Кіріспе

Ағылшын актрисасы және әнші

Линн Перри (нағыз аты Жан Дадли; 7 сәуір 1931 жылы туған – 24 наурыз 2006 жылы қайтыс болған) – ағылшын актрисасы, әншісі және телеарна тұлғасы. Ол Кен Лоучтың 1969 жылғы «Кес» фильміндегі миссис Каспер, «Квинзи Касл» телесериалындағы миссис Петти және «Коронация көшесіндегі» Айви Тилсли рөлдерімен ең жақсы танымал.

Ерте өмір

Перри төрт баланың екіншісі еді; оның ағасы Виктор о дүниеге келгенге дейін қайтыс болды. Оның кіші інісі актер Дугги Браун еді. Перри 11+ емтиханын өткеннен кейін Ротерхам қыздар орта мектебінде оқыды. Мектепті бітіргеннен кейін ол "Boots" компаниясында дәріханашының көмекшісі болып жұмыс істеуге оқыды. Кейін ол әншілік мансабына толыққандай көңіл бөлгендіктен оқуын тоқтатты. 14 жасқа келгенде ол жергілікті би тобымен бірге жұмысшылар клубында "Диззи" сахналық атымен сенбі кеште алты шиллинг (6/ ) (30p) төлемақымен ән айта бастады.

Әнші мансабы

1956 жылы Перри Ротерхам сауда орталығында өнер көрсетіп, тағы жиырма жеті шақыру алғаннан кейін әнші және комедия актері ретінде кәсіби шоу-бизнеске қадам басты. Ол фабрикадағы жұмысын тастап, толық уақыт кабареге берілуге шешім қабылдады. 1960 жылдары Перри жанды мінезі мен сахналық өнерінің арқасында көбінесе «Кішкентай Мисс Динамит» деп аталды. Әнші ретінде ол Британ аралдарының барлық жерінде, түрлі клубтарда және концерттерде өнер көрсетті, соның ішінде Лондондағы Корольдік Альберт залында сегіз рет сахнаға шықты. 1964 жылы ол жағалаудағы курорттарда алты апталық турдағы концерттерде «The Beatles» тобына қолдау көрсетті, он бес концертке қатысты. Ол «Rolling Stones», Саша Дистель, Род Стюарт және «Faces», Энгельберт Хампердинк және Ширли Басси сияқты танымал жұлдыздармен бірге сахнада болды. Англиядағы танымалдылығы артып, Перри басқа елдерде де өнер көрсетуге кірісті. Ол Оңтүстік Африканы жеті рет аралап, сондай-ақ Германия, Париж, Австралия және АҚШ-қа сапар шекті. «Көшелер сыры» атты кітабында Перри Оңтүстік Африкаға алғашқы сапары барысында қалай танымал болғанын еске алады. Ол былай деп жазды: «Мен таңғажайып Канго үңгірлерінде концерт бердім. Концерттің жазбасы сол жерде шықты. Мен жер астындағы осындай тереңдікте өнер көрсеткен алғашқы әйел ретінде тарихқа ендім». 1963 жылдан 1968 жылға дейін Перри бірнеше рет теледидарда қонақ артист ретінде пайда болды, әсіресе ITV арнасының «Жұлдыздар мен ленталар» атты танымал шоуында Кэти Кирбимен және BBC-нің ұзақ жылдар бойы көрсетіліп келген «Ескі күндер» ойын-сауық бағдарламасында. Кейіннен актерлік өнерге көбірек назар аударғанмен, Перри «Coronation Street» толық уақытты жұмысына қосылғанда клубтардағы эстрадалық өнерін жалғастырды. Кітабында ол Лондондағы Питер Стрингфеллоудың «Гей кешінің» алғашқы кешінде ән орындағанын айтып, «Менің адал гей жанкүйерлерім болды, сондай-ақ лесбиянкалар да мені жақсы көретін» деп жазды. Осы кезде оған көбінесе кешті жүргізуші ретінде жұмыс істеу ұсынылатын. «Black Lace» поп-тобының мүшесі Терри Добсон 1977 жылғы оқиғаны кітабында былай еске алады: «Линн Перри гримеркасына кіріп-шығып, әр өнер сайын костюмін ауыстырып, көп уақыт кетпеді – екі ән, шамамен алты минут, содан кейін ол қайтадан сахнаға шықты, өнерді аяқтап, келесі керемет әртісті таныстырды, өте кәсіби болды; оның осы іспен көп жылдан бері айналысқанын білуге болады». Сахнада ән айтудан басқа, Перри кейде теледидарда да ән шырқады, әсіресе 1990 жылы Ұлыбританияда өткен қайырымдылық телемарафонында «Ships that Pass in the Night» атты өзінің жаңа әнін орындады.

