Кіріспе

Рокки-Маунт – Вирджиния штатындағы Франклин округінің орталығы болып табылатын қала. Қала Роанок қалалық статистикалық аймағының құрамына кіреді және 2020 жылғы халық санауы бойынша 4 903 адам тұрады. Ол Вирджиния штатының Роанок аймағында орналасқан.

Тарих

Роберт Хилл 1740 жылдары американдықтармен сауда жасау үшін блок-хаусты (қоршалған тұрғын үй және сауда бекеті) салды. Ағылшын қоныс аударушылары 1760 жылға дейін келген жоқ. Олар қала маңындағы тік жарға Роки Маунт деп ат қойды. Бұл аймақ бастапқыда екі іргелес ауылдан – Роки Маунт пен Маунт Плезанттан тұрды. Вашингтон темір зауытын Джеймс Каллауэй мен Еремия Эрли салған; ол қазіргі Мейн-стритте орналасқан. Оны 1850 жылға дейін Каллауэйдің мұрагерлері мен Питер Сондерс басқарды, содан кейін су тасқынынан зақымданып, жөндеу және қайта құру Азамат соғысының басталуымен тоқтатылды. 1786 жылы, Революциялық соғыстан кейін Роки Маунтта алғашқы сот отырысы өтті. Ол сот ғимаратын салу үшін қалаға жер бергенге дейін Каллауэйдің үйінде өткізілді. Алғашқысы ағаштан салынған. 1795 жылы Роки Маунтқа пошта бөлімі ашылды. 1804 жылы қала жер учаскелеріне бөлінді. Еремияның ұлы Джон Эрли Вирджиния штатының Делегаттар палатасында округтің өкілі болды және шериф қызметін атқарды. Ол жақын маңдағы плантациямен айналысты. 1831 жылы сот ғимараты жаңадан салынды. 1836 жылы темір зауытында 100 адам жұмыс істеді. Қалада шамамен 275 тұрғын, 30 үй және бірнеше кәсіпорын болды, оның ішінде үш азық-түлік дүкені және газет-баспа кеңсесі бар еді. Ең көне тұрғын үй – 1829 жылы сот ғимаратына қарап салынған "Маунт Плезант", ол 40 жылға жуық уақыттан бері сот хатшысы болып қызмет еткен Калеб Тейтке тиесілі болды (1797-1835 жылдар). Оның шамамен 1820 жылы салынған жеке кірпіштен тұрған асханасы қаладағы ең көне ғимарат болып саналады. 1846 жылы Роки Маунт Тёрнпайк компаниясы құрылды, көп ұзамай банк та ашылды, бірақ екеуі де сәттілікке жете алмады. Азамат соғысы кезінде Тайдуотер аймағынан көптеген плантаторлар Роки Маунтқа паналады. Олармен бірге көптеген қара американдық құлдарды әкелді, олардың одақтық күштерге қашып кетпеуін қамтамасыз етуге тырысты. Олардың арасында бұрынғы губернатор Генри А. Уайз болды, ол Конфедерация генералы болып тағайындалғанға дейін Элизабет өзеніндегі плантациясынан отбасын осында көшірді. Соғыс кезінде Конфедерация генералы болған Джубал Андерсон Эрли жақын маңдағы плантацияда дүниеге келген. Соғысқа дейін ол Вирджиния штатының Делегаттар палатасында Франклин округін бір мерзім өкілдік етті және он жылдан астам уақыт бойы Қауымдастықтың прокуроры болып жұмыс істеді. Соғыстан кейін ол заңгерлік тәжірибесін осы жерде және Вирджиния штатының Линчбург қаласында жалғастырды. Оның Роки Маунттағы кеңсе ғимараты 1937 жылы бұзылды. Сол дәуірде салынған және бүгінге дейін сақталған жалғыз ғимарат 1861 жылы доктор Томас Грир үшін салынған. 1850-1854 жылдары салынған және заң кеңселерi ретiнде пайдаланылған тағы екі ғимарат әлi күнге дейін сақталған. Қаланың клеркі Роберт А. Скотт Азамат соғысы кезінде Конфедерация сарбаздарының отбасыларына көмек көрсету үшін шоттар шығарды. Конфедерация үкіметі Ричмондтың қорғанысында жұмыс істеуге округтегі әртүрлі плантаторлардан құлдарды талап етті. Роки Маунтта соғыс болған жоқ, бірақ одақтың генералы Джордж Стоунмен және әскерлері соғыстың соңғы күндері округ арқылы өтті. 1867 жылы Уильям Ф. ДеКнайт басқарған Бостандық алғандар бюросы Роки Маунтта жексенбілік мектеп ашты; тұрғындардың үштен бірі бостандық алған қара американдықтар болды. Бостандық алғандардың балалары үшін күндізгі мектеп көп уақыт өткен соң ғана ашылды. Букер Талияферро Вашингтон Франклин округінде құл болып дүниеге келген. Соғыстан кейін анасы онымен бірге Батыс Вирджиния штатына көшіп, оның білімі үшін сол штатқа барды. Кейін ол Шығыс Вирджинияда қара нәсілділерді оқыту үшін құрылған Хэмптон институтында оқыды. Бұл аймақтың Азамат соғысына дейін де, одан кейін де басты ақшалай өнімі темекі болды. 1873 жылы Роки Маунт қала ретінде құрылды және Маунт Плезанттың кішігірім ауылын сіңіріп, қазіргі шекараларын белгіледі. Бірінші мэр болып бұрынғы сот хатшысы Роберт Скотт сайланды. Роки Маунттың халқы 1870 жылы 400 адам, 1897 жылы 600 адам, ал 1920 жылы 1100 адамды құрады. 