Кіріспе

1930-1940 жылдардағы радио тобы. Апекс радио станциялары (кейде «аспан қыртысы» және «шыңы» деп те аталады) – АҚШ радиостанцияларының қысқа ғұмырлы тобының атауы. Олар стандартты амплитудалық модуляция (AM) және қысқа толқын станцияларына қарағанда әлдеқайда жоғары жиіліктерде хабар таратуды бағалау үшін пайдаланылды. Аталған станциялардың атауы олардың биік таратушы антенналарынан шыққан, себебі олардың тарату аймағы негізінен жергілікті көру қашықтығымен шектелгендіктен, мұндай биіктік қажет болды. Бұл станциялар 25-44 МГц аралығындағы «өте жоғары қысқа толқынды» жиіліктерге тағайындалды. Олар амплитудалық модуляция (AM) хабарларын пайдаланды, бірақ көбінесе стандартты AM радиостанцияларына қарағанда кеңірек жолақ қолданды, бұл аз шу мен бұрмалау арқылы жоғары сапалы дыбысты қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. 1937 жылы Федералды байланыс комиссиясы (FCC) 41.02-43.98 МГц аралығындағы 75 тарату жиілігінен тұратын Апекс станциясының жолағын ресми түрде бекітті. Бұл станцияларға коммерциялық мақсатта жұмыс істеуге рұқсат берілмеді, бірақ оларға стандартты AM станцияларының хабарларын қайта таратуға рұқсат болды. Көбінесе олар тәжірибелік лицензиялар бойынша жұмыс істеді, алайда осы топ ресми «коммерциялық емес білім беру» станциясының санатына енгізілген алғашқы топ болды. FCC ақырында жиілік модуляциясы (FM) хабарларын артық деп шешті және 1941 жылдың 1 қаңтарынан бастап Апекс жолағын жойды, оның орнына 42-50 МГц жиіліктеріне тағайындалған алғашқы FM жолағын құруға мүмкіндік берді.

Бастапқы дамуы

1920-1930 жылдары радио инженерлері мен мемлекеттік реттеушілер қазіргі қолданыстағыдан жоғары жиілікті таратудың ерекшеліктерін зерттеді. 1930 жылы АҚШ-та AM радиоайнының бастапқы диапазоны 550-ден 1500 кГц-ға дейінгі 96 жиіліктен тұрды, жақын жиіліктер арасында 10 кГц арақашықтық болды. Бұл диапазонда станцияның күндізгі қамтуы тек оның жер толқыны сигналынан тұрды, ең қуатты станциялар үшін 200 мильден (320 шақырымнан) асып кетуі мүмкін, бірақ орташа станция үшін бұл көрсеткіш айтарлықтай төмен болды. Дегенмен, түнде ионосферадағы өзгерістер қосымша, ұзақ қашықтықтық аспан толқыны сигналдарын тудырды, олар көбінесе жүздеген шақырымға дейін шағылысты. Уақыт өте келе, жоғары жиілікте тарату технологиясы дамыды. (Бастапқыда бұл жиіліктер «өте жоғары қысқа толқынды» жиіліктер деп аталғанмен, радиоспектр номенклатурасы кейіннен стандартталды, 3-тен 30 МГц-ге дейінгі таралымдар «Жоғары жиілікті» (ЖЖ), 30-дан 300 МГц-ге дейінгі таралымдар «Өте жоғары жиілікті» (ӨЖЖ), ал 300-ден 3000 МГц-ге дейінгі таралымдар «Супер жоғары жиілікті» (СЖЖ) деп белгіленді). Көп ұзамай, әртүрлі жиілік диапазондарының таралу сипаттамаларында маңызды айырмашылықтар бар екені анықталды. 5 МГц-тен 20 МГц-ге дейінгі диапазонда жұмыс істейтін қысқа толқынды станциялардың сигналдары күндіз де, түнде де ионосферада жақсы көрінетіні анықталды, нәтижесінде кейбір станциялар әлемнің жартысына дейін тарату мүмкіндігіне ие болды. Жоғары жиіліктердегі зерттеулер шамамен 20 МГц жоғары сигналдың жер және аспан толқындары арқылы таралуы минималды болатынын көрсетті, бұл станцияның қамтуы енді таратушы антеннадан тікелей көру қашықтығымен шектелетінін білдірді. FCC мұны құнды ерекшелік деп санады, өйткені бұл жергілікті қауымдастықтар ғана қабылдай алатын, күндіз және түнізде шектеулі, бірақ тұрақты қамтуға ие станцияларды құруға мүмкіндік береді. Бұл сонымен қатар бірнеше станцияның бір-біріне кедергі келтірмей, бүкіл елде бір жиілікте жұмыс істеуіне мүмкіндік берді. Стандартты AM радиоайнының станциялар санын мағыналы түрде арттыруға жеткіліксіз екенін ескере отырып, FCC жоғары жиіліктердің қолайлылығын сынауға мүдделі тараптарға лицензиялар беруді бастады. Көптеген Apex станциялары тәжірибелік лицензиялар бойынша жұмыс істеді және көбінесе коммерциялық лицензиясы бар AM станциясымен байланысты болды және одан қаржылық қолдау алды. 1930 жылдардың соңына дейін коммерциялық радиоқабылдағыштар бұл жоғары жиіліктерді қамтымады, сондықтан Apex станцияларын тыңдаушылар өздері қабылдағыштар жасады немесе қолданыстағы үлгілерге түрлендіргіштер орнатты. 1934 жылдың 18 наурызында Нью-Йорктің Буффало қаласындағы W8XH, AM станциясы WBEN-ге серік станциясы, тұрақты кесте бойынша эфирге шыққан алғашқы Apex станциясы болды. Көптеген станциялар өздерінің AM серіктестерінің бағдарламаларын қайта таратса да, кейбір жағдайларда бастапқы бағдарламаларды ұсынуға тырысты. 1936 жылы The Milwaukee Journal-дің W9XAZ станциясы, бастапқыда WTMJ бағдарламаларын таратқан, өз бағдарламаларын тұрақты түрде эфирге шығаратын алғашқы Apex станциясы болды. Станциялардың бірінші тобын бақылап отырғанда, ионосфераның күн белсенділігі жоғары кезеңдерде күшеюіне байланысты, кейде VHF жиіліктерінің төменгі шегінде күшті және қолайсыз аспан толқыны сигналдары пайда болатыны тез анықталды. 1937 жылғы желтоқсанда шыққан All Wave Radio журналында Лос-Анджелестегі W6XKG станциясы 25.95 МГц жиілігінде хабарлаған, бұл сигнал Азия мен Еуропада да естілді, ал Висконсин штатының Милуоки қаласындағы W9XAZ 26.4 МГц жиілігінде «Австралияда күшті сигнал» алды, ал Нью-Йорктің Рочестер қаласындағы W8XAI 31.6 МГц жиілігінде «Австралияда жиі естілетін тағы бір станция» деп жазылған. Бұл көбінесе жаз айларында және 11 жылдық күн дақ циклінің шыңдары кезінде орын алды. Бұл шешім FCC-ні радио және теледидар станцияларын, енді тәжірибелік FM радио және теледидар станцияларын да қамтитын, күн сәулесінің әсерінен аз әсер ететін жоғары жиіліктерге көшіруге итерді.

