Кіріспе

АҚШ, Алабама штатындағы тау, Алабаманың солтүстік-шығысындағы үстірт.

Құм тауы – Алабаманың солтүстік-шығысындағы құмтасты үстірт, ал солтүстік-батыс Джорджия мен оңтүстік-шығыс Теннессиде бұл үстірт Ракун тауы және Ежелгі тау деп аталады. Бұл Апалачи тау тізбегінің оңтүстік ұшының бөлігі және тізбектегі ең ірі үстірт. Геологиялық тұрғыдан Уолден қырқасының жалғасы болып табылатын Құм тауы Камберленд үстіртінің бір бөлігі, ол Теннесси өзені мен Секвачи аңғары арқылы үстірттің негізгі бөлігінен бөлінген. Құм тауының орташа биіктігі теңіз деңгейінен шамамен 1500 фут (457 м), ал айналасындағы ауданда шамамен 650 фут (198 м). Осы биіктік Алабама штатындағы ең суық климатқа себеп болады. Құм тауындағы ең ірі қала – Маршалл округіндегі Альбертвилл қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 22 386 адамды құрады.

Тарихқа дейінгі кезеңнен колониялық кезеңге дейін

Құм таулары аймағында кем дегенде 9000 жылдан бері адамдар қоныстанған, мұны Бриджпорт қаласына жақын орналасқан Рассел үңгірі ұлттық ескерткішіндегі археологиялық қазбалар куәландырады. Тарихи тұрғыдан алғанда, чероки және крик тайпаларының ауылдары Құм тауының батысындағы Теннесси аңғарында және шығысындағы Уиллс аңғарында орналасқан. Чероки жазу жүйесін (сылбырды) жасаған Секуа, Уиллс аңғарындағы қазіргі Форт-Пейнге жақын Уиллс Таун чероки ауылында тұрған. Бұл аймақты алғашқы болып көрген еуропалықтардың бірі, испандық саяхатшы Эрнандо де Сото және оның серіктері болған деп саналады. Олар 1539-1543 жылдар аралығында Солтүстік Американың оңтүстік-шығысын зерттеу кезінде Құм тауынан өткен болуы мүмкін. Экспедицияның мүмкін маршруттарының бірі Теннесси аңғарынан Куса аңғарына қарай оңтүстікке қарай Құм тауы арқылы жүрген жолды көрсетеді.

Азаматтық соғыс

Генерал-майор Джордж Х. Томас басқарған Одақ әскерлері 1863 жылдың қыркүйегінде Чаттанугадағы Конфедерация әскерлерін қиып тастау мақсатымен Құм тауынан өтті. Олар мұратына жете алмады, ал қарсыластар 1863 жылдың 19-20 қыркүйегінде Чикамуга шайқасында кездесіп, Конфедерацияның маңызды жеңісімен аяқталды. Джексон және ДеКалб округтері, сондай-ақ Солтүстік Алабаманың басқа округтері 1860 жылдың желтоқсанында бірден бөлінуге қарсы дауыс берді, ал Құм тауында Одаққа деген ықылас зор болды. 1861 жылдың басында бірнеше солтүстік-шығыс округтерінің тұрғындары Алабамадан бөлініп, көршілес Шығыс Теннесси округтерімен бірігіп, жаңа Одақ штаты – Никаджак құруды ұсынды. Оңтүстік Одақтастары үшін кен өндіру, диқандық және теміржолда жұмыс істеу сияқты салалар әскери қызметтен босатуға жарамды деп есептелді. Армияда қызмет етуге ниеті жоқ Құм тауының кейбір тұрғындары Теннесси аңғарындағы Саута үңгірінде, Сельмадағы ұнтақ дайындау үшін калийлі тұз қоршауын өндіріп жұмыс істеді. 1861 жылдың қыркүйегінде Джексон округының Конфедерация полковнигі Лемуэль Грин Мид Құм тауында "Paint Rock Rifles" жасағын құрды. Олар 26-шы Алабама жаяу әскер полкінің С ротасына айналды және 1862 жылдың сәуірінде Шило шайқасында көзге түсті. 1862 жылдың шілдесінде Мид, Одақ әскерлері Солтүстік Алабамаға басып кіргеннен кейін, жаяу әскер комиссиясынан бас тартып, Одақ күштеріне қарсы партизандық шабуылдар жүргізетін тәуелсіз рейнджерлер ротасын ұйымдастырды. Бұл рота кейін Мидтің Алабама және Теннесси кавалериялық батальонының ядросына айналды. 1862 жылдың жазында майор Уильям Т. Гунтер Джексон округының Құм тауында "Гунтердің 1-ші партизандық рейнджерлік батальонын" құрды. Батальон бес атты ротадан тұрды және Теннесси өзені бойындағы шайқастарда генерал-лейтенант Натан Бедфорд Форрест басшылығымен қызмет етті. 1862 жылдың қарашасында батальон 33-ші Алабама жаяу әскер полкімен біріктірілді. 1863 жылы Одақ әскерлері бақылауындағы Стивенсон қаласында 1-ші Теннесси және Алабама Видет атты әскер полкі құрылды, оның құрамына негізінен Құм тауынан келген, көптеген дезертирлер кірді. Алайда полк толық құрамымен жиналған емес, роталар аумақта күзет қызметін атқару үшін шашырап кетті. Соғыс аяқталғанға дейін полк таратылды.

