Кіріспе

2007 жылы Кеннет Оппелдің жасөспірімдерге арналған фантастикалық романы. Darkwing (Ұлыбританияда Dusk деп белгілі) – 2007 жылы канадалық автор Кеннет Оппелдің жасөспірімдерге арналған фантастикалық романы. Бұл «Күміс қанат» сериясының соңғы кітабы және бірінші кітабындағы оқиғалардан 65 миллион жыл бұрын өтеді. Онда құстар мен жануарлар арасындағы соғыстың қалай басталғаны суреттеледі.

Орнату

65 миллион жыл бұрын, палеоцен дәуірінің бастапқы кезінде, үлкен табиғи апат динозаврлардың басым бөлігін жойды (оқиға аясында "сауриандар" деп аталады). Климаттың өзгеруі, тамақ тапшылығы және ет шіру вирусы салдарынан әлсірегенімен, аза ғанасы аман қалды. Бұрын сауриандардың билігінде болған сүтқоректілер "Келісім" деп аталатын одақ құруға бел буды: өз күштерімен сауриандармен тікелей шайқаса алмағандықтан, қалған сауриандарды олардың жұмыртқаларын жою арқылы құрту үшін бірігуге шешім қабылдады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Жас хироптер – Дускі әкесі желкендеуді үйретеді. Бірақ, Дуск басқа хироптерлерден ерекшеленеді; оның туыстарындарында қарапайым желкендер болса, Дуск қанаттарына ие және оны басуға қиын түсетін ұшуға деген құштарлық сезімі бар. Басқа хироптерлер оны ерекше санайды, бірақ ол ата-анасы мен сіңлісі Сильфпен жарасым табады. Дуск ұшуды үйренеді, бірақ қорқыныштан өзіне сыр сақтайды. Карнассиал, фелид (протомыстың бір түрі) де жасырын тілекке ие. Ол тістері кескіш, етке деген қанағатсыз ашкереуімен дүниеге келген, және саурия жұмыртқаларының соңғы партиясын жойғанда осы міндетті орындайды. Ол басқа етке құмар фелидтерден тұратын топқа жетекшілік етеді, жаңа әлемдік тәртіп құруға тырысады. Фелидтердің бұзық тобы Дусктың аралына жетеді және оның колониясының көп бөлігін жойып жібереді, олардың ішінде Дусктың анасы да бар. Арал қауіпті жаңа жыртқыштармен басылып алынғандықтан, Дуск пен оның ұшу және эхолокация қабілеттері хироптерлерге жаңа мекен табуға көмектеседі. Карнассиал күшті (бірақ ақылсыз) гиаенодондармен одақтасады, олар сауриялар әлі де бар екенін мәлімдейді және олардың жұмыртқаларын табу және жою үшін фелидтерді жұмылдырады. Карнассиал фелидтер билік жүргізсе, күш емес, айла-шарғы арқылы мүмкін болатынын түсінеді. Жол бойында Дуск пен оның колониясы "Ағаш жүгірушілердің" сырттай бейбіт колониясында пана іздейді, бірақ олар оларды алып, ет жейтін құс Диатримаға құрбандыққа шалуды жоспарлап отырғанын біледі. Қашып шыққаннан кейін, Дуск өзінің туыстастары хироптерлер үшін жаңа үй табады, бірақ ол көптеген жыртқыштар мекендейтін саваннаның екінші жағында орналасқан. Дуск жақсы орын іздеп жүргенде, өзіне ұқсас басқа бір жаратылысқа кездеседі; ол өзін жарғақ деп атайды және Дускіге оларға ұқсас көптеген басқалары бар екенін айтады. Сорицидтер гиаенодонды басып, жейді және Дускіні өлтіруге жақындап келеді, бірақ оны Сильф құтқарады. Ол Сильфпен бірге тағы да Карнассиал мен оның гиаенодондарының шабуылына ұшырайды және үлкен динозаврдың қаңқасына паналады. Олар үңгірдің ішінде табылған, белгісіз ет жейтін саурияның ұясын табады, оның ішінде көбісі шықпаған жұмыртқалар мен ата-анасының шіріген денелері бар. Фелидтер оралады, ал Карнассиалдың жұбайына жас динозавр шабуыл жасайды, ол ерте ұрықтанған жұмыртқалардың туысы. Карнассиал жұбайын құтқаруға тырысады, бірақ екеуі де қақтығыста қаза табады. Саурия Дускіні үңгірден қуады және батырлар қашқанда гиаенодонға шабуыл жасайды. Соңында, Дуск хироптерлерді жаңа үйлеріне жетелейді, ал кітап оның колониядан кетіп, әпкесіне, егер оған жарғақтармен өмір ұнамаса, қайтып келуге уәде беруімен аяқталады.