Апекс тобының құрылуы (1937)

1937 жылдың қазанында FCC 10 кГц-тен 300 МГц-ке дейінгі жиіліктерді теледидар, релелік байланыс және қоғамдық қызметтер сияқты әртүрлі бәсекелес қызметтерге бөлу туралы жариялады. Бұл бөлуге 40 кГц аралықпен бөлінген 75 арнадан тұратын және 41,02-ден 43,98 МГц-ге дейінгі жиілік диапазонын қамтитын Apex станцияларының жолағы да кірді. Қоса жүретін жиіліктер арасындағы 40 кГц арақашықтық, стандартты AM хабар тарату жолағындағы 10 кГц арақашықтықтан төрт есе артық болды, бұл жақын жиіліктің араласуын азайтып, жоғары сапалы бағдарламалар үшін кеңірек жолақ енін қамтамасыз етті. Ол кезде, шамамен 50 Apex стиліндегі станция жұмыс істеп тұрғандығы есептелді, бірақ олар әртүрлі жиіліктерде хабар таратты. Кливленд қалалық білім беру кеңесіне қарасты Огайо штатының Кливленд қаласындағы WBOE станциясы осы топтағы алғашқы жұмыс істей бастаған станция болды.

Апекс тобының тапсырмалары (19371941)

Жілігі Бейстандық тағайындамалар W8XHБаффало, Нью-Йорк: Buffalo Evening News/WBEN (–1939) қолданылмаған; WCNY/WNYEБруклин, Нью-Йорк: New York City Board of Education (–1941) қолданылмаған; қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған WBOECливленд, Огайо: Cleveland City Board of Education (–1941) қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған W8XWJДетройт, Мичиган: Evening News Association/WWJ (–1940) қолданылмаған; W3XIRФиладельфия, Пенсильвания: WCAU Broadcasting Co./WCAU (–1941) W2XWFНью-Йорк, Нью-Йорк: William G. H. Finch (–1941) W1XKABостон, Массачусетс: Westinghouse E. & M. Co./WBZ (–1941) W9XAZМилвоки, Висконсин: The Journal Co./WTMJ (–1941) W6XДАлос-Анджелес, Калифорния: Columbia Broadcasting System/KNX W6XREЛос-Анджелес, Калифорния: Ben S. McGlashan/KGFJ W9XHWМиннеаполис, Миннесота: Columbia Broadcasting System/WCCO (–1940) W1XEQНью-Бедфорд, Массачусетс: E. Anthony & Sons/WNBH W2XDVНью-Йорк, Нью-Йорк: Columbia Broadcasting System/WABC W1XERТау Вашингтон, Нью-Гэмпшир: Yankee Network (–1941) W8XNTКливленд, Огайо: United Broadcasting Co./WHK W1XKBСпрингфилд, Массачусетс: Westinghouse E. & M. Co./WBZA қолданылмаған W1XEHHартфорд, Коннектикут: Travelers Broadcasting Service Corp./WTIC (–1941) W9XERКанзас-Сити, Миссури: Midland Broadcasting Co./KMBC (–1941) қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған WBKYБиттивилл, Кентукки: University of Kentucky (–1944) қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған қолданылмаған

