Кіріспе

Американдық христиан ғылымының жетекшісі Септимус Джеймс Ханна (29 шілде 1845 – 23 шілде 1921), американдық Азамат соғысының қатысушысы және Ескі Батыстағы судья. Ол христиан ғылымы шіркеуін құрған Мэри Бейкер Эддидің шәкірті болды. Заңгерлік қызметтен бас тартып, христиан ғылымының тәжірибешісі, лекторы және мұғалімі болды. Ханна шіркеу ұйымында ең көп жетекші лауазымдарды атқарды – пастор, содан кейін "Ана шіркеуінің" бірінші оқырманы, мерзімді басылымдардың редакторы және оның орынбасары, Киелі кітап сабағы комитетінің мүшесі, "Ана шіркеуінің" президенті қызметін екі рет атқарды, 1907 жылғы Нормаль (мұғалімдер) класының мұғалімі, кейін вице-президент, содан кейін Массачусетс метафизикалық колледжінің президенті болды.

Отбасылық негіздер

Ханнаның әкесі Эндрю Ханна Шотландиядан АҚШ-қа Америка Тәуелсіздік соғысынан кейін көшіп келіп, Пенсильваниядағы Пеннс аңғарында жер сатып алған. Ол 1812 жылғы соғыста қызмет етті және Эри көлінің шайқасының бір бөлігі болған шайқаста қатысты. Ол Джеймс Куктың қызына үйленді, ол федералист болған және бір кезде "ұзын бойлы, қадірлі джентльмен, бай адам" деп сипатталған. Ханнаның әкесі, фермер Сэмюэл Кук Ханна 1808 жылы Пенсильвания штатының Центр округінде дүниеге келді және балалық шағын сонда өткізді. Оның әкесі методист шіркеуінің белсенді мүшесі және жексенбілік мектептің меңгерушісі болды. Спринг Миллс жексенбілік мектебінің тарихында оның туралы былай делінген: "Оның сөздері аз және әрқашан жұмсақ айтылған, бірақ оның өмірі терең және тұрақты әсер ететін күшке ие болды". Оның басым көпшілігі өз жасындағы сарбаздардан құралған. Ол Азамат соғысының соңғы жылы бір ауыздан капитан болып сайланды. Ханна соғыстан кейін заңгерлік білімін жалғастырды және 1866 жылы Иллинойс штатының адвокатурасына қабылданды. Кейін ол Айова штатының Кунсл-Блаффс қаласына көшіп, 1869 жылдың 21 қыркүйегінде Камилла Турлиге үйленді. Ол бір жарым жыл осы лауазымда болды, содан кейін бірнеше жыл қалалық прокурор болып қызмет етті. Ол сондай-ақ АҚШ округтік прокурорының орынбасары болды. 1882 жылдан 1886 жылға дейін Лидвиллдегі АҚШ жер басқармасының тіркелімінде қызмет етті, содан кейін 1886 жылдан 1890 жылға дейін заңгерлікпен айналысты. Айова мен Колорадода болған кезде Ханна саясатқа белсенді түрде қызығушылық танытып, сол кездегі жас саяси партия – Республикалық партияны қолдады. Ханна мен оның әйелі алғаш рет Христиан ғылымы туралы 1885 жылы Лидвиллде естіді, ол кезде оның екі досы Кунсл-Блаффста олардың жазылғанын айтты. Оның сол кезде жартылай мүгедек болған әйелі жаңа дінді зерттеп-қарауды бастады. 1886 жылы ол "Христиан ғылымы" оқулығының бір данасын алып, оны оқып, денсаулығы қалпына келді. Осыдан кейін Ханна дін туралы өз бетінше зерттеуді бастады. Оқығандары оған үлкен әсер етті, бірақ ол кітаптың мәнін толыққанды түсіне алмады, бірақ қалай әрекет ету керектігін білмеді. Сондықтан Ханналар сол кездесуге қатысуға шешім қабылдады. Сол жерде Септимус Ханнаға Скрантондағы (Пенсильвания штаты) Христиан ғалымдар қоғамын басқаруға ұсыныс жасалды. Скрантонға барғаннан кейін ол шақыруды қабылдады, бұл оның Христиан ғылымындағы мансабының басталуы болды. Содан кейін Бостонның Рослиндел ауданында тұрды. Ол оның өмірлік қуатына, рухани күйіне және әлемдік мәселелерге деген қызығушылығына қатты таң қалды. Кейінірек Массачусетс штатының Малден қаласында өткен лекциясында Ханна оның туралы былай деді: "Мен шын мәнінде ол ақыл-ой жағынан мен білген ең сергек адамдардың бірі деп айта аламын; ол өмірін арнаған іс үшін үнемі және өзімшілсіз еңбек етеді және жасы үлкен болса да, ол күнделікті жұмыс істейді, егер ол белгілі болса, тіпті егер ол жасөспірім шақта жасалса да, бұл керемет болып көрінуі мүмкін". Ханналар 1892 жылдың күзіне дейін Скрантонда жұмыс істеді, содан кейін Эдди Септимус Ханнаны "Christian Science Journal" журналының редакторы етіп тағайындады. 1894 жылы Киелі кітап пен "Христиан ғылымы" оқулығы "жеке емес пастор" болып тағайындалды; шіркеу қызметіндегі өзгерістермен бірге Ханна бірінші оқырман болды. 1895 жылы "Ана шіркеуінің нұсқаулығы" жарық көрген кезде Эдди Ханнаға шіркеуді басқаратын заңдарды құру туралы хат жазды, оның бір бөлігі кейіннен оның "Аралық жазбалар" кітабында және Мазмұн кестесінен бұрын нұсқаулықтың алдыңғы жағында жарияланды. Эдди оны "адамгершілік жағынан мүсіндік" деп атаған және оған жазған хатында "туылған редактор" деп атаған. Екі айдан кейін, 1896 жылдың сәуір айында, ол өзінің жалақысын көтеру туралы ұсынысты күмәнмен қабылдады, өйткені бұл оның мінез-құлқына зиянды әсер етуі мүмкін деп қорықты. 1898 жылы қыркүйекте апталық "Christian Science Sentinel" басылымы жарық көруді бастағанда, Ханнаның редакциялық міндеттері "Sentinel" журналына да қатысты. Сол жылы соңғы сыныпта сабақ бергенде, Ханна мен оның әйелі де шақырылды; екеуі де Эддиден "C.S.D." дәрежесін алды. Ол бұл лауазымдарда 1902 жылға дейін, ол Эддидің өтініші бойынша Лекторлық кеңесінің мүшесі болғанға дейін жалғасты. Оның тағайындалған аймағы АҚШ-тың батысында және жаңа шіркеу заң бойынша Бірінші оқырманға үш жыл мерзім белгіленді, Ханна маусым айында басқа лауазымдарынан кетті. Әйелі де қызметтен кетті.