1880 жылы Франклин және Питтсилвания темір жолы Вирджиния штатының Питтсилвания округі арқылы Роки Маунтты Дэнвилл және Линчбург қалаларымен байланыстырды. Қаладағы ғимараттардың көпшілігі 1889 жылы өрттен қирады. Шамамен 1892 жылы қала арқылы тағы бір темір жол салынды, бұл өнеркәсіптік және коммерциялық дамуға түрткі болды. Темір жол (Норфолк және Батыс темір жолы деп аталады) Роанок, Вирджиния және Уинстон-Салем, Солтүстік Каролина қалалары арасындағы маршрутының ерекшелігінен "Қабақ жүзімдігі" деген лақап атқа ие болды. 1898 жылы Канадауас диірмені (диірмен және қорап фабрикасы) салынды. Бұрынғы мектеп мұғалімі, кейіннен кәсіпкер атанған Натаниэль В. Энгл 1903 жылы Балд Кноб жиһаз фабрикасын салды. (Ол 1957 жылы Лейн жиһаз компаниясы болып, 21 ғасырда MW Manufacturing Company деп белгілі болды). Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Н. В. Энгл жиһаз және азық-түлік дүкендеріне, ағаш кесу орнына, темекі қоймасына, ауылшаруашылық құралдары дүкеніне және аймақтағы алғашқы Форд автомобиль дилерлігіне ие болды. Қаланың тарихи сәулетінің көп бөлігі, тұрғын және коммерциялық, 20 ғасырдың басындағы онжылдықтарда салынған. Батыс сот көшесіндегі бұрынғы өркенді қара американдық қауымдастықтың жалғыз ғимараты – 1900 жылы салынған Лодж бөлмелері (Colored) сақталған. Жиһаз және тоқыма жұмысшыларына тұрғын үй қажет болды, сонымен қатар мердігерлер менеджерлер мен мамандар үшін әсем (Виктория стиліндегі) үйлер де салды. Роки Маунт Роанок және Мартинсвилл, Вирджиния қалаларының арасында орналасқан, олар да 20 ғасырдың басында жиһаз өндірісі және тоқыма өнеркәсібін дамытты. Қазіргі Франклин округінің сот үйі 1909 жылы салынды (Норфолк және Батыс жүк және жолаушылар станциясынан екі жыл өткен соң). Ол Вирджиния штатының Сейлем қаласындағы Роанок округінің сот үйі үлгісімен салынған. Қаланың өсуі жаңа шіркеулердің салынуында көрінді. Тринити Епископаль шіркеуі мен оның ректориясы 1909 жылы салынды және 1889 жылғы өрттен аман қалды. Шіркеу 1906 жылы Мейн-стриттен кері жылжытылды. Өртке дейін салынған Африкалық Методист Епископаль шіркеуі қазіргі кезде жоқ. Пресвитериан шіркеуі (1880 жылға дейін салынған) өрттен кейін жақын арада қайта ашылды. Методистер кірпіштен шіркеуін қайта салды; олар 1925 жылы Скотт ескереуі шіркеуін қайта жаңартты. 1907 жылы салынған Баптист шіркеуі (colored) кейіннен деконсакрацияланды және бизнеске айналдырылды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін салынған Бетель АМЕ шіркеуі әлі де пайдалануда. 1920 жылдар шамасында қалаға Кока-Кола бөтелкелеу зауыты ашылды. Аймақтағы ең көне автомобиль дилерлігі (Chevrolet) 1926 жылдан бастап жұмыс істейді (бірақ 1916 жылғы ғимаратта орналасқан). Рилэнд Гуд сол жылы Додж және Хадсон автомобильдеріне дилерлік тағы бір дүкен ашты. International Harvester дилерлігінің ғимараты 1946 жылдан сақталған; John Deere дилерлігі (1940 жылы салынған) қазір округтің Даму орталығы ретінде пайдаланылуда. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жаңа өнеркәсіптер құрыла берді. 1940 жыл шамасында Sealtest сүт бөтелкелеу зауытын ашты, ал Exchange Milling мал азырауын өңдеу зауытын ашты. Art Deco стиліндегі People's National Bank 1928 жылы салынды. Мемлекеттік мектептер бөлінді, ал қара студенттерге арналғандары жеткіліксіз қаржыландырылды. 1915 жылы Роки Маунт ақ студенттер үшін орталық жылыту және ішкі санитариясы бар сегіз бөлмелі кірпіш мектеп салуға 2200 доллар бөлді. Сол жылы қара тұрғындар өз қаражатымен Роки Маунт Colored School және жатақханасын қала шегінен тыс жердегі Балд Кнобта салды. Қала мектеп округіне айналды және 1924 жылы ақ студенттерге арналған орта мектеп салды. 1940 жылға қарай қаланың ақ студенттері 16 мұғалімге ие болды. Тек жеті қара американдық мұғалім "өз мектептеріндегі нәсілдік мәселелермен күресті". Сол кезде Букер Т. Вашингтонның туған жерін белгілеу үшін қоры құрылды. 1952 жылы ол қара студенттерге арналған заманауи, төрт бөлмелі мектеп салуға 6 акр жер сыйлады. Ол Вирджинияда мектептерді теңестіруге қарсы күрестің басталғанға дейін жақын арада ашылды. Ол 1966 жылға дейін жұмыс істеді, ол кезде АҚШ Жоғарғы Соты округтің ақ студенттері көп пайдаланған мектептерге субсидия беруі конституцияға қайшы екенін анықтады. Бұл құрылыс қазірде Ұлттық саябақтың әкімшілік ғимараты ретінде пайдаланылуда.

