Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы тау
Mountain in United States of America
Ле Конте (немесе ЛеКонте) тауы – Теннесси штатының Севьер округінде орналасқан Ұлы Түтінді Таулар Ұлттық паркінің ішіндегі тау. 2010 метр биіктігімен ол ұлттық парктегі үшінші ең биік шың болып табылады, Clingmans Dome (2025 м) және Гайо тауынан (2018 м) кейін. Бұл Теннесси штатының толыққанды ішіндегі ең биік шың. Ле Конте тауының негізінен шыңына дейінгі аралықтағы ең биік рельефі Рокки тауларының шығысында орналасқан, және Гатлинбург қаласына (1292 метр биіктікте) жақын жерден 1616 метрге көтеріледі. Салыстыру үшін, 1980 жылға дейінгі Вашингтондағы Сент-Хеленс тауы өзінің негізінен шамамен 1524 метр (5000 фут) биік болған. Таудың (ЛеКонте массиві деп аталады) 1829 метрден (6000 фут) жоғары төрт қосалқы шыңы бар: Вест-Пойнт (1934 метр (6344 фут)), Жоғары Топ (2010 метр (6593 фут)), Клиф-Топс (1998 метр (6555 фут)), және Мертл-Пойнт (1890 метр (6200 фут)). Сонымен қатар, 1780 метрден биік Бальзам нүктесі массивтің батыс шетін құрайды. Ле Конте тауында АҚШ-тың шығысындағы ең биік қонақ үй орналасқан, ол келушілерге жатақ ұсынады.
Mount Le Conte (or LeConte) is a mountain located within the Great Smoky Mountains National Park in Sevier County, Tennessee. At 6,593 feet (2010 m) it is the third highest peak in the national park, behind Clingmans Dome (6,643 feet (2025 m)) and Mount Guyot (6,621 feet (2018 m)). It is also the highest peak that is completely within Tennessee. From its immediate base to its summit, Mount Le Conte is the mountain with the highest relief east of the Rocky Mountains, rising 5,301 feet (1616 m) from its base, near Gatlinburg, Tennessee (elevation 1,292 feet (394 m)). For comparison, Pre 1980 Mount St. Helens in Washington was roughly 5000 feet (1524 m) above its base. There are four subpeaks above 6,000 feet (1829 m) on the mountain (referred to as the LeConte massif): West Point (6,344 feet (1934 m)), High Top (6,593 feet (2010 m)), Cliff Tops (6,555 feet (1998 m)), and Myrtle Point (6,200 feet (1890 m)). In addition, Balsam Point, with an elevation above 5,840 feet (1780 m), serves as the dramatic west end of the massif. Mount Le Conte has the highest inn that provides lodging for visitors in the Eastern United States.
Тарих
Таудың Ле Конте отбасының қай мүшесінің құрметіне аталғаны туралы пікір таласы бар. АҚШ Геологиялық қызметі тауды швейцариялық зерттеуші Арнольд Гюйоттың атымен атаған геолог Джозеф Ле Конте деп көрсетеді. Алайда, соңғы жылдары бұл мәлімдемеге жергілікті билік өкілдері (соның ішінде «Монт Ле Конте табиғи тарихы» кітабының авторлары) қарсылық білдірді, олар таудың атын Джозефтің үлкен ағасы, Оңтүстік Каролина университетінің физигі Джон Ле Контеден алғанын сендіреді. Олардың айтуынша, тауды Сэмюэл Бакли Джонның барометрін Баклидің өтініші бойынша Уэйнесвиллге (Солтүстік Каролина) көшіруге көмектескені үшін құрмет көрсетіп атаған. Тау 1850 жылдары өлшенгенімен, 1920 жылдарға дейін, Пол Адамс Теннесси штатының Ноксвилл қаласына көшіп келгенге дейін тауда көп іс-әрекет болған жоқ. Адамс бос уақытын тауларда саяхаттап, жаңа орындар ашумен өткізді. 1924 жылы ол аймақты ұлттық саябаққа айналдыруды мақсат тұтқан Ұлы Түтінді Тауларды Қорғау қауымдастығына қосылды. Осы мақсатта ол сол жылы Вашингтоннан келген сауатты адамдармен бірге тауға экспедиция ұйымдастырды, оларға бұл таулардың қаншалықты әдемі екенін көрсету үшін. Топ түнді үлкен шатырда өткізді, содан кейін сол жерге ЛеКонте Лоджі салынды. Сапар сәтті аяқталды, және шамамен он жылдан кейін Ле Конте тауы мен оның төңірегіндегі аймақ Ұлы Түтінді Таулар Ұлттық саябағының құрамына енгізіліп, қорғауға алынды.
