Кіріспе

Лондондағы Англия Біріккен Ұлы Ложасының штаб-пәтері Англия Біріккен Ұлы Ложасының және Англия Корольдік Арк Масондарының Жоғарғы Ұлы Бөлімінің штаб-пәтері болып табылады, сонымен қатар Лондон аймағындағы көптеген масондық ложалардың жиналатын орны есебінде қызмет етеді. Ол Голборн мен Ковент-Гарденнің арасындағы Ұлы Королева көшесінде орналасқан және 1775 жылдан бері масондық жиын орыны болып келеді. Ғимараттың бір бөлігі күнделікті жұртшылыққа ашық, ал оның сақталған классикалық арт-деко стилі және кино мен теледидар түсірілімдері үшін жиі пайдаланылуы оны туристер арасында танымал орынға айналдырды. 1846 жылы осы жерде Дүниежүзілік Евангелистік Одақ құрылған.

Бастапқы тұжырымдама

1775 жылы Бас Ложа көшеге қараған үйді сатып алды, оның артында бақша және тағы бір үй орналасқан еді. Екі үйді байланыстыратын Бас залдың жобасы бойынша конкурс жарияланды. Алдыңғы үй еркін зияткерлер тавернасы болды, ал артқы үй кеңселер мен жиналыстар өткізетін бөлмелерге айналдырылды. Конкурстың жеңімпазы Томас Сэндби болды.

Қазіргі ғимарат

Қазіргі ғимарат, осы орындағы үшінші ғимарат, 1927 және 1933 жылдар аралығында архитекторлар Генри Виктор Эшли мен Ф. Уинтон Ньюманның жобасы бойынша арт-деко стилінде, Бірінші дүниежүзілік соғыста әрекетте жүргенде қаза тапқан 3225 масонның құрметіне салынды. Бұл әсерлі арт-деко стиліндегі ғимарат. Алғашында Масондық Бейбітшілік Мемориалы деп аталған, 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда атауы Фримасон Залы деп өзгертілді. Ғимаратты салуға қажетті қаржы Масондық Миллиондық Ескерткіш Қоры арқылы жиналды. Бұл қор 1 миллион фунттан астам ақша жинады. Ғимараттың ішкі және сыртқы бөліктері ІІ* санаттағы ескерткіштер тізіміне енгізілген.

Үлкен ғибадатхана

Қазіргі ғимараттың орталығы – Ұлы ғибадатхана, Ұлы ложаның, Ұлы бөлімнің және Лондонның Метрополитендік Ұлы ложасындағы ложалардың көпшілігінің, сондай-ақ бірқатар Үй округтерінің провинциялық Ұлы ложаларының жылдық мәжілістерін, және басқа да масондық дәрежелер мен бұйрықтардың жылдық мәжілістерін өткізу орны. Көптеген масондық емес ұйымдар Ұлы ғибадатхананы түрлі шаралар үшін пайдаланады, мысалы, сән көрсетулер мен политехникалық марапаттау рәсімдері сияқты алуан түрлі іс-шаралар үшін. Уолтер Гилберт жобалаған қола есіктер, әрқайсысының салмағы бір жарым тонна, ұзындығы 123 фут (37 м), ені 90 фут (27 м) және биіктігі 62 фут (19 м) болатын, 1700 орынға арналған залға ашылады. Төбелік бөген мозаикалық жұмыстан тұрады және бұрыштарда масондық рәсімдерден суреттер мен символдардан басқа, төрт негізгі қасиетті бейнелейтін суреттер – Саналылық, Ұстамдылық, Батылдық және Әділдік – және Принц Артурдың гербі, Конно және Стратхерн герцогы (Ханым Викторияның екінші кіші ұлы), 1901–1939 жылдары Ұлы ұстаз болған, оның ұсынысымен Масондық Бейбітшілік ескерткіші салынды. 1933 жылы жетекші орган жасаушылар Генри Уиллис және Ұлдары жасаған үлкен құбырлы орган орнатылды. 80 жылдан кейін ол Даремдік Харрисон мен Харрисон компаниясымен қалпына келтірілді, бұл жұмысты Жоғарғы Ұлы Капитул қаржыландырды. Қайта қалпына келтіру 2015 жылы аяқталды, және консольдің артында және үстінде орналасқан аспаптың жаңа "Grand" бөлігін қамтамасыз етуді қамтыды, осылайша бастапқы екі құрылымның орнына үш құрылым жасалды. Қайта қалпына келтірілген аспаптағы тұсаукесерлік концерт 2015 жылдың 30 қыркүйегінде Бермингем қалалық залының және Вестминстердегі Сент-Маргарет шіркеуінің органышысы доктор Томас Троттермен өтті.

