Кіріспе
Лисбург – АҚШ-тың Вирджиния штатындағы Лудун округінің қаласы және округ орталығы. Ол штаттың Солтүстік Вирджиния аймағының және Вашингтон қалалық аймағының, соның ішінде елдің астанасы Вашингтонның құрамына кіреді. Аймақтағы қоныстану 1740 жылдар шамасында басталды және қала Ли отбасының құрметіне аталды – қаланың алғашқы басшылары. Штаттың солтүстік-шығысында орналасқан Лисбург 1812 жылғы соғыста Вашингтондан эвакуацияланған маңызды федералдық құжаттарды сақтауға арналған баспана болды, ал Азамат соғысында бірнеше рет қолы ауысты. Лисбург Вашингтоннан батыс-солтүстікке қарай 53 шақырым қашықтықта, Катоктин тауының етегінде және Потомак өзеніне жақын орналасқан. Қала Дулес Гринвейінің солтүстік-батыс соңғы нүктесі болып табылады – бұл жеке төлқұжатты жол, ол Вашингтон Дулес халықаралық әуежайындағы Дулес жолымен байланысады. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қала халқы 48 250 адамды құрайды.
Бұл жер бұрын Ескі Каролина жолы (қазіргі АҚШ 15-ші бағдарламалық жолы) деп белгілі болған, ол солтүстік және оңтүстік арасындағы үндістердің маңызды саяхат жолы болды. Жергілікті тарихшылардың айтуынша, қазіргі Лисбург маңында Катава және Ленапе тайпалары арасында қақтығыс болған, бірақ екеуі де бұл аймақта тұрмаған. Ленапе тайпасының соғыс жасаған тобы Нью-Джерсидегі және көршілес аймақтардағы үйлерінен Оңтүстік Каролинаға дейін алыс сапар шегіп, өзінің алыс жауы Катава тайпасына соққы беруді көздеген. Олар солтүстікке қайтып келе жатқанда, Катава тайпасының тобы оларды Потомак өзеніне жетпей тұрып ұстап алды, бірақ Лисбургтен 3 шақырым оңтүстікке қарай болған шайқаста жеңіліске ұшырады. Тірі қалған Ленапе тайпасы өлгендерін үлкен обаға жерледі, ал алғашқы қоныс аударушылар олардың өлгендерін құрметтеу үшін осы обаға шайқастың жылдығында көп жылдар бойы қайта оралатынын айтқан. Бұл қақтығыстың нақты күні белгісіз, бірақ Ленапе және Катава тайпалары 1720 және 1730 жылдары соғыста болған сияқты. Лисбург маңындағы еуропалықтардың қоныстануы 1730 жылдардың соңында басталды, осы кезде Таидуотер плантаторлары оңтүстік және шығыстан аймаққа көшіп келіп, үлкен фермалар мен плантациялар құрды. Вирджинияның алғашқы отбасыларының көптеген өкілдері осы аймаққа қоныстанды, олардың ішінде Картерлер, Лилер және Мейсондар бар. Лисбургтің пайда болуы 1755 жылға дейін Николай Минор Ескі Каролина жолы мен Потомак қырқасы жолының (қазіргі 7-бағдарламалық жол) қиылысында жер сатып алып, онда таверна салған кезде болды. Тавернаның маңында өсім болмаса да, 1757 жылы Лудун округі құрылғаннан кейін Минор өзінің тавернасының маңындағы сирек ғимараттар жиынтығын Ұлыбританияның биліктегі монархының құрметіне «Джордж Таун» деп атады. Келесі жылы Британдық отаршылдық кеңесі жол торабында округтік сот ғимаратын салуға бұйрық бергенде, ауылдың өркендеуі өзгерді. Сәйкесінше, Минор дәстүрлі Вирджиниялық алты қиылысқан көшелер жоспары бойынша қала құрды. Сол жылдың 12 қазанында (1758 ж.) Вирджинияның Бас Ассамблеясы Минор салған жоспар бойынша Лисбург қаласын құрды. 1803 жылы Лисбургте пошта бөлімі ашылғанда, бөлімше «Лисбург» деп аталды; «h» әрпі 1894 жылға дейін сақталды. Капитолийді қайта жаңарту басталғанда, Лисбургтен оңтүстікке қарай орналасқан карьерлерден алынған Потомак мраморы қолданылды. Лисбург сонымен қатар полковник Джон С. Мосби мен оның партизандық жасағының операциялық базасы ретінде де қызмет етті. Кейбір адамдар жергілікті сот ғимаратын Азамат соғысы (1861–1865) кезінде Вирджиниядағы өртенбеген санаулы сот ғимараттарының бірі деп санайды; қазіргі ғимарат 1894 жылы салынған. 1889 жылы 14 жасар қара нәсілді америкалық Орион Андерсон қаланың жүк депосында ақ толқындар тарапынан өлтірілді; оның өлтірілуі 1880 мен 1902 жылдар аралығында Вирджиния штатының Лудун округінде тіркелген үш линчтің екіншісі болды. 20-ғасырда Лисбургте Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Еуропаны соғыстан кейін қайта құруға көмектескен атақты Маршалл жоспарының авторы генерал Джордж С. Маршалл және қаланың алғашқы әуежайы үшін жер сыйлаған радио әртісі Артур Годфри тұрды. Лисбург Лудун округінің үкімет және сауда орталығы болып қызмет етуді жалғастыруда. Қаланың тарихи ауданы 1970 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізіліп, Вирджиниядағы ең жақсы сақталған және көрнекті орталықтардың бірі ретінде танылды. Қала орталығындағы саудагерлер өздерін «Луддунның түпнұсқалық қала орталығы» деп атады, бұл жақын маңдағы жаңа сауда орталықтарының санының өсуіне жауап ретінде жасалды. Лисбург Лудун округінің орталығы болып, 1757 жылы округ құрылғаннан бері үздіксіз қызмет етеді.