There is controversy over which member of the Le Conte family the mountain was named for. The United States Geological Survey lists geologist Joseph Le Conte as the man for whom the mountain was named, supposedly by Swiss explorer Arnold Guyot. However, in recent years this claim has been challenged by local authorities (including the authors of A Natural History of Mount Le Conte), who believe that the mountain derives its name from Joseph's older brother John Le Conte, a physicist at the University of South Carolina. Their story alleges that the mountain was named by Samuel Buckley in respect to John's help in moving his barometer to Waynesville, North Carolina, at Buckley's request. Although the mountain was measured in the 1850s, very little activity took place on the mountain until the 1920s, when Paul Adams moved to Knoxville, Tennessee. An enthusiastic hiker and explorer, Adams spent much of his free time creating adventures in the mountains. In 1924 he joined the Great Smoky Mountain Conservation Association, a group dedicated to making the region into a national park. As part of this push, later that year he led an expedition up the mountain with dignitaries from Washington, D. C., in order to show the group what rugged beauty those mountains held. The group spent the night in a large tent, on which site LeConte Lodge was eventually built. The trip was a great success, and about a decade later Mount Le Conte and the surrounding region was protected as part of the Great Smoky Mountains National Park.
География және геология
Ле Конте тауы Аппалачи тауларының Блю Ридж геологиялық және физиографиялық аймағындағы Ұлы Түтінді таулар тізбегінің бір бөлігі болып табылады. Ол Ұлы Түтінді таулар ұлттық паркінің ортасында орналасқан және бірнеше төменгі таулармен қоршалған. Бұл тау парктегі және Теннесси штатындағы ең биік тау – Клинманс Домынан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 7 миль (11 км) және Солтүстік Каролина штатының шекарасынан 3 миль (5 км) қашықтықта жатыр. Тау шығыстан батысқа қарай созылған ұзын массивтен тұрады, онда төрт негізгі шың бар. Бұл шыңдар батыстан шығысқа қарай Вест-Пойнт (биіктігі 6344 фут (1934 м)), Клиф-Топс (6555 фут (1998 м)), Хай-Топ (6593 фут (2010 м)) және Миртл-Пойнт (6443 фут (1964 м)) деп аталады. Бальзам нүктесі – негізгі массивтің батысында орналасқан тағы бір шың, оның биіктігі 5820 фут (1774 м). Клиф-Топс және Миртл-Пойнт шыңдары шамамен 360 градусқа жуық көрініс ашады, ал қалған шыңдар толығымен орманмен жабылған. Таудың ең жоғарғы бөлігінде LeConte Lodge-дің негізгі су көзі болып табылатын бұлақ орналасқан. Массив кеш протерозой дәуірінің жыныстарынан тұрады, олар негізінен метаморфозға ұшыраған құмтас, сазтас, тақта тас және конгломераттан тұрады, бұл 800–450 миллион жыл бұрын қалыптасқан. Миллиондаған жылдар бойындағы ауа райының әсерінен маңызды эрозия процесі жүрді, нәтижесінде аймақтағы таулар, соның ішінде Ле Конте, ерекше және көлбеу беткейлі профильге ие болды. Таудың жоғарғы шыңдарын және беткейлерін Соңғы мұз дәуірінен қалған Оңтүстік Аппалачи шыршалы-қарағайлы орман жамылғысы алып жатыр.