Ерте мансап

Перри 1969 жылы «Кес» фильмінде миссис Каспер рөлін ойнап, актерлік білімі болмаса да, кинодағы дебютін жасады. «Кес» фильмінің сәттілігі Перридің телекарьерасына жол ашты. Ол бірнеше танымал телешоулардың алғашқы эпизодтарында ойнады, оның ішінде балалар сериалдары «Фоллифут» және «The Intruder», ұзақ жылдар бойы көрсетілген сот драмасы «Crown Court» және комедиялық сериал «The Cuckoo Waltz». Перридің алғашқы тұрақты телеролі Кит Уотерхаус пен Уиллис Холл жазған, танымал «Yorkshire TV» телеканалының «Queenie’s Castle» комедиялық сериалында болды. Сериалда Диана Дорс басты рөлде ойнаса, Перри оның басты қарсыласы – консервативті көзқарастағы, әр нәрсеге араласатын тұрғындар қауымдастығының хатшысы миссис Петти рөлін сомдады. «Queenie’s Castle» алғаш рет 1970 жылы оттық түні көрсетілді және екі жыл ішінде үш маусымға созылды, соңғы эпизоды 1972 жылдың қыркүйегінде эфирге шықты. Барлығы он сегіз эпизод түсірілді, олардың тоғызында Перри ойнады.

Коронация көшесі

Перридің «Кес» фильміндегі рөлі оны 1971 жылы «Coronation Street» телесериалында Айви Тилсли рөліне ие болуға әкелді. Сериалдың кастинг директоры Пол Бернард оны фильмде көріп, тіпті кастингтен өткізбей-ақ рөл берді. Ол бастапқыда эпизодтық кейіпкер ретінде пайда болды, бірақ оның ойыны продюсерлерге ұнап, оған маңыздырақ рөл ұсынды. 1972 жылдан бастап ол қайта-қайта көрінетін кейіпкерге айналды, ал 1979 жылы отбасымен бірге «Coronation Street» көшесіне көшкеннен кейін негізгі актерлік құрамға қосылды. Кейіпкер әрекетке араласып, өткір тілді болғаны үшін танымал болды, соның салдарынан «Улы Айви» деген лақап атын алды. Айвидің есімді ататын эпизодтарының ішінде Берт пен Брайанның қазасы, келіні Гейлмен (Хелен Уорт) және оның жаңа күйеуі Мартин Платтпен (Шон Уилсон) арасындағы жанжалдар, сондай-ақ Дон Бреннанмен (Джеффри Хинслифф) екінші некесінің ажырасуы бар. 1994 жылдың 5 ақпанында Перри «Coronation Street» басшыларымен ақылдаспай-ақ, еріндерін толық ету үшін жамбас тінін ерініне инъекция жасайтын косметикалық операция жасады. Нәтиже көңіл көншітпейтін болды, және Перри продюсер Каролин Рейнольдс тарапынан 23 жылдық Айви рөлінен босатылды. Перри косметикалық операция жасатуы себепті жұмыстан шығарылғанын жоққа шығарды, кейіпкерінің өзінің жолын тауып, кеткенінің өзінің шешімі екенін мәлімдеді. Оның соңғы эпизоды 1994 жылдың наурыз айында көрсетілді, ал кейіпкер келесі жылдың тамызында кадрдан тыс қаза тапты. Перридің жаңа келбетін бұқаралық ақпарат құралдары кеңінен қысымға алды, ол кейін өкінді. 2003 жылы, зейнеткерлікке шыққаннан кейін, ол ITV телеарнасының «Facelifts From Hell» бағдарламасында сұхбат берді, онда былай деді: «Барлығы күліп, мені балық сияқты бетті деп атады. Мен камералардың ізінен ешқайда шыға алмайтынмын. Менің ойымша, пластикалық хирургияның бәріне жауабы жоқ, өзіңмен ғана қанағаттану керек». 1996 жылдың басында Айви Бреннан «Coronation Street» көшесіне әуедей (призрак) ретінде қайта оралды. Көптеген тұрғындар (көбінесе Айвидің жақын досы Вера Дакворттың (Элизабет Доун) ықпалымен) көшенің әртүрлі жерлерінде Айвидің әуесін көргендерін айтты. Сюжет Айвидің жесірі Донның дін қызметкері киімін киген досын шақырып, «экзорцизм» рәсімін орындауымен аяқталды. 2006 жылы Айвиге қатысты тағы бір сюжет құрылды, онда Дэвид Платт (Джек П. Шепард) Айвидің күнделігін тауып, Рождество кешінде оның ата-анасын сынап, кемсіткен бөлімдерін оқып берді.