Хироптерлер

Дуск – жас хироптер, қанатын қағу қабілеті мен ерекше сыртқы келбеті үшін колониясында ерекше саналады. Дуск ақылды, тапқыр және колонияға сіңісу үшін бар күшін салады. Ол әкесі Икаронға үлгі етеді.

Сильфа – Дусктың ең асығыс егіз қарындасы, одан үш секунд үлкен. Ол дауыс көтеріп сөйлейді, керемет адал және іс-әрекеттерінің салдары туралы көбінесе ойланбайды. Әкесінің іс-әрекеттерінің себебін түсінбей, жиі дауға себеп болады.

Джиб – жаңа туған хироптер. Ол мақтаныштан гөрі көбірек, ал Дускты сыртқы келбеті мен қанатын қағу қабілеті үшін ұнатпайды. Дускты қорқытып, егер ол көшбасшының ұлы болмаса, Өлім тармағына жіберіліп, туғаннан кейін тасталып кететінін айтады.

Эолус – [қайтыс болған] Джибтің туысы, көбінесе Джиб пен Сильфаның арасында болады. Оны Дуск деп қателесіп, құстар шабуылдап өлтірді, содан кейін Өлім тармағында тастап кетті.

Икарон – [қайтыс болған] колонияның басшысы және отбасының үлкені. Оның жұбайы Мистрал, олардың көптеген балалары бар, ең үлкені Аустер, ал ең кішілері Дуск пен Сильф. Икарон мейірімді және күшті, үрейлі жағдайларда сабырлы. Икарон Дускты өзгеріссіз қабылдайтын сирек хироптерлердің бірі. Оның шешімдеріне Нова жиі қарсы шығады. Карнасиал оған шабуыл жасап, өліміне себеп болған жараларды келтірді.

Мистрал – [қайтыс болған] Икаронның жұбайы және Аустер, Дуск, Сильф және басқалардың анасы. Ол шебер аңшы, Дуск одан эхолокация сияқты қабілеттерді мұра еткен, бірақ Икарон колониядан бездіру үшін Мистралға оны жасыруды кеңес берген.

Аустер – Икарон мен Мистралдың үлкен ұлы, Дусктың ерекше сыртқы келбетін қабылдаған аз адамдардың бірі. Оның өз отбасы бар, сондықтан Фелидтер олардың аралына басып кіргенге дейін Дуск пен Сильфтің өміріне көбінесе араласпайды. Дегенмен, анасы қашу кезінде қайтыс болғанда оларға көңіл бөледі. Әкесі қайтыс болғаннан кейін Аустер оларды өз отбасына қабылдауға асығады. Кітаптың соңында ол хироптерлердің басшысы болады.

Нова – отбасының үлкені. Ол асығыс және жалтақ, Икаронның шешімдері мен колонияны басқару қабілетіне жиі қарсы шығады. Дуск жаңа үй іздеп кеткен кезде, ол колонияның жартысынан астамын жағалауға алып, басқа хироптерлермен бірге үй іздеуге кетеді.

Сол – [қайтыс болған] отбасының үлкені. Ол басшысы Икаронға өте адал болды. Отбасын қорғауға тырысқанда, улы сорцидтер (бұрынғы дәуірдегі сүтқоректілерге ұқсас) оны сал болып, кішкентай жыртқыштар өлтіріп жеп қояды.

Барат – отбасының үлкені. Ол көбінесе салмақты, бірақ кейде шешімдерінде асығыс болады. Ол Нова Дускты тастап кетуді шешкен кезде оны қолдайды.

Гирокус – басқа хироптер тобының басшысы. Ол Икарон мен оның тобы аралдан қашып шыққаннан кейін көмектеседі, бірақ кейін Икаронның бұрынғы әрекеттеріне байланысты оларды өз тобынан қуады.

