Кіріспе
1920 жылғы 15 маусымда Миннесота штатының Дулут қаласында үш афроамерикалық (қара нәсілді) цирк қызметкері – Элиас Клейтон, Элмер Джексон және Исаак Макги, зорлау ісіне күдікпен қаралып, түрмеден алынып, мыңдаған ақ нәсілді адамдардан құралған толқында линч жасалды. Он тоғыз жасар ақ нәсілді әйел зорланып, тоналып кеткені туралы қауесет тарады. Оны тексерген дәрігер зорлаудың ешқандай физикалық белгісін таппады. 1920 жылғы линчтеулер – Миннесота штатындағы афроамерикалықтарды линчтеудің жалғыз белгілі жағдайы. Миннесотада тағы жиырма линчтілік тіркелді, олардың көпшілігі жергілікті американдықтар мен ақ нәсілділерді қамтыды. Үш адам тәртіпсіздік жасағаны үшін сотталды, бірақ ешқайсысы он бес айдан артық жаза алмады. Бұл кісі өлтірулер үшін ешкім сотталған жоқ. Миннесота штаты 1921 жылғы сәуір айында линчке қарсы заң қабылдады, содан бері штат тарихында линчтілік тіркелген жоқ. 2020 жылы линчтен кейін сотталған Макс Мейсонға штат тарихында алғаш рет өлімнен кейін кешірім берілді. Кинкконен Лестер паркіндегі ағаштан асылып, қауырсынмен жабылып өлген күйде табылған. Билік кісі өлтіру фактісі бойынша қылмыстық іс қозғамады, оның қауырсынмен жабылғаннан кейін ұяттан өзін-өзі өлтіргенін мәлімдеді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең АҚШ үшін қиын болды, өйткені көптеген ардагерлер жұмысқа орналасуға және қоғамға қайта енуге тырысты. Оларға көмектесу үшін үкіметте ешқандай бағдарлама болған жоқ. 1919 жылы АҚШ-тың көптеген қалаларында ақ нәсілділердің қара нәсілділерге қарсы нәсілдік тәртіпсіздіктері болды, бұл оқиға 1919 жылғы «Қызыл жаз» деп аталды. Оңтүстіктегі толқындардың әрекеттерінен айырмашылығы, Чикаго және басқа қалалардағы қара нәсілділер осы шабуылдарға қарсы тұрды.
On June 15, 1920, three African American (Black) circus workers, Elias Clayton, Elmer Jackson, and Isaac McGhie, suspects in an assault case, were taken from the jail and lynched by a White mob of thousands in Duluth, Minnesota. Rumors had circulated that six Black men had raped and robbed a nineteen year old White woman. A physician who examined her found no physical evidence of rape. The 1920 lynchings are the only known instance of lynching of African Americans in Minnesota. Twenty other lynchings were recorded in Minnesota, and included mainly Native Americans and Whites. Three men were convicted of rioting, but none served more than fifteen months. No one was ever prosecuted for the murders. The state of Minnesota passed anti lynching legislation in April 1921, and lynchings have not been recorded in Minnesota since. In 2020, Max Mason, who was convicted in court after the lynchings, was granted the first posthumous pardon in the history of the state. Kinkkonen was found dead, tarred and feathered, and hanging from a tree in Lester Park. Authorities did not pursue murder charges; they claimed that he had committed suicide after the shame of having been tarred and feathered. The period after World War I was disruptive in the United States, as numerous veterans sought to re enter the job market and society. The government had no program to help them. Racial antagonism erupted in 1919 as race riots of whites against blacks in numerous cities across the U. S.; it was called the Red Summer of 1919. Unlike in mob action in the South, blacks in Chicago and other cities fought back against these attacks.
Оқиға
1920 жылы 14 маусымда Джон Робинсон циркі Дулут қаласына тегін шеру және бір түндік қойылыммен келді. Жергілікті екі ақ нәресте – 19 жасар Айрин Таскен мен 18 жасар Джеймс "Джимми" Салливан циркте кездесіп, үлкен шатырдың артына барып, қара жұмысшылардың қора-жайды бөлшектегенін, вагонды тиегенін және циркті келесі қадамға дайындау барысын бақылады. Таскен, Салливан және жұмысшылар арасында не болғаны белгісіз. Кейін сол түні Салливан әкесіне өзі мен Таскенге шабуыл жасалғанын, ал Таскенді цирк құрамындағы бес-алты қара жұмысшы зорлап, тонағанын айтты. 15 маусымның таңында Дулут полициясының бастығы Джон Мерфи Джеймс Салливанның әкесінен қоңырау алып, алты қара жұмысшы ұлы мен қызын тапаншамен ұстап, содан кейін Айрин Таскенді зорлап, тонағанын естіді. Бастық Мерфи 150-ге жуық цирк жұмысшыларын, тамақ дайындаушыларды және реквизиттерді теміржолдың бойына жинап, Салливан мен Таскеннен шабуылдаушыларды тануды сұрады. Полиция зорлау және тонау ісі бойынша күдікпен алты қара нәсілді адамды тұтқындап, қалалық түрмеге қамады. Газеттер зорлау туралы мақалалар жариялады, ақ нәсілді қауымда осы оқиға туралы, соның ішінде Таскеннің жарақатынан көз жұма жатқаны туралы әңгімелер тарады. Сол кешкісін 1000-нан 10000-ға дейін адамнан тұратын наразылық толқыны жиналды. Дулут қаласының қоғамдық қауіпсіздік комиссары Уильям Ф. Мурниан полицияға тұтқындарды қорғау үшін қару қолданбауды бұйырды. Толқыны есіктер мен терезелерді бұзу үшін ауыр ағаштар, кірпіштер мен рельстерді пайдаланды. Алайда, 1968 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заң нәсілдік жекқұрышқа негізделген қылмыстарды федералдық деңгейде қудалауға мүмкіндік берді. Миннесота штатында да 1968 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңда белгіленген жекқұрыш қылмыстарын жасағандарды соттау үшін федералдық үкіметпен ынтымақтастықты қамтамасыз ететін жекқұрыш қылмыстары туралы заң бар.
