Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Манчестер – АҚШ-тың Оңтүстік Дакота штатының шығыс-орталық бөлігіндегі Кингсбери округінде орналасқан шағын, өздігінен басқарылмаған қауымдастық болатын. 2003 жылғы 24 маусымда қала күшті F4 санатты дауылмен толығымен қиратылып, осыдан кейін қараусыз, құлаған қалаға айналды. 2004 жылы Оңтүстік Дакота штаты Манчестер қаласының мәртебесін ресми түрде жойды.
Manchester was a small unincorporated community in Kingsbury County in the east central part of the U. S. state of South Dakota. On June 24, 2003, the town was annihilated by a large F4 rated tornado, and has since become a ghost town. In 2004, the state of South Dakota officially disincorporated the town of Manchester.
Тарих
Манчестер бастапқыда Фэрвью деп аталды; қазіргі атауы қаланың алғашқы пошта бастығы Честер Х. Манчестердің құрметіне берілген. Темір жолдың ықпалымен Манчестер жылдам дамып, "сансыз көп үйлер, қалалық әкімдік, азық-түлік дүкендері, ат қоралары, ағаш кесетін аула, екі астық көтеру орны, депо, мейрамхана, кірме станциясы, банк, бильярд залы, автожөндеу шеберханалары, ұсталар дүкендері, жанармай құю станциялары, екі шіркеу, қалалық мектептер жүйесі, оның ішінде Манчестер орта мектебі, қонақ үй, газет және жұртқа әйгілі қалалық сорғы" бой көтерді. Грейс Ингаллс Доу, "Даланың кішкентай үйі" авторы Лора Ингаллс Уайлдердің әпкесі, өмірінің көп бөлігін Манчестерде өткізді. Ол жергілікті мектепте мұғалім болып жұмыс істеді және 1941 жылы қайтыс болды. Оның қарындасы Мэри Ингаллс да біраз уақыт онымен бірге тұрды. Лора Ингаллс Уайлдер көп жылдар бойы (және өзінің бірнеше "Даланың кішкентай үйі" кітаптарын) Манчестерден шығысқа қарай, темір жол бойында жеті шақырым қашықтықта орналасқан Де Смет қаласында өткізді. 20-ғасырға қарай, Манчестер арқылы өтетін Чикаго және Солтүстік-Батыс темір жолының маңызы азайды, пойыз қозғалысы баяулады және қаланың кеңеюіне бөгет болды, соның салдарынан көптеген адамдар қаладан кетуге мәжбүр болды. Бұл құлдырау Ұлы депрессия кезеңінде де жалғасты, себебі темір жол тоқтап тұрды және одан да көп тұрғындар өз бизнесін жауып, жұмыс іздеу үшін басқа жерге көшуге мәжбүр болды. 1930 жылдардың соңында Манчестер арқылы автомобиль жолы салынғанына қарамастан, адамдарды қаладан кетпеуге итермелейтін ештеңе қалмады, ал қалған азаматтар көз жұмып немесе басқа жерге қоныс аудара бастады, көбісі жақын маңдағы Де Сметке немесе Хьюронға көшті. Көптеген тұрғындарын және жаңа адамдарды тартудың негізгі мүмкіндігінен айырылған Манчестер халқы тұрақты түрде азайды, соңғыда 100-ден аспайтын адам қалды, олардың көпшілігі қала шегінен тыс шаруашылықтар мен мал фермаларында жұмыс істеді. CNW темір жолы 1986 жылы темір жол желісін толығымен жабуға ниетті екенін ресми түрде жариялады, бірақ кейін жолдарды Дакота, Миннесота және Шығыс темір жолына сатты. 2003 жылға қарай, АҚШ 14 және 425-ші даңғыл бойындағы Манчестер қаласының бастапқы учаскесінде оннан да аз ғимарат (оның ішінде екі жұмыс істейтін кәсіпорын) сақталды.
Manchester was originally called Fairview; the present name honors Chester H. Manchester, the town's first postmaster. With the influence of the railroad, Manchester underwent rapid expansion, including the building of "numerous homes, a town hall, grocery stores, livery barns, a lumber yard, two grain elevators, a depot, a restaurant, a cream station, a bank, a pool hall, auto repair, blacksmith shops, gas stations, two churches, a system of township schools including Manchester High School, a hotel, a newspaper and a fabled town pump". Grace Ingalls Dow, sister of Little House on the Prairie author Laura Ingalls Wilder, spent a significant part of her adult life in Manchester. She worked as a teacher in the local school and died in 1941. Her sister Mary Ingalls lived with her for a while as well. Laura Ingalls Wilder spent many years (and set several of her Little House books) in De Smet, a similarly sized town seven miles to Manchester's east along the railroad line. Into the 20th century, the diminishing importance of the Chicago & Northwestern Railroad line through Manchester slowed train traffic and cut into the town's expansion, causing many to leave the town. This slide continued into the Great Depression as the line lay idle and more residents were forced to close their businesses and move elsewhere to find work. Despite road contact finally being made through Manchester in the late 1930s, little remained to induce people to linger and the few remaining residents began to die off or move away, with many relocating to nearby De Smet or Huron. Having lost many of its residents and its primary means of attracting more, Manchester's population steadily dwindled until a core population of no more than 100 residents remained, with most operating farms and ranches outside the town limits. The CNW railroad officially announced its intended permanent abandonment of the railroad line in 1986, but later sold the tracks to the Dakota, Minnesota and Eastern Railroad. By 2003, less than a dozen structures (including two operating businesses) remained standing on the original Manchester town plot along US 14 and 425th Avenue.