Химера – Дуск сияқты сыртқы келбеті бар әйел хироптер. Дуск оны колониясына жаңа үй іздеп жүргенде кездестіреді және басқа хироптерлерден өзгеше екенін көріп таңғалады. Ол өзін жарғақ деп атайды, колониясының басшысы және ұшу қабілетіне ие болған алғашқы хироптер. Химера Дускқа қызығушылық танытып, оны өз колониясына қосылуға көндіреді, кітаптың соңында ол Сильф пен өзінің колониясын тастап, болашақта қайтып оралуға уәде береді.

Қалқандар

Карнасиал [Қайтыс болған] Карнасиал – мысық тұқымдас, қатал аңшы. Ол соңғы сауриялар деп есептелгендерді жояды, бірақ етке деген құштарлығы оны басқа түрлердің етін жеуге итермелейді. Бұл оның тайпасынан қуылтуына (тобынан айырылуына) әкеледі. Соңында ол серігін жас саурияның аузынан құтқаруға тырысады. Пантера [Қайтыс болған] Пантера – Карнасиалдың аң аулау серіктесі және серігі. Ол Карнасиалдың аулаған аңын білгеннен кейін оның құпиясын сақтайды, бірақ оның сыры ашылып қояды. Көп ұзамай ол да етке деген құштарлықты сезінеді және Карнасиалға қосылады. Саурия үңгірінде ол оған мысықтар күтіп жатқанын айтады. Негізгі топтан кеткеннен кейін көп ұзамай протоқұйрық шабуылдайды, бірақ оны Карнасиал құтқарады. Соңында, оны Карнасиалдан жас саурия айырып алады. Патриофелис [Қайтыс болған] Патриофелис – өте ескі, тайпа басшысы. Ол Карнасиалды топтан қуады, кейін Карнасиалдың бұзық тобына қарсы тұрғанда протоқұйрықпен ұшырасады. Миацис [Қайтыс болған] Миацис – тағы бір күшті мысық, ол Карнасиалға мысықтар тобын әкеліп, олар да онымен бірдей етке құмар екенін айтады. Егер ол өлмегенде және Пантера Патриофелиспен қалғанда, ол Карнасиалдың серігі болуы мүмкін еді.

Басқалар

Терикс – Даск аралда кездесетін құс. Олар бір-біріне деген қызығушылықтан туындаған беймаза қарым-қатынасты дамытады. Ол Карнассиалдың қатыгездігімен аңшылық ететіні туралы Даскті ескертеді, басқа құстар оның ұшу қабілеті үшін Даскті жек көретіндігіне қарамастан. Дания – гиаенодондардың басшысы. Ол күшті басшы және өз тобына қамқорлық жасайды. Ол Карнассиалдың тобымен одақтасып, саурияларға қарсы күреседі. Адапс – ағаш жүгірушілер тобының басшысы. Ол тапқыр ағаш жүгіруші, бірақ сонымен қатар өте өзімшіл және алаяқ. Оның бір аяғы жараланған диатримамен тұрақсыз одағы бар, сондықтан ол жемді сәтті қуалап жете алмайды. Ол Адапстің өзіне тамақ әкелуін талап етеді, әйтпесе аштықтан өледі; ал ол өз кезегінде Адапс тобын кез келген қауіптен қорғайды. Адапс Икарон тобын диатримаға жем ретінде беруге тырысады, бірақ Дусктың көптеген хироптерлерді құтқаруға жасаған батыл әрекеттері нәтижесіз аяқталады. Ашуланған диатрима әлі де той дастарқанды талап етеді, және ағаш жүгірушілер – мүмкін Адапс өзі де – өтемақы ретінде ұсынылуы мүмкін.

Қабылдау

"Қараңғылық" - Жас кітапханашылар гильдиясы таңдаған кітап. Оны сыншылар жақсы қарсы алды, Booklist және Kirkus Reviews басылымдарынан жұлдызды рецензиялар алды. Booklist журналының Майкл Карты романды "күрделі сюжетті" және "шапшаң дамымалы" деп сипаттап, "Оппель өзгешелік сезімі туралы терең оймен және сонымен бірге жанымен жазады" деп атап өтті. School Library Journal атынан жазған Эрик Нортон да Оппелдің "әр түрлілікті құрметтеуін" баса көрсетті. Карт романның "кейде тым көп антропоморфизмге бой алғанын" мойындаса да, оның "басынан соңына дейін құлқыны қызықты оқуға мүмкіндік беретінін" айтты.