FM-ге айналу (1941)

Apex жолағы құрылған кезде FCC «Комиссия жақын арада дәстүрлі [AM] модуляциясы және жиілік модуляциясын қолданатын жоғары жиілікті хабар тарату станцияларының қажеттіліктері мен талаптарын мұқият қарастырады» деп мәлімдеді, сондай-ақ 14 тәжірибелік станция Apex жолағының лицензиясын алды, олардың барлығына жолақтың төменгі жартысында жұмыс жиіліктері бекітілді. (25–26 МГц аймағындағы жиіліктерге рұқсат алған тәжірибелік станциялардың саны да шамалы болды.) Бұған қоса, сол кезде 20 тәжірибелік FM станциясына Apex жолағының жоғарғы жартысындағы жиіліктер бөлінді. Комиссия жүргізген зерттеулердің нәтижесінде FM-ның Apex AM сигналдарынан айқын артықшылықтары анықталды. Дыбыс сапасы, әсіресе статикалық кедергілерге, соның ішінде молнияға төзімділігі FM үшін әлдеқайда жоғары болды. FM станцияларына Apex станцияларына қарағанда бес есе көп жолақ қажет болғанымен (200 кГц-ке қарсы 40 кГц), «ұстау эффектісі» бірдей жиілікте жұмыс істейтін FM станцияларының Apex станцияларына қарағанда жақын орналасуына мүмкіндік берді. 1939 жылға қарай FCC Apex станцияларын техникалық жағынан артық FM хабарларын таратуға көшуді қарастыруға ынталандыра бастады. 1940 жылдың мамырында FCC 1941 жылдың 1 қаңтарынан бастап 42–50 МГц аралығында 40 арнада жұмыс істейтін коммерциялық FM жолағын рұқсат ету туралы шешім қабылдады. (Бұл кейін 88–106 МГц-ке, ал одан кейін 88–108 МГц-ке өзгертілді, арналардың саны 100-ге дейін артты.) Бұл жаңа бекіту Apex жолағының таратылуына әкелді, ал Apex станцияларына тоқтауға немесе FM-ге ауысуға тура келетіні туралы хабарланды. Бұл өзгерістен кейін бастапқы Apex станцияларының бірнешеуі алғашқы FM станцияларына айналдырылды. Үш білім беру станциясына FM-ге көшуде белгілі бір икемділік берілді, WBOE 1941 жылдың ақпан айында ауысты, WNYE 1941 жылдың 29 маусымына дейін Apex станциясы ретінде жұмыс істеуге рұқсат алды, ал WBKY 1944 жылдың 1 мамырына дейін AM хабар таратушысын пайдалануға рұқсат алды. Apex жолағы тұжырымдамасын қайта жаңғыртуға кем дегенде бір әрекет жасалды. 1946 жылдың мамырынан бастап радиоинженер-консультант Саркес Тарзиан Индиана штатының Блумингтон қаласында 87.75 МГц жиілігінде 200 ватттық тәжірибелік AM стансасын, W9XHZ-ды іске қосты. Өзінің «HIFAM» станциясы деп атаған стансасын екі жыл бойы сәтті жұмыс істеткеннен кейін, 1948 жылы ол FCC-ге жиіліктер арасында 10 кГц арақашықтықпен 400 кГц ені бар шағын жоғары жиілікті хабар тарату жолағын бөлуді ұсынды. Тарзиан мұны қымбат FM хабар таратушылар мен қабылдағыштарға арзан балама ретінде ұсынды, сондай-ақ AM радиостанцияларына 5,95 долларлық конвертерді қосуға болады, бұл оларға HIFAM станцияларын қабылдауға мүмкіндік береді деді. Ол өзінің тәжірибелік стансасын 1950 жылға дейін жұмыс істеді, бірақ ол кезде оның хабар тарату сағаттары қатты шектелді, өйткені FCC жақын жердегі WFBM телеарнасы Индианаполисте хабар тарататын кезде станцияны эфирден тыс қалдыруды талап етті. Бұл телеарнаның аудио таратушысы Тарзиан станциясымен бірдей жиілікті пайдаланғандықтан болды. Сонымен қатар, оның станциясының соңғы лицензиясы 1950 жылдың 1 маусымында аяқталғаннан кейін, FCC Тарзианға жаңарудан бас тартты, екінші AM хабар тарату жолағына мұқтаждық жоқ деген бұрынғы шешімін өзгертуге ниеті жоқ екенін мәлімдеді.