Шығу тарихы – кейіпкерлердің қалай қалыптасқаны, олардың өмірбаяны мен супер қабілеттері туралы мақала. Комикстер, мультфильмдер, ойындарда кең қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Сюжеттік құрал – ойдан шығарылған кейіпкерлердің өмірбаяны.
Plot device
the backstories of fictional characters
Көңіл көтеру саласында, шығу тарихы – кейіпкердің немесе кейіпкерлер тобының қалай басты рөлге немесе қарсыластың рөліне ие болғанын баяндайтын оқиға немесе өмірбаяны. Американдық комикстерде бұл кейіпкерлердің қалай супер қабілеттерге ие болғанын және/немесе супер қаһарманға немесе супер зұлымға айналған жағдайларын да көрсетеді. Кейіпкерлерін заманауи етіп ұстау үшін комикс компаниялары, сондай-ақ мультфильм, ойын, балалар бағдарламалары және ойыншық компаниялары ең көне кейіпкерлерінің шығу тарихын жиі қайта жазады. Бұл бұрынғы деректерге қайшы келмейтін толықтырулардан бастап, кейіпкердің мүлдем басқа екенін көрсеткен жаңа шығу тарихына дейін жетеді. "Неліктен?" деген сұраққа жауап беретін оқиға, сондай-ақ "шығу тарихы" деп аталатын бұл түйсінік мифологияда да қолданылады, әлемнің қалай пайда болғаны, жаратылыстар мен өсімдіктердің тегі және ғарыштағы белгілі бір нәрселердің ерекше қасиеттері туралы айтылады.
In entertainment, an origin story is an account or backstory revealing how a character or group of people become a protagonist or antagonist. In American comic books, it also refers to how characters gained their superpowers and/or the circumstances under which they became superheroes or supervillains. In order to keep their characters current, comic book companies, as well as cartoon companies, game companies, children's show companies, and toy companies, frequently rewrite the origins of their oldest characters. This goes from adding details that do not contradict earlier facts to a totally new origin which makes it seem that it is an altogether different character. A pourquoi story, also dubbed an "origin story", is also used in mythology, referring to narratives of how a world began, how creatures and plants came into existence, and why certain things in the cosmos have certain yet distinct qualities.
Шығарманың шығу тарихының сындық зерттеулері
Супергерой туралы оқырман (Коннектикут университетінің профессоры Чарльз Хатфилд, Торонтодағы журналист Джит Хир және Мэримоунт Манхэттен колледжінің саясаттану профессоры Кент Ворчестер редакциялаған) кітабында редакторлар "Бірінші бөлім: Тарихи тұжырымдамалар" деп жазады: "Көптеген супергеройлардың бастау тарихы болады: басты кейіпкерді әдеттегі адамдардан ерекшелендіретін өзгеше оқиғалардың негізгі шоттары. Супергерой жанрының міндетті шарты болмаса да, бастау тарихы осы повестеу дәстүрінің мәнін ашуға көмектесетін жиі кездесетін, танымал троп болып табылады. Құлайған әлемдер, өлтірілген ата-аналар, генетикалық мутациялар және құпия күш сыйлайтын сиқыршылар туралы оқиғаларды оқығанда супергерой жанрының өзгеру, жекелік, ерекшелік және психологиялық тұрақтылық пен адам табиғатының икемділігі арасындағы тартыс туралы екенін түсінесіз. Супергерой жанрын зерттегенде, бастапқы сұрақтар көбінесе тамырлар мәселесіне бұрылады". Кітапта көптеген қатысты әдебиеттер бар. Индиана штатының Пенсильвания университетінің ағылшыл тілінің профессорлары Алекс Романьоли мен Джан С. Пагнуччи өздерінің "Американдық құндылықтар, мәдениет және супергерой әдебиетінің каноны" кітабында супергеройлер туралы оқиғалардың мәні және осы оқиғаларды жазу супергерой повестеуін әдеби жанрдың ерекше түріне айналдыратынын талқылайды. Мысалы, олар былай деп жазады: "Супергеройлердің тарихы өте күрделі, бірақ олардың бір бөлігі мәңгілік тұрақты және маңызды болып қалады. Тіпті "өлім" оқиғаларынан, кроссоверлерден, іс-шаралардан және киім алмасудан гөрі, бастау тарихы супергеройлердің өмір бойындағы негізгі нәрсесі болып табылады. Бастау тарихы кейіпкерлердің құрылған әлеуметтік-тарихи контекстін ғана емес, сонымен қатар супергеройлерді бірегей повестеу құралы ретінде жасайтын мәдениеттің түсінігін де көрсетеді". Содан кейін Романьоли мен Пагнуччи бастау тарихының аудитория үшін де, батырлық әңгімелерді жалғастыратын жазушылар үшін де неге маңызды екенін түсіндіреді. Рэнди Дункан (комикс зерттеушісі және коммуникация профессоры, Хендерсон мемлекеттік университеті, Аркадельфия, Арканзас) және Мэтью Дж. Смит (коммуникация кафедрасы, Виттенберг университеті, Спрингфилд, Огайо) кейіпкердің жеке басын құруда нақты қалаулары бар жазушының табандылығы арқасында кейіпкердің қалай туындағанын көрсететін мысал ретінде Қазандағы адамның бастау тарихын пайдаланады, тіпті