География
Лисбург Лудун округінің орталығынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан (39.1155, −77.5644). Ол Солтүстік Вирджиния Пьемонтының бөлігі және Блю Ридж тауларының ең шығыс тізбегі – Катоктин тауының етегінде жатыр. Қала Кульпепер алқабында (юра дәуірінде ішкі теңіз болған) орналасқан және Потомак өзенінің аңғарына жақын, сондықтан жергілікті жер бедері Вирджиния Пьемонтының басқа қалаларына қарағанда оқшаулаусыз. Қаланың биіктігі шамамен өзгереді, ал Катоктин тауының қырлары қала шекарасының батысында 204 метрге (670 фут) дейін көтеріледі. Таскарора сағасының қалалық тармағы қала орталығынан өтіп, Потомак өзенінің саласы – Гуз сағасына шығысқа қарай ағып құяды. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 32 шаршы километр (12,4 шаршы миль) құрайды, оның 0,54%-ы су жатады. Лисбургте бірнеше жеке мектептер бар, оның ішінде K–8 деңгейіндегі конфессиялық емес христиан мектебі – Провиденс академиясы; K–12 деңгейіндегі конфессиялық емес христиан мектебі – Лисбург христиан мектебі; және K–8 Loudoun Country Day School. Лисбург ерікті өрт сөндіру бригадасы өрттен қорғау қызметтерін ұсынады. Лудун округінің ерікті құтқару жасағы құтқару және шұғыл медициналық көмек көрсетеді. Өрт сөндіру бригадасы мен құтқару жасағы – ерікті ұйымдар, олар Лудун округінің Өрттен қорғау, құтқару және төтенше жағдайлар департаментінің штаттық қызметкерлерімен толықтырылған. Өрт сөндіру бригадасының тарихы 1803 жылға дейін жетеді, ал құтқару жасағы 1952 жылы құрылған. Лисбургке қалалық полиция бөлімі қызмет көрсетеді. Лисбург полиция департаментінің (LPD) құрамында 90 ант берген офицер бар және қала бойынша тәулік бойы патрульдік қызмет көрсетеді, сондай-ақ қылмыстық тергеулермен, жол жүруін реттеумен және қала ішіндегі арнайы операциялармен айналысады. Бұл департамент Лудун округінің полиция кеңсесінен толығымен бөлек, ол Лудун округінің негізгі құқық қорғау органы болып табылады және Лисбургтегі сот үйінің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. LPD 1758 жылы құрылған.
Медиа
Льюдон округін қамтитын Лисбургте орналасқан «Loudoun Times Mirror» апталық газеті. 2007 жылы бұрынғы WAGE (қазіргі WTSD) станциясы жабылып, жергілікті радиостанциялар тоқтатылды. Лисбург Вашингтон, округ Колумбия БАҚ нарығына жатады және оның ірі теле- және радиостанцияларымен қамтылған; сонымен қатар Балтимор, Фредерик және Винчестерден берілетін хабарлар да оңай қолжетімді.