20 ғасыр

Құм тауы 1903-1905 жылдары қырық орыс еврей отбасынан тұратын, қысқа ғұмырлы коммунаға мекен болды. Олар ұжымдық шаруашылық және өндіріс кәсіпорнын құруға тырысты. Аймақтың басқа еврей қауымдарынан шалқап жатуына, жердің әк тасты топырағына және топ ішіндегі келіспеушіліктерге байланысты жоба тоқтатылып, екі жылдан кейін тұрғындары басқа жерге көшірілді.

География

Sand Mountain Алабама штатының солтүстік-шығыс бұрышынан солтүстік-шығысқа қарай оңтүстік-батыс бағытта диагональды түрде созылады және Алабама штатының Джексон, ДеКалб, Маршалл, Этуа және Блуант округтерінің, сондай-ақ Джорджия штатының Дейд округінің бөліктерін қамтиды. Sand Mountain, әсіресе солтүстік бөлігі, атап айтқанда шығыс Джексон округі және солтүстік ДеКалб округі, көбінесе ауылдық, егістік жер болып табылады, құс, сиыр және картоп шаруашылықтарымен қатар, басқа да шаруашылықтар мен кең жайылымдар мен ормандық алқаптарға ие. Баптистер қауымы – барлық шіркеулердің арасында ең көп санына ие. Sand Mountain-ның көп бөлігі құрғақ, алкогольді сусындарды сатуға тыйым салынған. Sand Mountain елдегі соңғы орындардың бірі, онда шіркеулер әлі де жексенбі күнгі құлшылықтарында қасиетті арфа әнін қолданады, және елдегі ең ірі және ең көне үздіксіз қасиетті арфа әндерінің ортасы, сондай-ақ көптеген маңызды әншілердің (яғни қасиетті арфа әндері жинағының редакторлары) туған жері. Sand Mountain-дағы кейбір шіркеулердегі жыланмен күресу Дэннис Ковингтонның 1996 жылғы «Sand Mountain-дағы құтқарылу» кітабының тақырыбы болды. Sand Mountain-да тұратын адамдар кітаптың көбінесе Sand Mountain-нан батысқа қарай орналасқан Теннесси өзенінің аңғарындағы Скотсборо қаласында болғанын айтады.

Топырақ

Құм тауының орташа топырақ қалыңдығы, одан кейін қатты құмтас жатақтары бар. Топырақ көбінесе құмалы және силикатты құм топырақтарынан тұрады, Аписон, Аткинс, Котако Барбурвилл, Кроссвилл, Хартселл, Ликдейл және Маскингем серияларынан алынған. Топырақ өте қышқыл, беткейден тереңге қарай қышқылдығы артады. Ол "жақсы кезеңдік су өткізгіш" деп жіктеледі.