Басқа ғибадатханалар

Ғимараттың ішінде Ұлы ғибадатханадан басқа тағы 26 масондық ғибадатхана (формалды ложалық кездесу бөлмелері) бар, оларды ложалар мен бөлімдер пайдаланады. Олардың барлығы әртүрлі арт-деко стильдерінде әсем безендірілген, және екеуі бірдей емес. Әсіресе, 1-ші ғибадатхана өте үлкен (600 орынға дейін) және онда бұрынғы Ұлы ұстаздардың суреттері ілулі тұр. Алайда, ғибадатхана жиһаздарды және Уиллис құбырлы органы алып тастау арқылы конференциялық залға айналдырылды (суреттер сақталған). 3-ші ғибадатхана ерекше стильде болмаса да, онда 19 ғасырдағы камералық орган бар (2012 жылы толығымен қалпына келтірілді); 10-шы ғибадатхана (дизайнерлер үлкен сағат мұнарасының астында орналасқандықтан қосымша биіктік пен кеңістікке ие болды) классикалық арт-деко мен египеттік дизайның үйлесімінде салынған, сонымен қатар әсерлі биік күмбезді төбе және Уиллис құбырлы органы (реставрациялауды күтуде) бар; 11-ші ғибадатхана негізінен Жапония мен Қиыр Шығыстан келген қайырымдалықтармен қаржыландырылды, сондықтан ол Жапонияның ұлттық гүлі – хризантемамен безендірілген сәнді стильде жасалған; 12-ші ғибадатхана ұқсас себептермен Бурма ғибадатханасы деп аталады және стильді бірма өнерінің туындыларымен және Британдық Бірмадан келген масондардың үлесін көрсететін тақтамен безендірілген. 16-шы ғибадатхана ерекше және әсем безендірілген бөшкелі күмбезді төбеге ие; 17-ші ғибадатхананы негізінен Букингемшир масондары қаржыландырып, бір қабырғасында үлкен оюлы аққу (Букингемширдің символы) бейнеленген; сонымен қатар, ол кең ауқымды емен панельдерімен әдеттен тыс әсем безендірілген, және оны Лондонның ең көне ложалары, соның ішінде 1717 жылға дейінгі және Ұлы ложаның құрылуына дейінгі төрт түпнұсқа ложаның қалған үш ложасы пайдаланады; 2018 жылға дейін 23-ші ғибадатхана ең кішкентай (шамамен 35 орын) және бұрынғы Ұлы хатшылардың портреттері ілулі тұрған, бірақ сол жылы бұл ғибадатхана "Кент залы" деп қайта аталды және кітапхана мен масондық мұражайдың бөлігі ретінде қоғамдық қарауға қолжетімді болды (оны ложалық кездесулер үшін де пайдалануға болады); сонымен бірге, үш жаңа кішкентай ғибадатхана құрылды (әрқайсысы шамамен 20 орынға арналған), олар 25, 26 және 27 нөмірлермен белгіленді, өйткені бұрынғы екі тұрғын үйдің орнында кішкентай ложалардың кездесулері үшін жағдай жасалды, себебі ғимаратта тұратын қызметкерлердің саны азайды. Осы 26 ғибадатхана мен Ұлы ғибадатханадан басқа, "Оқу және репетиция ложалары" үшін қарапайым ғибадатханалар да бар. Ұлы ғибадатхана мен Кент залынан (оларға күнделікті қоғамдық турлар ұйымдастырылады) айырмашылығы, басқа ғибадатханалар (және репетициялық ғибадатханалар) әдетте жұртшылыққа ашық емес, өйткені олар жеке ложалар мен бөлімдердің тұрақты кездесулері үшін үнемі сұранысқа ие. Лондонда шамамен 1800 ложа мен бөлім тұрақты түрде жиналады, олардың көпшілігі Масон залында кездеседі.