Жою
2003 жылдың 24 маусымында Оңтүстік Дакота штатының шығысындағы супержәңіл дауыл торнадо тудырды. Торнадо біртіндеп күшейіп, кеңейіп, үлкен "күнжайт" пішіндес болды, Фудзита шкаласы бойынша F4 қарқындылығына жетті және Манчестер қаласына кіргенде ені жарты мильден бір мильге дейін болды. Торнадомен байланысты мезоциклонды көптеген метеорологтар мен дауылды ұстаушылар бақылады. Торнадоның келтірген зиянының жолына кішкентай зонд орнатылды. Айналым тікелей зондтың үстінен өтіп, зонд рекордтық метеорологиялық деректерді жинады. Ол сол кездегі 260 миль/сағ (418 км/сағ) жылдамдыққа дейін жететін желге төтеп берді және жарты миль ені бар торнадоның ортасына жақын 100 миллибарға жуық барометрлік қысымның төмендеуін өлшеді. Қазіргі есептер бойынша, EF4 деңгейіндегі торнадодағы желдің жылдамдығы 166-200 миль/сағ (267-322 км/сағ) аралығында болады. Манчестер өте кішкентай, тығыз қала болды, оның орталық бөлігі Кингсбери округінің ауылдық аймағындағы АҚШ 14-ші тас жолы мен 425-ші даңғылдың қиылысына жақын орналасқан және барлық жағынан шақырымдаған егістік жерлермен қоршалған. Торнадо қалаға оңтүстіктен шабуылдап, күшті F3/әлсіз F4 зиянын келтірді, қала орталығында қалған ескі құрылыстарды (қалалық пошта бөлімін қоса алғанда) және АҚШ 14-ші тас жолы бойындағы бірнеше шалғайдағы ғимараттарды қиратуға жететін күшке ие болды. Кингсбери округі шериф департаментінің өкілі Дэн Кайт: "Бір бизнес ішінара сақталған, бірақ қалғандарының бәрі жоқ", - деп мәлімдеді, сонымен қатар Манчестерде үш-төрт отбасы ғана тұрғанын атап өтті. Кайттың сөзіне сүйенсек, бірнеше тұрғындар жарақаттармен ауруханаға жеткізілді. Дауылды ұстаушы Тим Самарас торнадоның жолына алдын ала бірнеше "құбыр зондтарын" орналастырды, соның бірі тікелей соққыға ұшқан. Ол бес секунд ішінде 100 миллибар қысымның төмендеуін тіркеді, бұл ауа райы құбылысында кез келген құралмен тікелей тіркелген ең терең және ең жылдам қысымның төмендеуі болып табылады. Торнадолық жел зонд орнатылған жолдан қиыршықты сыпырып тастады, бірақ зонд көтерілген кезде оның астында әлі де қиыршық тас болды.
On June 24, 2003 a classic supercell thunderstorm spawned a tornado over eastern South Dakota. The tornado gradually matured and widened, forming a large "wedge" shape, and achieving an intensity of F4 on the Fujita scale and a width of between one half and one mile as it entered Manchester. The mesocyclone associated with the tornado was tracked by a large number of meteorologists and storm chasers. A small probe was placed directly in the tornado's damage path. The vortex traveled directly over the instrument, and record breaking meteorological data was obtained by the probe. It managed to survive winds at the time estimated to be up to 260 mph (418 km/h) and measured a barometric pressure fall of around 100 millibars near the center of the half mile wide tornado. Current estimates of wind speeds in an EF4 rated tornado would be in the 166 200 mph (267–322 km/h) range. Manchester was an extremely small and compact town, with the central township abutting the intersection of US Highway 14 and 425th Avenue in rural Kingsbury County and surrounded on all sides by miles of farmland. The tornado struck the town from the south while doing strong F3/weak F4 damage, and was easily powerful enough to destroy the handful of elderly structures remaining in the town center (including the town post office), as well as several outlying buildings along US 14. According to Dan Kight of the Kingsbury County Sheriff's department: "There's a business that's partially left, but everything else is gone," noting only three or four families lived in Manchester. Also according to Kight, some residents were transported to the hospital with injuries. Storm chaser Tim Samaras placed several "turtle probes" ahead of the tornado's path and one of them scored a direct hit. It recorded a pressure drop of 100 millibars in the span of five seconds, the deepest and fastest pressure drop ever recorded directly by any instrument in a weather event. The gravel was scoured from the road that the probe was placed in by the tornadic winds but when the probe was lifted there was still gravel underneath it.