Mount Le Conte is part of the Great Smoky Mountains range of the Blue Ridge geologic and physiographic province of the Appalachian Mountains. It is located in the center of the Great Smoky Mountains National Park and is surrounded by several lower mountains. It is approximately 7 mile (11 km) north northeast of Clingmans Dome, the highest mountain in the park and in Tennessee, and 3 mile (5 km) from the North Carolina state line. The mountain consists of a long massif, oriented in an east to west direction, which contains four major peaks. These peaks, from west to east, are known as West Point (elevation 6,344 feet (1934 m)), Cliff Tops (6,555 feet (1998 m), High Top (6,593 feet (2010 m)), and Myrtle Point (6,443 feet (1964 m)). Balsam Point, another peak, is located west of the main massif and has an elevation of 5,820 feet (1774 m). Cliff Tops and Myrtle Point both provide nearly 360 degree views, while the other peaks are completely forested. A spring is located atop the mountain, which is the main water source for LeConte Lodge. The massif is made up of Late Proterozoic rocks, mostly metamorphosed sandstone, siltstone, shale, and conglomerate formed over 800–450 million years ago. Millions of years of weathering have caused significant erosion, giving the mountains in the region, including Le Conte, a distinctive, gentle sloping profile. A dense stand of Southern Appalachian spruce fir forest, a remnant from the Last Glacial Period, covers the mountain's peaks and upper slopes.
Климат
Ле Конте тауының ылғалды континенталды климаты (Dfb) бар, жоғары биіктікте субальпілік климатқа (Dfc) жақын болып келеді, осының нәтижесінде салқын жаздар мен суық қыстар болады. Жылдық қар жауудың орташа мөлшері таудың төменгі бөлігінде аз, ал шыңдарында көп. Климат төменгі биіктіктерге қарағанда әлдеқайда салқын және ылғалдырақ. Ең төменгі температура 2015 жылдың 19 ақпанында тіркелді. Ең жоғары температура 2012 жылдың 1 шілдесінде және 2023 жылдың 7 тамызында тіркелді.
Mount Le Conte has a humid continental climate (Dfb) bordering on a subalpine climate (Dfc) at higher elevation, giving it cool summers and cold winters. Annual snowfall averages near the base to on the peaks. The climate is much cooler and somewhat wetter than the lower elevations. The lowest temperature ever recorded was , on February 19, 2015. The highest temperature ever recorded was on July 1, 2012, and August 7, 2023.
ЛеКонте қонақ үйі
Ле Конте тауы АҚШ-тың шығысындағы келушілерге қызмет көрсететін ең биік қонақ үйімен танымал. LeConte Lodge – 1925 жылы құрылған, таудың шамасында орналасқан шағын демалыс орны. Бастапқыда ол шатыр болған, содан кейін бір ғимарат, ал қазір таудың шамасына жақын орналасқан кішкентай жеке ағаш үйлер мен орталық қонақ үй және асханадан тұрады. Онда шамамен 50 қонаққа орналасуға болады және әдетте наурыздан қарашаға дейін ашық болады. Қонақ үйге көлікпен баруға болмайды, сондықтан барлық қонақтар тауға кететін бес жолдың бірімен жаяу өтуі керек. Осы қиындықтан азық-түлік пен жабдықтар тікұшақ және лама арқылы жеткізіледі. Қонақ үй маңындағы климат Канаданың оңтүстігіндегі климатқа ұқсас, жазда салқын, қыста суық және қарлы болады. Қазіргі уақытта қонақ үй Ұлттық саябақтар қызметімен жасалған келісімшарт бойынша пайдаланылуда.
Mount Le Conte is notable for having the highest inn providing lodging for visitors in the Eastern United States. The LeConte Lodge is a small resort, established in 1925, located on the top of the mountain. First it was a tent, then a single cabin, and now it is a series of small personal log cabins and a central lodge and dining hall near the top of a mountain. It can accommodate about 50 guests and is generally open from March to November. There is no transportation to the lodge, and all guests must hike in on one of the five trails that access the mountain. Because of this lack of access, supplies must be brought in via helicopter and llama pack trains. The climate at the lodge is similar to that found in southern Canada, with cool summers and cold, snowy winters. Currently, the lodge is maintained under a lease with the National Park Service.
