жағында 10 мильге (16 км), ал Индиана жағында 4 мильге (6 км) созылады, екеуі де Мулдрау эскарпының шығысында орналасқан. Мулдрау төбесі деп те аталатын ол Кентуккидегі Блюграсс және Пеннирояль плато аймақтарын, ал Индианадағы "карст платосын" бөліп тұрады. Биіктігі 122 метр болатын бұл төбе Луисвилльдің көп бөлігінен жақсы көрінеді және қаланың көрнекті фондық көрінісін құрайды.

Мулдрау төбесінен Оуэнсбороға дейін

Кентукки штатының Вест-Пойнт қаласында өзен Мулдрау жарлығын кесіп өтеді және енді екі жағынан да бойындағы ең биік тіктестермен шектеледі. Мұндағы тіктестер 400-ден 500 футқа дейін жетеді және көптеген жерлерде дерлік тік, бірақ су тасқыны жазығы Солтүстік Кентуккидегіден шамамен екі есе кең. Өзеннің ені мұнда шамамен 4/10 мильді құрайды.

Оуэнсбородан Миссисипи өзеніне дейін

Индиана штатының Рокпорт қаласынан басталатын өзен үстіндегі тік жарлар, өзеннің көбінесе жазық аймаққа кіретін жерінде 18 метрден төмен түседі. Өзеннің өзі сипаты жағынан Миссисипи өзеніне ұқсап, Уэст-Пойнт бөлігінде шамамен 800 метрден 1300 метрге дейін кеңейеді, сонымен қатар көптеген аралдар мен ескі арналы көлдер пайда болады. Өзеннің осы бөлігінде 35 арал бар. Бұл аймақтағы көптеген ескі арналы көлдер, негізінен су құстарын қорғау үшін жануарлар дүниесін басқару аймақтарына айналдырылған, оның ішінде Балард WMA – штаттағы ең ірісі.