Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көміртек оксиді мен сутегінің қоспасы, судың газ тәрізді фазасы. Су газы – көміртек оксиді мен сутегінің қоспасы. Ол "отын қабатын [коксты] ауамен кезектеп ыстық үрлеп, оны бумен газдандыру арқылы" өндіріледі. Оның жылудық шығымы қазіргі заманғы синтез газ зауытының шамамен 10% құрайды. Бұл технологияны одан әрі тартымсыз ететіні – оның бастапқы шикізаты кокстың қымбаттығы, ал синтез газ негізінен табиғи газдан алынатын, арзан шикізат – метанды пайдаланады.
Mixture of carbon monoxide and hydrogen
the gaseous phase of water
Water gas is a kind of fuel gas, a mixture of carbon monoxide and hydrogen. It is produced by "alternately hot blowing a fuel layer [coke] with air and gasifying it with steam". The caloric yield of this is about 10% of a modern syngas plant. Further making this technology unattractive, its precursor coke is expensive, whereas syngas uses cheaper precursor, mainly methane from natural gas.
Тарих
Су газын ауыстыру реакциясын 1780 жылы итальян физигі Феличе Фонтана ашқан. 1828 жылдан бастап Англияда қыздырылған кокстың үстінен бу жіберу арқылы су газы өндірілді.
The water gas shift reaction was discovered by Italian physicist Felice Fontana in 1780. Water gas was made in England from 1828 by blowing steam through white hot coke.
Газдық көмірсутек
Гидрокарбонат – көміртек оксиді мен сутектен тұратын су газының ежелгі атауы. Гидрокарбонат жасанды ауа ретінде жіктеліп, он сегізінші ғасыр дәрігерлері, соның ішінде Томас Беддос және Джеймс Уотт емдік қасиеттерін зерттеді. Гидрокарбонат термині 1794 жылы Томас Беддоспен енгізілді. Оны бикарбонат ионының қазіргі «сутек карбонаты» атауымен шатастыруға болмайды. 1794–1802 жылдар аралығында Тибериус Кавалло және Дэвис Гилберт сияқты дәрігерлер гидрокарбонатты ауырсықты басатын және жансыздандырушы ретінде сынап көрді. Хэмфри Дэви Пневматикалық институтта үш кварт гидрокарбонатты тыныс алып, «көрінуден өшіп» кеткендей болып, өлімге жуық болды; Дэви екі күннен кейін жазылып, гидрокарбонатты көп мөлшерде тыныс алғанда «өмір бірден тоқтатылуы мүмкін» деген қорытындыға келді. Ол дұрыс айтқан: көміртек оксидімен улану өлімге әкелуі мүмкін. Гидрокарбонатпен емделген аурулар: туберкулез, қабыну, астма, қақырық шығару, гемоптизия, пневмония, гидроторакс, спазм және басқа да жағдайлар. Гидрокарбонатты зерттеудің алғашқы медициналық қолданылуы – қазіргі заманғы дәрі-дәрмектерді жасаудың маңызды бастауы болып табылады. 1794 жылы Джеймс Уотт гидрокарбонаттың «қандағы оттегіге қарсы дәрі» ретінде әрекет ете алатынын айтты және көміртек оксиді (1800) мен гемоглобин (1840) ашылғанға дейін артық дозаның зияндылығы туралы ескертті.
Hydrocarbonate is an archaic term for water gas composed of carbon monoxide and hydrogen generated by passing steam through glowing coke. Hydrocarbonate was classified as a factitious air and explored for therapeutic properties by eighteenth century physicians including: Thomas Beddoes and James Watt. The term hydrocarbonate was coined by Thomas Beddoes in 1794. It should not be confused with the modern name "hydrogen carbonate" for bicarbonate ion. Between 1794 and 1802, physicians such as Tiberius Cavallo and Davies Gilbert experimented with hydrocarbonate as an analgesic and anesthetic. Humphry Davy infamously inhaled three quarts of hydrocarbonate at the Pneumatic Institution and nearly died upon "sinking into annihilation"; Davy recovered two days later and concluded inhalation of more hydrocarbonate could have "destroyed life immediately without producing any painful sensations". He was right: carbon monoxide poisoning can be fatal. Diseases treated by hydrocarbonate included: tuberculosis, inflammation, asthma, expectoration, hemoptysis, pneumonia, hydrothorax, spasm and other indications. The pioneering work of exploratory medicinal application of hydrocarbonate is an important origin for modern drug development. James Watt suggested hydrocarbonate could act as "an antidote to the oxygen in blood" in 1794 and cautioned about the toxicity of an overdose prior to the discoveries of carbon monoxide (1800) and hemoglobin (1840).
Карбуретті су газы
Су газының жану жылуы көмір газына қарағанда төмендеу, сондықтан оның жылу сыйымдылығын көбінесе қыздырылған реторта жіберіп, оған май шашырату арқылы арттыратын. Нәтижесінде алынған аралас газ карбюраторлы су газы деп аталды. Карбюраторлы су газының орташа құрамы былай: H=34-38%; CO=23-28%; қаныққан көмірсутектер=17-21%; қанықпаған көмірсутектер=13-16%; CO=0,2-2,2%; N=2,5-5,0%. Ол жоғары жылу сыйымдылығы болғандықтан жылу көзі ретінде қолданылады.
Water gas has a lower heat of combustion than coal gas, so the calorific value was often boosted by passing the gas through a heated retort, into which oil was sprayed. The resulting mixed gas was called carburetted water gas. The average composition of carburated water gas is as follows: H=34 38%; CO=23 28%; saturated hydrocarbon=17 21%; unsaturated hydrocarbon=13 16%; CO=0.2 2.2%; N=2.5 5.0%. It is used as a source of heat since it has a high calorific value
Жартылай сулы газ
Жартылай су газы – қыздырылған кокс арқылы ауа мен су буының қоспасын өткізу арқылы алынатын су газы мен өндіріс газының қоспасы. Өндіріс газы пайда болатын кезде бөлінетін жылу кокс температурасын су газының түзілуіне қажетті деңгейде ұстап тұрады.
Semi water gas is a mixture of water gas and producer gas made by passing a mixture of air and steam through heated coke. The heat generated when producer gas is formed keeps the temperature of the coke high enough to allow water gas to be formed.
Су газын ауыстыру реакциясы
Су газынан таза сутегін су-газ ауысу реакциясын пайдалану арқылы алуға болады, содан кейін көміртек оксиді сумен реакцияласып көмірқышқыл газы түзілгеннен кейін оны жою қажет.
Pure hydrogen can be obtained from water gas by using the Water–gas shift reaction, after subsequent removal of the carbon dioxide formed when carbon monoxide reacts with water.
Қолданылуы
Сингазбен толығымен ығыстырылған су газы, белгілі бір отын ұяшықтарында қолданылуы мүмкін. Фишер-Тропш процесінде қолданылады. Ол өндіруші газбен реакцияласып, отын газын шығарады. Аммиак синтезі үшін таза сутегі алуға да қолданылуы мүмкін.
Completely displaced by syngas, water gas could be applied to certain fuel cells. Used in Fischer–Tropsch process. It reacts with producer gas to produce fuel gas. It could also be used to gain pure hydrogen for synthesis of ammonia.