баспагер қарсылық көрсетсе де. "Қазандағы адамның бастау тарихы ма, әлде сол бастау тарихы төңірегіндегі әңгімелер ма, қайсысы көбірек айтылатынын анықтау қиын. Олардың барлығы да "радиоактивті өрмек шаққан" жалғыз басты жасөспірімнің қызықты жақтарын ашады, ол өзін "өгіздің пропорционалды күшімен және ептілігімен" таныстырады". Дункан мен Смит Стен Лидің баспагер Мартин Гудменмен қалай келіспегенін түсіндіреді, ол "жағымсыз фактор" туралы алаңдады, бірақ Ли жеңіп шықты. "Қазандағы адам" тұжырымдамасының барлығы көптеген жанрлар мен дәстүрлердің негізгі атрибуттарымен үйлеседі", - дейді авторлар. "Мэри Шеллидің "Франкенштейн", Боб Кейннің "Бэтмен" және Франц Кафканың "Метаморфоза" романдары сияқты, "Қазандағы адамның" бастау тарихы готикалық және криминалдық фантастика мотивтерін еске түсіреді, мысалы, оқшауланған гений, қасіретті жақындар, ғылымды дұрыс пайдаланбау немесе қателік, қараңғы ноир қаласы, құлқына келген күзетші және тағдырлы "жасырылғанның оралуы". Авторлар осы әртүрлі мәселелерді зерттеуді жалғастырады.
In The Superhero Reader (nominated for a 2014 Eisner Award for Best Scholarly/Academic Work), edited by Charles Hatfield (Professor at University of Connecticut), Jeet Heer (Toronto based journalist), and Kent Worcester (Professor of Political Science at Marymount Manhattan College), the editors write in "Section One: Historical Considerations": "Almost all superheroes have an origin story: a bedrock account of the transformative events that set the protagonist apart from ordinary humanity. If not a prerequisite for the superhero genre, the origin is certainly a prominent and popular trope that recurs so frequently as to offer clues to the nature of this narrative tradition. To read stories about destroyed worlds, murdered parents, genetic mutations, and mysterious power giving wizards is to realize the degree to which the superhero genre is about transformation, about identity, about difference, and about the tension between psychological rigidity and a flexible and fluid sense of human nature. When surveying the superhero genre, preliminary questions often turn to the problem of roots." The book has a wealth of pertinent bibliographies. English professors Alex Romagnoli and Gian S. Pagnucci, of Indiana University of Pennsylvania, discuss in their book Enter the Superheroes: American Values, Culture, and the Canon of Superhero Literature "the nature of superhero origin stories and how the writing of these origin stories helps make superhero narratives a unique literary genre." For example, they write, "Superheroes get very complicated when it comes to their histories, but one part of their stories remains forever constant and important. Even more than 'death' stories, crossovers, event stories, and attire changes, origin stories are the core of superheroes' existences. Origins not only reflect the sociohistorical contexts in which heroes were created, but they also reflect a culture's understanding of what makes superheroes storytelling unique vehicles." Thereafter, Romagnoli and Pagnucci go on to explain why the origin story is as important to the audience as to the generations of writers who continue heroic tales. Randy Duncan (comics scholar and professor of communication, Henderson State University, Arkadelphia, Arkansas) and Matthew J. Smith (Department of Communication, Wittenberg University, Springfield, Ohio) use the origin story of Spider Man as an example of how a character can be created by the persistence of a writer who has definite preferences in creating a character's personality, even if the publisher resists. "It is difficult to discern which is more often told: Spider Man's origin or the tales told around that origin. All reveal fascinating aspects of a teenage loner fatefully 'bitten by a radioactive spider' to find himself with 'the proportionate strength and agility of an arachnid'." Duncan and Smith explain how Stan Lee butted heads with publisher Martin Goodman, who worried about an "ick factor," but Lee prevailed. "The entire Spider Man concept resonates with the primary attributes of many genres and traditions," the authors say. "Like a heady puree of [Mary] Shelley's Frankenstein, Bob Kane's Batman, and Franz Kafka's Metamorphosis, Spider Man's origin invokes gothic and crime fiction motifs like the ostracized genius, doomed loved ones, the misuse or misfiring of science, the gritty noir city, the driven vigilante, and the fateful 'return of the repressed'." The authors proceed to investigate these various issues of the origin story.