Кейінгі жылдар

Ханналар Бостоннан шығып, батысқа қарай, Колорадо штатының Колорадо-Спрингс қаласына көшіп баруды шешті, олар бұл оның Христиандық ғылым лекторы ретіндегі жұмысы үшін ыңғайлы орталық орналасқан жер болады деп ойлады. Ол 1914 жылға дейін лекциялық сапарларда болып жүрді. Бостонға көшкенге дейін Скрантонда оқытқан бірнеше шәкірттерінен басқа, Ханна Христиандық ғылымын оқытқан емес, сондықтан оған түскен ұсыныс оны таңқалдырды және бастапқыда шақыруды қабылдауға әлгірлігі болды. Оның алғашқы бастауыш сыныбы келесі жылы, 1908 жылдың тамызында өтті. 1910 жылы Эдди қайтыс болғаннан кейін Ханна Массачусетс метафизикалық колледжінің президенті болды. Ол Эддиден басқа президенттік қызметін атқарған жалғыз адам болды және өмірінің соңына дейін жыл сайын қайта тағайындалды. 1911 жылдың күзінде олар Калифорния штатының Пасадена қаласына көшіп, Оукленд авенюі мен Филлмор көшесінің қиылысында үй салды. 1914 жылы Ханна Лекциялар кеңесінен кетіп, 1921 жылы қайтыс болғанға дейін жыл сайынғы бастауыш сынып сабақтарын және жиналыстарын өткізіп тұрды. Судья Ханна көп жылдар бойы Ұлттық географиялық қоғамның мүшесі болды.