The Duluth commissioner of public safety, William F. Murnian, ordered the police not to use their guns to protect the prisoners. The mob used heavy timbers, bricks, and rails to break down doors and windows, However, the 1968 Civil Rights Act ensured that hate crimes based on race could be prosecuted at the federal level. Minnesota also has a hate crime law which ensures cooperation with the federal government to prosecute those who committed hate crimes defined in the 1968 Civil Rights Act as well.
Ескерткіш
Дулут тұрғындары линчелеу құрбандарын еске алу жолдарын іздеуге кірісті. Клейтон Джексон МакГи стипендиялық комитеті 2000 жылы қор құрды және 2005 жылы алғашқы стипендиясын табыстады. 2003 жылдың 10 қазанында Дулутта үш қаза болған ер адамға арналған алаң мен ескерткіштер ашылды. Қоладан жасалған мүсіндер линчелеу орын алған жердің қарсы бетіндегі ескерткіштің бөлігі болып табылады. Клейтон Джексон МакГи ескерткішін дизайнер және мүсінші Карла Дж. Стетсон редактор және жазушы Энтони Пейтон Портермен бірлесіп жасады. Ескерткіштің ашылу салтанатына Дулут және айналасындағы мыңдаған адам жиналды. Салтанаттың соңғы сөз сөйлегені Уоррен Рид болды, ол линчелеушілердің ең белгілі басшыларының бірінің шөбересі еді:
Бұл ұзақ жылдар бойы сақталған отбасылық құпия еді, және оның терең жасырылған ұяттылығы бетке шығарылып, ашылды. Егер осы ер адамдарға өз тағдырларын өздері шешуге рұхсат етілген болса, олардың болашағы мен мұрасы қандай болар еді, біз ешқашан білмейміз. Бірақ мен мынаны білемін: олардың өмір сүруі, қаншалықты қысқа да болса, қатыгездікпен тоқтатылса да, менің өмірімнің бір бөлігіне мәңгіге сіңіп кетті. Ұлымды толеранттылық, түсіністік және қарапайымдық атмосферасында тәрбиелеуді жалғастырамын, енді бұл бұрынғыдан да маңызды. Рид өзінің арғы атасының линчелеудегі рөлін, сондай-ақ сол түні қаза тапқан Элмер Джексонның ұрпақтарын іздеу және олармен байланыс орнату туралы шешімін зерттейтін өмірбаян жазды. Ридтің «Мендегі линчелеуші» атты кітабы 2008 жылдың наурыз айында жарық көрді.
100 жылдығына арналған мерекелік іс-шара
2020 жылдың 15 маусымында, линчелеудің 100 жылдығына орай, Миннесота губернаторы Тим Уолц ескерткішті тамашалап, сол күнді Элиас Клейтон, Элмер Джексон және Айзек МакГиеді еске алу күні деп жариялайтын жарлыққа қол қойды. Жарлығында Уолц: "Біздің штат пен елдің негізгі принциптері 1920 жылдың 15 маусымында үш қара нәсілді адам – Элиас Клейтон, Элмер Джексон және Айзек МакГие – қылмыс жасады деген негізсіз айыппен қатыгез және кешірілмейтіндей бұзылды" деді және "Біз мұндай қоғамдық қасіреттердің қайта орын алуына жол бермеуіміз керек. Әркім осы трагедиялық тарихты білуі тиіс" деді. Ол бұл линчелеуді үш апта бұрын Миннеаполисте Джордж Флойдтың өлтірілуімен салыстырды.
Өлімнен кейін кешірім
2020 жылы Джордж Флойдқа қарсы наразылықтар кезінде Миннесота штатының бас прокуроры Кит Эллисон 1920 жылы 18 жасар әйелді зорлағаны үшін сотталған қара нәсілді Макс Мейсонның ісі бойынша айыптың жалған екенін және сот шешімін қайта қарау қажет екенін ұсынды. 2020 жылдың 12 маусымында Миннесота штатының кешірім беру кеңесі Макс Мейсонға Миннесота штаты тарихындағы алғашқы постүмісті кешірім берді. 1920 жылы Мейсон, тағы үш адаммен бірге саяхаттайтын циркпен жұмыс істеген, зорлау қылмысы үшін сотталып, 30 жылға бас бостандығынан айырылды. 1925 жылы ол 16 жыл бойы Миннесотаға оралмау шартымен түрмеден босатылды.