Кіріспе

Браун Вилли эффекті – Ұлыбританияның оңтүстік-батысында кейде болатын жартылай аралдық конвергенция деп аталатын метеорологиялық құбылыстың нақты бір мысалы. Ол Корнуоллдағы Бодмин Мурдың жоталарында ауыр жауын-шашынның пайда болуына себеп болады, ал содан кейін бұл жауын-шашын көбінесе бастапқы орнынан жел бағытымен үлкен қашықтыққа таралады. Бұл эффект осы жотадағы және Корнуоллдың ең биік нүктесі болып табылатын Браун Вилли тауының атымен аталған. 2004 жылғы Боскаслдегі су тасқыны осы құбылыстың аса күшті көрінісінен туындаған деп саналады.

Себеп

Корнуолл Атлант мұхитынан соққан, негізінен ылғалды, қоңыр желдердің бағытында орналасқан. Бұл желдер құрлыққа тиген кезде, үйкеліс әсерінен жылдамдығы төмендейді. Оңтүстік жағалауға жақын желдер солтүстікке бұрылып (көктеліп), жарым аралдың орталық және солтүстік бөлігінде ылғалды ауаның көтеріліп, конденсациялануына себеп болатын конвергенция аймағын құрайды. Бодмин-Мурдағы жердің биіктігі осы көтерілуді күшейтеді. Сонымен қатар, жаз айларында құрлық теңізден жылдам қызады, нәтижесінде күндіз теңіз бризі пайда болады. Корнуоллдың солтүстік және оңтүстік жағалауларынан келетін теңіз бризі майданшалары Бодмин-Мур үстінде өте қарқынды конвекцияны тудыруы мүмкін, бұл қатты жаңбырлар мен нөсерлерге алып келеді. Жаңбырлар пайда болғаннан кейін, олар әдетте бағытталған желдің әсерімен шығысқа немесе солтүстік-шығысқа қарай жылжиды. Бұл оңтүстік-батыс жарты аралдың бойымен Бодмин-Мур аймағынан бастау алатын, жұқа жаңбыр жолағын құрайды, олар Дартмур және Блэкдаун тауларының желге қарсы беткейлерімен одан әрі күшейеді. Осы жаңбырлардың жолындағы жерлер бірнеше күшті жаңбырға ұшырайды, ал жақын жерлер құрғақ қалады. Мұндай құбылыс 2004 жылғы 23 тамызда тіркелді.