Фримасондық мұражайы

Фримасондық мұражай – Фримасондық залында орналасқан, фримасондық және басқа да бауырлас ұйымдарды қамтитын мұражай, кітапхана және мұрағат. Мұражай Қайырымдылық комиссиясында тіркелген қайырымдылық қоры (тіркелген қайырымдылық нөмірі 1058497). 2007 жылы Фримасондық мұражайдың коллекциясы Музейлер, кітапханалар және мұрағаттар кеңесінің тағайындау жүйесі арқылы ерекше сапалы, маңызды және ұлттық және халықаралық деңгейде маңызды деп танылды. Мұражай жалпы жұртшылыққа ашық, кіру тегін. Мұражайда масондық өнер туындылары, рәсімдік заттар мен регалиялар, сондай-ақ масондық өрнекпен безендірілген күнделікті қолданылатын заттар бар, олардың ішінде сағаттар, жиһаз, шыны ыдыстар, зергерлік бұйымдар, фарфор, керамика және күміс заттар кіреді. Кітапхана анықтамалық мақсатта жұртшылыққа ашық, пайдаланушылар тіркелуі тиіс. Кітапханада Англиядағы фримасондықтың барлық қырларын қамтитын баспа кітаптары мен қолжазбалары, сондай-ақ әлемнің басқа бөліктеріндегі фримасондық туралы материалдар, фримасондықпен немесе мистикалық және эзотерикалық дәстүрлермен байланысты тақырыптар, оның ішінде Societas Rosicruciana in Anglia мұрағаты бар. Кітапхана каталогы онлайн режимінде қолжетімді. Фримасондық мұражай негізгі масондық коллекцияларынан басқа, Oddfellows, Foresters және тағы да басқа көптеген, қазіргі және бұрынғы ұйымдарға қатысты кең ауқымды заттарды сақтайды. Кітапханада достық қоғамдарға қатысты кітаптардың үлкен жинағы, әсіресе Oddfellows және Foresters ұйымдарына қатысты кітаптар бар. Мұражай генеалогиялық сұраныс қызметін ұсынады. Дегенмен, фримасондықтардың толық алфавиттік тізілімі жұртшылыққа қолжетімді емес. Фримасондық мұражай сонымен қатар семинарлар, шаралар және ірі тақырыптық көрмелер, сондай-ақ жыл бойы бірнеше шағын көрмелер ұйымдастырады. Барлық көрмелерге кіру тегін.

Басқа құрылғылар

Ғимаратта Ұлы ғибадатханадан басқа ғибадатханалар, кітапхана мен мұражайдан өзге, кең ауқымды әкімшілік кеңселер, ғимаратта жиналатын жүздеген ложалардың мүлкі сақталайтын қойма, масондық дүкен (қалыпты сауда уақытында жұртшылыққа ашық), кеңес бөлмелері, шеберханалар, мұрағаттар, кафе-бар және қайырымдылық ұйымдарының әкімшіліктері орналасқан толық бір қабат бар. Лондонның Метрополитендік Ұлы Ложасы да осы ғимараттан басқарылады. Оның шамамен 40 000 масоннан тұратын мүшелері бар, бұл оны масондық провинциялардың ең ірісі етеді.

Архитектуралық жабдықтар

Ғимараттың ішіндегі есіктерді басқару үшін, "Sceptre Victor" модельді қоса алғанда, Robert Adams (Victor) қабат пружиналары қолданылды. Терезелер Robert Adams айналмалы желдеткіш жарық операторларымен басқарылады.

Танымал мәдениетте

2016 жылы "Assassin's Creed" фильмінің бір бөлігі Ұлы ғибадатханада түсірілді. "Ұлы тамплиерлер залы" деп аталған ғибадатхана фильмнің соңында басты қарсыластың марапаттау рәсімі үшін пайдаланылады. Ғибадатхананың фасадында екі Тамплиер кресі орналасқан. Сэндбидің Ұлы залы сияқты, Ұлы ғибадатхана да концерттер мен музыкалық шаралар үшін қолданылады – акустикасы өте жақсы және көруге қолайлы. 2014 жылдың қыркүйегінде Лондон Әсемдік апталығының аясында Фримасон залында бірнеше сән көрсетілімдері өтті. Ғимарат "Спукс" және "Шпион" телесериалдарында Темза үйінің (МИ5 штаб-пәтері) орнына ішкі және сыртқы тұрғысынан қолданылды. Сонымен қатар, Агата Кристидің "Пуаро" телефильмдерінде де кеңінен пайдаланылды. Ғимарат басқа телесериалдардың эпизодтарында да жиі пайда болады, мысалы, "Hustle" сериалының 5-ші маусымының 2-ші эпизодында кеңінен қолданылды. Оның сыртқы және ішкі бөліктері "New Tricks" эпизодында қолданылған, ал ішкі бөлігі "Галактикалық саяхатшының нұсқаулығы" фильмінің түсірілімінде пайдаланылды, онда Фримасон залы "Jatravartid" халқы "Ұлы ақ қолшатырдың келуіне" дұға ететін ғибадатханаға айналады. Ол сондай-ақ көптеген көркем фильмдерде де пайда болды, оның ішінде "Агент Коди Бэнкс 2: Лондонға сапар", "Көгершіннің қанаттары", "Джонни Инглиш", "Шерлок Холмс" және "Көркемдік сызық" телесериалының бейімделуі. Ғимарат музыкалық бейнежазбаларда да фон ретінде пайда болды, соның ішінде Westlife тобының Mandy әніне түсірілген бейнежазбада кеңінен қолданылды (ішкі және сыртқы). 2013 жылы шыққан "Моисейдің қылышы" крипто триллерінде Доминик Селвуд Фримасон залында көптеген сахналарды түсірді. 2022 жылы Джеймс Корденмен кешкі шоу Лондон Фримасон залында бір апта бойы төрт эпизод түсірді.