Көлік
Лисбургті қамтамасыз ететін негізгі тас жолдар – АҚШ 15-ші бағыты, Вирджиния штатының 7-ші бағыты және Вирджиния штатының 267-ші бағыты. АҚШ 15 бағыты оңтүстік-батыстан Лисбургке кіріп, Кинг-стрит арқылы өтеді, содан кейін Лисбург айналма жолына қосылып, қала орталығының оңтүстік-шығысынан өтеді. Ол қаланың солтүстік-шығыс жағындағы айналма жолдан шығып, Мэрилендке қарай бара жатқанда Кинг-стритке қайта қосылады. АҚШ 15-ші бағытының бұрынғы жолы енді АҚШ 15 Business бағыты деп аталады. АҚШ 15 бағыты арқылы саяхатшылар оңтүстік-батысқа қарай 55 шақырым қашықтықтағы Уоррентон қаласына және солтүстік-шығысқа қарай 40 шақырым қашықтықтағы Фредерик (Мэриленд) қаласына жете алады. SR 7 бағыты батыстан Маркет-стрит арқылы Лисбургке кіріп, бірден Лисбург айналма жолына қосылып, қала орталығының оңтүстік-батысынан өтеді. Ол қала орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай айналып өтетін кезде Маркет-стритке қайта қосылады. SR 7 бағытының бұрынғы жолы қазір Вирджиния штатының 7 Business бағыты болып табылады. SR 7 бағытымен батысқа қарай 60 шақырым қашықтықтағы Винчестер қаласына және оңтүстік-шығысқа қарай 56 шақырым қашықтықтағы Александрия қаласына жетуге болады. SR 267 бағыты оңтүстіктен Даллес Гринвей арқылы Лисбургке кіріп, Лисбург айналма жолында (АҚШ 15 және SR 7) аяқталады. SR 267 Лисбургтің оңтүстік-шығысынан SR 7 бағытын айналып өту үшін жоғары жылдамдықты қамтамасыз етеді, сонымен қатар ол ақылы жол болып табылады. Loudoun County Transit Лисбург қаласында қоғамдық көлік қызметтерін ұсынады.
Кәсіпкерлік және өнеркәсіп
Лисбург қаласы Годфри Филдте орналасқан Лисбург атқарушы әуежайын басқарады, ол Лаудун округіне жеке және корпоративтік ұшақтармен қызмет көрсетеді. Дуллес халықаралық әуежайының резервтік әуежайы ретінде тағайындалған бұл әуежай, Вирджиния штатының Әуежайлар департаментінің 2011 жылғы зерттеуіне сәйкес, жылдық экономикалық әсері шамамен 78 миллион долларды құрайды. (2005 жылғы мәлімет бойынша) әуежайда 240-тан астам ұшақ тіркелген, күніне 20-30 реактивтік рейстер орындалады. Бұл әуежай 1963 жылы Артур Годфриге тиесілі болған және радио бағдарламасында "Ескі сиыр жайылымы" деп лақап ат қойған алғашқы Лисбург әуежайының орнына салынды. 1950 жылдардың басында Лисбургтің батысындағы Бикон Хилл иелігін сатып алған Годфри, 1950 және 1960 жылдары әр жексенбі күні кешке Нью-Йорктегі студиясына DC-3 ұшағымен қатынады. Оның DC-3 ұшағы өте қуатты және шулы болғандықтан, Годфри ескі алаңды сатудан түскен қаражатқа жаңа әуежай салдырды. Алғашқыда Годфри Филд деп аталған, қазір ол Годфри Филдтегі Лисбург атқарушы әуежайы деп белгілі. Лисбургтің жанында 1970 жылдары Xerox корпорациясы салған Ұлттық конференциялық орталық та орналасқан. Мемлекеттік органдар мен жеке бизнес конференциялар мен кездесулер үшін осы орталықты пайдаланады. Жер астындағы ғимараттардың бұл лабиринтын үш негізгі нүкте байланыстырады, олардың бірі – Халықаралық азаматтық полициясының бас кеңсесі, бұл мемлекеттік тапсырыспен жұмыс істейтін компания. Лисбургтің тарихи ауданының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан Маркет Стансасында жеті қайта қалпына келтірілген тарихи ғимаратта жоғары технологиялық және заң кеңселер, сауда дүкендері мен мейрамханалар орналасқан (теміржол жүк станциясы, станция бастығының үйі, бөрене үй, екі сарай және екі диірмен, олардың кейбіреулері қайта құрылған немесе осы жерге көшірілген). Сайттың шығыс жағындағы алаңда 1968 жылға дейін қалаға қызмет еткен Вашингтон және Ескі Доминион теміржолының станцияларының сары және жасыл түстерімен боялған бірнеше құрылымдар бар. Iridium Communications Inc. (бұрынғы Iridium Satellite LLC) спутниктік жүйесі "Лисбургте орналасқан екі қабатты кеңсе ғимаратының жертөлесінен басқарылады".
