Кіріспе

Солтүстік Каролина штатындағы тарихи үй, АҚШ

Блэндвуд сарайы – Солтүстік Каролина штатының Гринсборо қаласындағы 447 Батыс Вашингтон көшесінде орналасқан тарихи үй-музей. 1795 жылы төрт бөлмелі Федералдық стильдегі шаруа үйі ретінде салынған, ол Солтүстік Каролинаның екі мерзімдік губернаторы Джон Мотли Морхедтің (1841-1844) резиденциясы болды, оның кезінде қазіргі түріне келді. Бұл АҚШ-тағы итальяндық вилла стиліндегі архитектураның ең көне сақталған мысалы деп саналады және 1988 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Блэндвудтың дизайнын жасаған сәулетші Александр Джексон Дэвис итальяндық стильдегі американдық үйлердің танымал үлгісін жасады: басты фасадынан сәл шығып тұратын орталық мұнара. Мүлікті 1822 жылы өнеркәсіпші Генри Хамфрис 50 долларға сатып алды. Хамфрис 1818 жылы құрылған және 1826 жылы Солтүстік Каролинадағы алғашқы бумен жұмыс істейтін мақта комбинаты – Mt. Hecla Cotton Mill негізін қалады. Губернатор Морхед 1827 жылдан 1866 жылы қайтыс болғанға дейін бұл үйде тұрды. Саяси қайраткер ретінде Морхед сол заманғы көптеген зиялыларды, соның ішінде әлеуметтік белсенді Доротея Дикс пен сәулетші Александр Джексон Дэвисті қабылдады. Азамат соғысы кезінде үй Конфедерация армиясының генералы П. Г. Т. Борегардың штабы болды, ал Конфедерация құлағаннан кейін Одақ армиясының генералдары Джейкоб Долсон Кокс пен Джон Скофилдтің уақытша штабына айналды. Солтүстік Каролинаның губернаторы Зебулон Б. Вэнс 1865 жылдың 2 мамырында Блэндвудтың бас залдарында Кокс пен Скофилдке өзінің басқаруын тапсырды. Блэндвудқа екі қосымша салынды. Біріншісі 1822 жылы шаруа үйін төрт бөлмеден алты бөлмеге дейін кеңейтіп, бастапқы үйдің Федералдық стильдегі архитектуралық ерекшеліктерін сақтап қалды. Екінші қосымша 1844 жылы Нью-Йорк қаласының сәулетшісі Александр Джексон Дэвис жобалаған. Бұл қосымша үйдің ауданын екі еседен астам арттырып, "Тоскана вилласы" стиліндегі қанатты құрады. Дэвис салған қосымша Блэндвудты АҚШ-тағы тосканалық вилланың (италиялық архитектураның бір түрі) ең көне сақталған мысалына айналдырды. Құрылыс жұмыстарын жақын маңдағы Лексингтон қаласынан келген құрылыс мердігерлері Уильям және Джозеф Конрад орындады. Блэндвудтың ландшафтық дизайнына ландшафт сәулетшісі Эндрю Джексон Даунинг үлкен әсер етті, ол өзінің басылымдарында Блэндвудтың суретін тиісті ландшафтты көрсету үшін пайдаланды. Губернатор Морхед қайтыс болғаннан кейін үйді 1874 жылға дейін оның кіші ұлы Евгений басқарды. Евгенийдің қарындасы және күйеуі Эмма мен Джулиус Грей үйдің келесі тұрғындары болды. Олар алты баласымен бірге Блэндвудта тұрды. Джулиус Грей қоғамдық істерге белсенді қатысқан бизнесмен, банкир және Гринсборо сауда палатасының негізін қалаушы болды. Отбасының барлық мүшелері он тоғызыншы ғасырдың соңында қайтыс болды, тек ең үлкен Грей қызының балалары ғана тірі қалды. Морехедтер отбасының Блэндвудта тұрған соңғы мүшелері 1900 жылы үйді тастап кетті. Блэндвуд және оның айналасындағы жер 1907 жылы полковник және миссис Уильям Х. Осборнға Кили институтының жергілікті филиалы ретінде пайдалану үшін сатылды. Бастапқы ғимараттар бұзылып, мүлікке қосымша құрылыстар салынды. Мүлікті алкогольге тәуелділікті емдеу орталығы ретінде пайдалану 1961 жылға дейін жалғасты, содан кейін тарихшылар он тоғызыншы ғасырдың архитектурасының маңыздылығын және Александр Джексон Дэвистің еңбектерінің маңыздылығын түсіне бастады. Мұраны сақтау жұмыстарын Гилфорд колледжі бастады, бірақ 1966 жылы Preservation Greensboro Incorporated құрылғаннан кейін олар қайта жанданды.