География

Рокки Маунт Франклин округінің орталығында (36.999855, −79.889673) орналасқан. АҚШ 220 тас жолы қаланың шығыс жағынан шектеулі кірумен өтеді, солтүстікке қарай 23 миль (37 км) Роанокқа және оңтүстікке қарай 26 миль (42 км) Мартинсвиллге дейін жетеді. Вирджиния штатының 40 тас жолы Пелл авенюі және Франклин көшесі арқылы Рокки Маунттың ортасынан өтеді, шығысқа қарай 32 миль (51 км) Гретнаға және оңтүстік-батысқа қарай 10 миль (16 км) Феррумға дейін барады. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 0,9 км², оның 0,39% су құрайды. Пигг өзені, Роанок өзенінің шығысқа қарай ағатын саласы, қаланың оңтүстік шекарасын құрайды. Грасси төбесінің 589 метрлік биіктігі қаланың солтүстік бөлігінде орналасқан.

Климат

Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ немесе салқын қыстармен сипатталады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша, Рокки Маунт ылғалды субтропиктік климатқа жатады, климат карталарында "Cfa" деп белгіленеді.

2020 жылғы халық санағы

2020 жылғы халық санауы бойынша қалада 4 903 адам және 2063 шаңырақ тұратын. 2307 тұрғын үй тіркелген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 72,4% ақ нәсілді, 20,3% қара нәсілді, 0,2% американдық үндістер, 1,4% азиялықтар, 0,0% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 2,0% басқа нәсілдер және 3,7% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Халықтың 3,6% -ы латын американдықтары немесе испандықтар. Шаңырақтың орташа табысы 46 021 доллар, ал отбасының орташа табысы 56 250 долларды құрады.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 4066 адам, 1698 үй шаруашылығы және 1018 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 886,5 адам (342,0/км2) құрады. Тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы бір шаршы мильге 391,6 (151,1/км2) болды, барлығы 1796 тұрғын үй болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 74,50% ақ нәсілді, 22,26% афроамерикалық, 0,27% американдық үндістер, 1,11% азиялық, 0,10% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,49% басқа нәсілдерден және 1,28% екі немесе одан көп нәсілдерден. Кез келген нәсілге жататын халықтың 1,67% -ы испан немесе латын американдықтарды құрады. 1698 үй шаруашылығының ішінде 26,4% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 40,2% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 15,8% -ы күйеуі жоқ әйел басқаратын үй шаруашылығы, ал 40,0% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 36,5% жеке тұлғалардан тұрды, ал 18,7% -ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,21 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,87 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 21,4% -ы 18 жасқа дейінгілер, 7,7% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 25,2% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 22,1% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 23,6% -ы 65 жасқа жоғары. Орташа жас 42 жас болды. Әр 100 әйелге 85,0 еркек сай келді. 18 жасқа және одан жоғары әйелдердің әр 100-іне 81,1 еркек сай келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 26 927 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 38 688 долларды құрады. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 30 947 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 22 472 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 207 долларға тең. Отбасылардың 16,6% және халықтың 14,1% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 17,6% және 65 жасқа жоғары адамдардың 14,0% кірді.