Саябақтар
Ида Ли паркі Лисбургтің солтүстік жағында орналасқан. 1986 жылы Уильям Ф. Раст, кіші, және оның әйелі Маргарет Доул Раст Гринвуд фермасын Лисбург қаласына сыйға тартқан арқасында Ида Ли паркі құрылды. Ферма Ида Ли паркі ретінде мәңгілік пайдалану үшін қалаға сыйға берілді. Расттар паркке Вирджиниядағы Ли отбасы мен Лисбург қаласының арасындағы тарихи байланысты сақтау үшін, мистер Расттың әжесі Ида Ли есімін беруді өтінді. Ида Ли Раст, Роберт Лидің бірінші туысы Эдмунд Дженнингс Лидің қызы болды. Ида Ли тұрмыстық өмірін Лисбургке жақын орналасқан "Рокленд" Раст отбасының үйінде өткізді, ал кейінгі жылдары Лисбургтегі 113 Шығыс Корнуолл көшесінде ұлдары салған үйде тұрды. Расттар сонымен қатар Ида Ли паркіне іргелес орналасқан Раст кітапханасы үшін бастапқы фермадан жер сыйлады. 1991 жылы Расттар қалаға Ида Ли паркінде Уильям Дж. Кокс павильонын салу үшін 50 000 доллар берді, ол павильон мен ойын алаңы бар қоғамдық демалыс орны. Вашингтон және Ескі Доминион темір жолының жолындағы жаяу жүргіштер, велосипедшілер және жүгірушілер Лисбургтен өтіп, 72 шақырымдық темір жолмен саяхаттауға болады, бұл жол Солтүстік Вирджиния аймақтық паркі басқармасымен тарихи W&OD RR құқығында салынған. Red Rocks Wilderness Overlook аймақтық паркі Лисбургтің шығысында Потомак өзенінің жағалауында орналасқан. NVRPA басқаратын бұл паркте орманды алқаптар мен өзен бойындағы тік жарларға апаратын 3 шақырымнан астам жолдар бар. Франсис Спик 1978 жылы осы жерді NVRPA-ға сыйға тартты. Парктегі қираған ғимараттар 1869 жылға дейін салынған. Олар Лисбургте Виктория стиліндегі Карльгейм сарайын салғанымен танымал өнеркәсіпші Чарльз Р. Пакстонның меншігіне тиесілі болған. Раст сарайы және табиғат қорығы Лисбургтің батыс жағында Катоктин тауының етегінде орналасқан. Бұл қорыққа Орталық Атлантика мемлекеттерінің Аудубон табиғатты зерттеушілер қоғамы иелік етеді және басқарады, онда сарай мен табиғи қорық бар.
Оқиғалар
Лисбург гүл және бақша фестивалі Жыл сайын сәуір айында Тарихи ауданда өткізіледі, бұл іс-шараға бақшалар, сатушылар және ойын-сауықтар кіреді. 4 шілде мерекесінің тойлануы Іс-шараларға таңертеңгі шеру, Ида Ли паркіндегі фестиваль және кешкі фейерверк кіреді. Классикалық автомобиль көрмесі Жыл сайын маусымның бірінші сенбісінде өткізіледі. Бұл іс-шарада ондаған классикалық автомобильдер мен хот-родтар қалалық Лисбург көшелерінде көрсетіледі, сондай-ақ музыка мен тағамдар ұсынылады. Жиналған қаражат C. S. Монро технологиялық орталығының графикалық өнер және автокөлік бағдарламаларына жұмсалады. Лисбург әуешоуы Жыл сайын қыркүйек айының соңғы сенбісінде өткізіледі. Бұл іс-шарада парашютпен секірушілер, акробатикалық көрсетулер, соғыс машиналары, модельдік ұшақтар, әскери көліктер және әуежай алқабында көрсетілген классикалық автомобильдер, сондай-ақ музыка мен тағамдар бар. Хэллоуин шеруі Елдегі ең ұзақ өткізіліп келе жатқан Хэллоуин шерулерінің бірі саналады, шеруге жергілікті мектептердің марш-топтары, жергілікті бизнес, скауттар және отбасылар жасаған әсем безендірілген көліктер қатысады. Көптеген қатысушылар шеруды тамашалаушыларға дәмдіктер таратады. Сантаның саяхаты 1988 жылдан бері Лисбург ерікті өрт сөндіру бригадасының мүшелері Рождестволық шамдармен безендірілген өрт сөндіру машинасымен Санта, Рудольф және Фростиге мінгізіп, қала тұрғындарына қолдау көрсетеді; шараға жыл сайын шамамен 30 000 адам қатысады деп есептеледі.