Бландвудтағы құлдық

Морехедтер отбасы Блэндвудты ақшалай дақылдар өндіруге арналған жұмыс істейтін плантация ретінде басқармады. Соғысқа дейінгі кезеңде Гринсборо ауылының жанында орналасқан бұл үй, қажетті заттарды алу үшін жақын жердегі саудагерлердің ыңғайлылығынан пайдаланды. Қалалық үй ретінде санақ деректері Блэндвудта тұрған құлдардың санының шектеулі екенін көрсетеді, олар үлкен және бай резиденцияның жұмысына қатысты болды. Блэндвудтағы құлдар туралы, олардың аттары мен жастары туралы ақпарат өте аз. Ғалымдар осы кезеңді жақсырақ түсіну үшін археологиялық зерттеулер жүргізіп, бастапқы тарихи деректерді іздеуде. Қосымша мәліметтерге Джон Мотли Морехедтің құлдыққа қатысты күрделі жеке қарым-қатынасы жатады, ол Фридмендерді қолдаудан бастап, Конфедерацияға қызмет етуіне дейінгі ерте саяси бастамаларды қамтиды. Блэндвуд – Гринсборо қаласындағы түпнұсқа негізінде салынған ең көне ғимарат (1795 жыл). Бастапқыда ауылдық жерде орналасқан, қаланың өсуімен бірге бұл үйдің айналасында қалыптасқан қалалық дамудың ерекше сақталған нысаны. Оның ең маңызды ұлттық ерекшелігі – АҚШ-тағы ең алғашқы анықталған Тоскана вилласы (1844 жыл). Сәулетші А.Дж. Дэвис бұл ғимаратты Тоскана виллаларының үлгісінде жобалаған (дегенмен ол Италияда болған емес), кең еңіс жақтағы қабырғалар, төменгі шатырлар, жақтаулы терезелер, кірпіш қабырғаға жабысқан сылақ және әсіресе ғимараттың фасадына үстемдік ететін биік перспективалық мұнараны пайдаланған. Дэвис қолданыстағы жеке асхананы кеңейтіп, оны үйдің екінші жағындағы дерлік бірдей ғимаратпен үйлестіріп, аркадалары бар екі жақты қосымша қанаттарды жасап қайта пайдаланған. Бұл ғимарат сонымен қатар батыс Пьемонт аймағындағы antebellum сәулетінің сирек кездесетін мысалы болып табылады – бұл аймақ шағын шаруашылықтармен және салыстырмалы түрде аз құлдармен сипатталды. 1966 жылы ғимарат мұражай ретінде пайдалану мақсатымен Preservation Greensboro Incorporated атты қалалық коммерциялық емес ұйымнан, Гилфорд колледжінен сатып алынды. Коммерциялық емес ұйым қалпына келтіру бағдарламасын бастады, оған бояуды талдау, археологиялық зерттеулер, жиһаз жоспары, қосымша ғимараттарды қайта құру және айналасындағы бақтарды қалпына келтіру кірді. 1960 және 1970 жылдары Морехед отбасының мүшелері үйге қатысты көптеген түпнұсқа заттарды қайтарды. 1970 жылы ғимарат Тарихи орындардың ұлттық тізіміне енгізілді және 1988 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде танылды.

Қазіргі оқиғалар

Үй және оған жататын жер "Preservation Greensboro Incorporated" ұйымына тиесілі. Оның аумағында 1970 жылы арнайы шаралар өткізу орталығы ретінде қайта жаңартылған сегізбұрышты карет үйі мен бақтар бар. Блэндвуд экскурсиялар үшін ашық және жыл бойында көптеген музыкалық шаралар, тойлар, бар/бат мицвалар, тарихи оқиғалар, кештер, пикниктер, экскурсиялар мен мектептік іс-шаралар қабылдайды.