Қол жеткізу
Ле Конте тауы Ұлы түтінді таулар ұлттық паркінде орналасқандықтан, Ле Конте жатақханасына апаратын бес жол құрылды, олардың әрқайсысы жеке шыңдарға шатқалдармен жалғасады. Әр жолдың көрнекті көріністері мен тыныш ормандарынан өзге, әр жолдың бойында саммитқа дейін қызықты орындар бар. Олар бір бағыттағы қашықтықтарымен келесідей тізімделген:
Le Conte's location in the Great Smoky Mountains National Park has spurred the creation of five trails that lead to the LeConte Lodge, with spur trails to each of the individual peaks. In addition to the scenic overlooks and peaceful woodlands endemic to each path, every trail offers attractions along the way to the summit. They are listed with their distances one way as follows:
Алюм үңгірі жолы — 4,9 миль (8 км). Алюм үңгірінің сағасы, Арк-Рок, Алюм үңгірінің тіктелігі және Хаггинс тозағына көріністер жолды әшекейлейді. Бұл ең көрнекті және ең көп қолданылатын жол. Бульвар жолы — Аппалачи жолынан 5,4 миль (9 км) (Ньюфаунд Гэптен 8,0 миль (13 км)). Бульвар Ньюфаунд Гэптің шығысында, Аппалачи жолының бойындағы Ұлы түтінді таулардың қырлы бөлігінен басталады. Ол ешқашан 5500 футтан (1676 м) төмен түспейді. Bullhead жолы — 6,9 миль (11 км). Ең аз жүрілген жол, ең көп жекебас өмірді ұсынады. Rainbow Falls жолы — 6,6 миль (11 км). Ле Конте өзені жол бойымен Рейнбоу шарлауығына дейін ағып өтеді, ол ұлттық парктегі ең биік су құлауы болып табылады. Trillium Gap жолы — 8,9 миль (14 км). Жол Гротто шарлауығының арғы жағынан өтеді, паркте шарлауықтың артына жүруге болатын жалғыз мүмкіндік. Trillium Gap көктемгі жабайы гүлдерді және Brushy Mountain-ға қысқа шатқалды ұсынады, бұл таудағы жалғыз ат жолы. Лама керуендері осы жолды жатақханаға жабдық жеткізу үшін пайдаланады. Trillium Gap жолын Trillium Gap тұрақ орнынан бастау көтерілуді қысқартады, бұл оны қысқарақ жолға айналдырады. Осы бес жолдың біріктірілген трафигі Ле Конте тауын парктегі ең көп бағытталған таулардың біріне айналдырады. Алюм үңгірі және Рейнбоу шарлауығы жолдары, әсіресе, жолдың басындағы бірнеше мильде сыйлық күтетін келушілермен тығырылып қалады. Жаяу жүргіншілер Аппалачи жолы стиліндегі паналада түнуге 8 доллар төлей алады, орындар саны 12-ге дейін шектеледі, ұлттық парк қызметінен рұқсат және брондау қажет. Бұл аймақ 2016 жылғы Ұлы түтінді таулардағы өрттен зардап шекті. Парк, оның ішінде Ле Конте тауы, апат кезінде эвакуацияланды.
Alum Cave Trail — 4.9 mile (8 km). Alum Cave Creek, Arch Rock, Alum Cave Bluff and views into Huggins Hell adorn the trail. It is the most scenic and most often used trail to the summit. The Boulevard Trail — 5.4 mile (9 km) from the Appalachian Trail (8.0 mile (13 km) from Newfound Gap). The Boulevard begins on the crest of the Great Smoky Mountains on the Appalachian Trail, east of Newfound Gap. It never dips below 5500 feet (1676 m). Bullhead Trail — 6.9 mile (11 km). The least traveled path, it offers the most solitude. Rainbow Falls Trail — 6.6 mile (11 km). LeConte Creek runs alongside the trail until Rainbow Falls, the single highest drop of water in the national park. Trillium Gap Trail — 8.9 mile (14 km). The trail passes behind Grotto Falls, the only opportunity to walk behind a waterfall in the park. Trillium Gap offers spring wildflowers and a short spur hike to Brushy Mountain, the only horse trail on the mountain. The llama trains that supply the lodge use this trail. Starting the Trillium Gap Trail at the Trillium Gap parking lot shortens the climb by , making this a trail. The combined traffic of these five trails makes Mount Le Conte one of the most heavily traversed mountains in the park. The Alum Cave and Rainbow Falls trails in particular tend to become overcrowded with visitors seeking rewarding payoffs just a few miles into the trails. Hikers can stay in an Appalachian Trail style shelter overnight for $8, limited to 12 spots, with a backcountry permit and reservations from the National Park Service. The area was affected by the 2016 Great Smoky Mountains wildfires. The park, including the area around Mt. Le Conte, was evacuated during the disaster.