Басқа жұмыстар

Ол сондай-ақ "Кес" фильмінде бірге ойнаған Колин Велланд жазған екі телеспектакльде де ойнады. Біріншісі, 1970 жылы шыққан "Slattery's Mounted Foot" телеспектаклінде, ол пабқа жиі баратын әйел рөлін ойнады. 1974 жылы ол BBC "Play For Today" фабрикалық драмасы "Лидс Юнайтед" бағдарламасындағы белсенді кәсіподақ жетекшісінің маңызды рөлінде ойнады. Перридің қазасынан кейін режиссер Рой Баттерсби оның еңбегін жоғары бағалап, "The Guardian" газетіне жолданған некролог хатында: "Линн Перридің өнерінің батылдығы керемет болды және осылай қалды" деп жазды. 1976 жылы ол BBC2 "Centre Play Showcase" сериясындағы "Riding South" телеспектаклінде Кора рөлін ойнады, ал 1977 жылы ITV "Sunday Night Drama" бағдарламасында Фил Дэниелс, Уоррен Кларк, Майкл Элфик және Кеннет Хейгпен бірге түсті. Перри 1978 жылы Джон Шлезингердің соғыс туралы "Янкилер" фильміндегі миссис Шентон рөлінен бас тартты, себебі оған "Коронация көшесі" сериалында тұрақты келісімшарт жасау мүмкіндігі ұсынылды. Дегенмен, ол фильмде де эпизодтық рөлде, көпшілік арасындағы бір әйел ретінде пайда болды. Ол "Теміржол стансасындағы әйел" деп көрсетілді. 1991 жылы Перри "Family Fortunes" телешоуының атақтылар баптамасында Горден Кей, Бастер Меррифилд, Джун Уитфилд және Пол Шейнмен бірге қатысты.

Кейінгі мансап

Коронация көшесінен шығарылғаннан кейін Перри Майк Ридтің ересектерге арналған культ пантомималық видеосында "Бутс киген мысық" ("Pussy in Boots") фильмінде Poison Ivy рөлінде камео түсірді және ITV арнасының "The Tuesday Special" слоты үшін "Clairvoyants" бағдарламасын ұсынды. 1994 жылы Перри өзінің "Көше сырлары" ("Secrets of The Street") атты өмірбаянын шығарды. Кітап бестселлер атанды және көбінесе таблоидтық баспасөздің оң пікірлерімен кездесті. Кітапта "Коронация көшесі" туралы ақпараттар, сондай-ақ шоудағы бірнеше әріптестерімен болған жанжалдары туралы мәліметтер бар. Granada TV оның жариялануына тыйым салуға тырысты, ал Перриге бұл әрекетті сотқа беру қажет болды. Кітабы жарық көргеннен кейін ол әртүрлі ток-шоуларда қонақ ретінде көрінді, соның ішінде Channel 4 арнасының "The Word" бағдарламасында, онда (басқа да өнерлерімен бірге) Глория Гейнордың "Мен тірі қаламын" ("I Will Survive") әнін орындады. Бұл өнер Channel 4 арнасының "Тозақтан келген 100 ең ұлы телесәттері" ("100 Greatest TV Moments from Hell") тізімінде 62-ші орынды иеленді және Channel 4 арнасының 2001 жылғы "The Best of the Word" сериясында қайталанды. Перри жылды Джон Инманмен бірге Стокпортта "Ана гусь" ("Mother Goose") қойылымында өнер көрсетумен аяқтады. 1995 жылы ол "Lynne Perrie's Alternative Workout" VHS фильмінде ойнады, бұл жаттығу бағдарламасының пародиязы еді, онда ол бірнеше қысқа комедиялық скечтерде пайда болды, көбінесе оның денелі, спорттық жігіттерге жаттығу киімдерінен шығуға көмектесуінен тұратын. Видео коммерциялық сәтсіздікке ұшырады және шығарылғаннан кейін екі жыл өткен соң тоқтатылды. Перри, әсіресе, ересектерге арналған Television X арнасында пайда болған кезде дау туғызды. Шоулардың бірінде ол жас стриптизердің трусын түсіріп, оның ашылған мүшесін жалап жатқан көрінді. 1996 жылы Перри сахнаға жаңа кабаре бағдарламасымен оралды және кешкі астан кейін спикер ретінде тұрақты жұмыс тапты, ол теледидардағы әңгімелесу бағдарламаларында көрініс тапты. Ол кезде Перри Испанияда түсірілетін алты бөлімді драмада актер ретінде қайта оралуға дайын екендігі туралы түрлі хабарлар болды. Кейіннен бұл серияның идеясы тасталды. Ол жыл соңына қарай Испанияға барып, теледидардағы концертте Франк Синатраның "My Way" хитін орындады. Сол жылдың қазан айында Перри "The Ghost of Ivy Tilsley" атты Channel 4 деректі фильмінің тақырыбы болды, ол атақ-даңқтың қараңғы жағын зерттейтін бағдарламалардың бірі. Фильмде Перри газеттің кесінділерін қарап, өзінің мансабының естеліктерін картон қораптарға салып, Салфордтағы Тюдор үйінен шығуға дайындалған. Ол Йоркширге күйеуімен бірге тұрып, ЖИТС-ке шалдыққан баласына қамқорлық жасауға шешім қабылдады. Перри "Коронация көшесінен" кеткеннен кейін атақ-даңқтың маңызды емес екенін түсінгенін мәлімдеді: "Мен шынымен атақ-даңқты бастағым келмеді. Бірақ бірте-бірте оны ұға бастағанда, ол есірткі ішуге ұқсайды. Қанша көп алсаң, сонша көп қаласың". Бағдарлама эфирге шыққаннан кейін Перри BBC2 телеарнасының танымалдар викторинасы "Shooting Stars" бағдарламасының "Ladies Night" арнайы бағдарламасында пайда болды, ол эфирде тікелей эфирде мас болғандығымен ерекшеленді. 1996 жылы Рождество күні ол Pepsi жарнамасында ойнады, ол "The Word" стиліндегі алты күлкілі жарнама сериясының бір бөлігі болды, ол бір жыл бұрын тоқтатылған болатын. Ол құрбандық тақтасының алдында маймылға үйленуге бара жатқан көрінді. 1997 жылы Перри өзінің экрандағы ұлы Кристофер Квинтенмен қайта қосылды, екі актер де BBC Radio 4 радиосының "Harry Hill's Fruit Corner" ситкомында пайда болды. Сонымен қатар, оның денсаулығы нашарлап, одан әрі нашарлап, өнер көрсете алмады. Ол соңғы рет ITV арнасының күндізгі ток-шоуында пайда болды. "Afternoon Live". Өзінің өмірбаянында Перри некеде бірнеше рет қарым-қатынас жасағанын мойындады. Көпшілікке беймәлім, оның жұмыс өмірінің көп бөлігінде ол және Барксби бөлек өмір сүрді. Барксби Йоркширдегі үйінде жалғыз өмір сүруді таңдады, ал Перри Салфордта "Коронация көшесі" фильмін түсіру үшін тұрып қалды. Бірнеше рет жұрт алдында ажырасып кеткеннен кейін Перри 1996 жылы Барксбимен қайтадан бірге болғанын айтты. Перри кез-келген уақытта жүрек ауруы мен қатерлі ісік ауруы сияқты сырқаттардан зардап шегеді. 1994 жылы ұлының ЖИТС-ке шалдыққанын білгеннен кейін, Перри қатты күйзеле бастады. Ол былай деді: "Әрбір ана ананың өз баласының қайғысын түсінетінін білемін, бірақ мен үшін бұл әлдеқайда ауыр болды. Ол менің жалғыз балам еді, біз мұны көпшіліктің назарында өткіздік". 2000 жылы зейнетке шыққан кезде Daily Mirror газеті Перримен сөйлесіп, сұхбатында ол әлі де биполярлық бұзылыстан, есте сақтау қабілетін жоғалтудан зардап шегетінін және жақында психиатриялық ауруханада он апта өткізгенін айтты. Өмірінің әртүрлі кезеңдерінде Перри транквилизаторларға, сондай-ақ диеталық таблеткалардан туындаған ауыр жағырғы әсерлерге тәуелді болды. Ол бір кезде құмар ойындарға тәуелді болғанын мойындады және жылдар бойы бір қолды ұстап ойнайтын автоматтарына 250 000 фунттан астам ақша "ұшырып" тастағанын жасырған жоқ. Алкогольге шамадан тыс берілу де бір мәселе болды, ал оның шектен тыс ішімдігі оған "Шампандық Перри" ("Champagne Perrie") деген лақап атты әкелді. Ол былай деді: "Мен соуспен бірнеше литр іштім, бірақ мен алкоголик емеспін; менде шектеулер жоқ". Перри 2006 жылдың 24 наурызында Ротерхэмде 74 жасында қайтыс болды, соққыдан кейін төрт ай өткен соң.

Актерлік өнер

Жыл Атауы Рөл Ескермелер 1969 Кес Миссис Каспер 1970 Слаттеридің ат үстіндегі әскері Доти Донагью 1970–1972 Квинзи сарайы Миссис Петти 9 эпизод 1971–1972, 1974–1994 Коронация көшесі Айви Тилсли Тұрақты рөл; 1167 эпизод 1971 Фоллифут 1-ші Көрермен 1972 Шабуылшы Мейвис 1974 Лидс Юнайтед Молли 1975 Құбыжық вальсі Миссис Трускотт 1976 Оңтүстікке сапар Кора 1977 Жақсы адамның хикаясы Миссис Гиббс 1978 Король соты Кэрол Лоули 1979 Янкс Теміржол станциясындағы әйел 1994 Путси етіктерде Уытты Айви VHS