Кіріспе
Канадалық компьютер ғалымы Альфред Вайно Ахо (Alfred Vaino Aho; 9 тамыз 1941 жылы туған) – Канадалық компьютер ғалымы. Ол бағдарламалау тілдері, компиляторлар және оған байланысты алгоритмдер жөніндегі еңбектерімен, сондай-ақ компьютерлік бағдарламалау өнері мен ғылымы туралы оқулықтарымен танымал. Ахо 1999 жылы Ұлттық Инженерлік Академиясының мүшесі болып сайланды. Ол және оның көп жылдық әріптесі Джеффри Уллман 2020 жылғы Тьюринг сыйлығының иегері, бұл компьютерлік ғылымдағы ең жоғары награда саналады. Ол 1967 жылдан 1991 жылға дейін Bell Labs-те зерттеулер жүргізді, ал 1997 жылдан 2002 жылға дейін Компьютерлік ғылымдар зерттеу орталығының вице-президенті болды. 1995 жылдан бері Колумбия университетінде Лоуренс Гассманның Компьютер ғылымы бойынша профессоры қызметін атқарады. Ол 1995 жылдан 1997 жылға дейін және 2003 жылдың көктемінде кафедра меңгерушісі болды. Докторлық диссертациясында Ахо контекстсіз тілдердің мүмкіндіктерін кеңейту үшін индекстелген грамматика мен ұялы стек автоматын құрды, бірақ олардың шешімділігі мен жабылу қасиеттерінің көп бөлігін сақтап қалды. Индекстелген грамматиканың бір қолданылуы – әсіресе биологиялық қолданыстарда, параллель қайта жазу жүйелерін модельдеу. Принстонды бітіргеннен кейін Ахо Bell Labs-тегі Компьютерлік ғылымдар зерттеу орталығына қосылды, онда ол тиімді тұрақты өрнектер мен жол үлгілерін сәйкестендіру алгоритмдерін жасады және оларды Unix құралдары egrep және fgrep-тің алғашқы нұсқаларында іске асырды. fgrep алгоритмі Aho–Corasick алгоритмі ретінде танымал болды; ол Маргарет Дж. Корасик жасаған және басқа да жол іздеу қолданбаларында қолданылатын бірнеше библиографиялық іздеу жүйелерімен пайдаланылады. Bell Labs-те Ахо Стив Джонсон және Джеффри Уллманмен тығыз жұмыс істеді, бағдарламалау тілдерін талдау және аудару үшін тиімді алгоритмдерді әзірледі. Стив Джонсон синтаксистік талдау генераторы yacc-ты жасау үшін LALR төменнен жоғары талдау алгоритмдерін қолданды, ал Майкл Е. Леск және Эрик Шмидт лексикалық талдау генераторы lex-ты жасау үшін Ахоның тұрақты өрнектерді сәйкестендіру алгоритмдерін пайдаланды. Lex және yacc құралдары және олардың туындылары бүгінгі көптеген бағдарламалау тілдерінің компиляторларының алдыңғы бөлімдерін жасау үшін қолданылды. Ахо және Уллман компиляторды жобалауға қатысты теорияны жинақтаған компиляция техникасы туралы бірнеше оқулықтар жазды. 1977 жылы жарық көрген Principles of Compiler Design оқулығының мұқабасында жасыл айдаһар бейнеленген және ол "жасыл айдаһар кітабы" деп белгілі болды. 1986 жылы Ахо мен Уллманға Рави Сети қосылып, "қызыл айдаһар кітабы" (1995 жылғы "Хакерлер" фильмінде қысқаша көрсетілген) атты жаңа басылымды жасады, ал 2006 жылы Моника Лам "күлгін айдаһар кітабын" жасады. Айдаһар кітаптары университет курстарымен қатар өнеркәсіптік анықтама ретінде де қолданылады. 1974 жылы Ахо, Джон Хопкрофт және Уллман "Компьютерлік алгоритмдерді жобалау және талдау" еңбегін жазып, алгоритмдер жөніндегі алғашқы зерттеулерінің бір бөлігін жинақтады. Бұл кітап бірнеше онжылдықтар бойы компьютерлік ғылымда ең көп сілтеме жасалған кітаптардың бірі болды және алгоритмдер мен деректер құрылымдарын компьютерлік ғылымның оқу бағдарламасының негізгі курсы ретінде құруға ықпал етті. Ахо сонымен қатар Питер Дж. Вайнбергер және Брайан Керниганмен бірлесіп жазған AWK бағдарламалау тілінің авторлары ретінде де танымал ("A" әрпі "Ахо" дегенді білдіреді). 2010 жылғы мәліметтер бойынша Ахоның ғылыми қызығушылықтарына бағдарламалау тілдері, компиляторлар, алгоритмдер және кванттық есептеулер кіреді. Ол Колумбия университетінің Тіл және компиляторлар зерттеу тобының мүшесі. Жалпы, оның еңбектері 81,040 рет сілтеме жасалған және 2019 жылдың 8 мамырына дейін оның h-индексі 66-ны құрады. Ахо көптеген беделді наградаларды алды, соның ішінде IEEE-нің Джон фон Нейман медалін және Ұлттық Инженерлік Академиясының мүшелігін. 2003 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Ол Ватерлоо университетінен және Хельсинки университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. Ол Америка ғылымын дамыту қауымдастығының, ACM, Bell Labs және IEEE мүшесі. Ахо, Хопкрофт және Уллман 2017 жылғы NEC Corporation сыйлық берген C&C сыйлығының иегерлері болды. Ол мен Уллман 2021 жылдың 31 наурызында 2020 жылғы Тьюринг сыйлығының иегерлері атанды.
Alfred Vaino Aho (born August 9, 1941) is a Canadian computer scientist best known for his work on programming languages, compilers, and related algorithms, and his textbooks on the art and science of computer programming. Aho was elected into the National Academy of Engineering in 1999 for his contributions to the fields of algorithms and programming tools. He and his long time collaborator Jeffrey Ullman are the recipients of the 2020 Turing Award, generally recognized as the highest distinction in computer science. He conducted research at Bell Labs from 1967 to 1991, and again from 1997 to 2002 as Vice President of the Computing Sciences Research Center. Since 1995, he has held the Lawrence Gussman Professorship in Computer Science at Columbia University. He served as chair of the department from 1995 to 1997, and again in the spring of 2003. In his PhD thesis Aho created indexed grammars and the nested stack automaton as vehicles for extending the power of context free languages, but retaining many of their decidability and closure properties. One application of indexed grammars is modelling parallel rewriting systems, particularly in biological applications. After graduating from Princeton, Aho joined the Computing Sciences Research Center at Bell Labs where he devised efficient regular expression and string pattern matching algorithms that he implemented in the first versions of the Unix tools egrep and fgrep. The fgrep algorithm has become known as the Aho–Corasick algorithm; it is used by several bibliographic search systems, including the one developed by Margaret J. Corasick, and by other string searching applications. At Bell Labs, Aho worked closely with Steve Johnson and Jeffrey Ullman to develop efficient algorithms for analyzing and translating programming languages. Steve Johnson used the bottom up LALR parsing algorithms to create the syntax analyzer generator yacc, and Michael E. Lesk and Eric Schmidt used Aho's regular expression pattern matching algorithms to create the lexical analyzer generator lex. The lex and yacc tools and their derivatives have been used to develop the front ends of many of today's programming language compilers. Aho and Ullman wrote a series of textbooks on compiling techniques that codified the theory relevant to compiler design. Their 1977 textbook Principles of Compiler Design had a green dragon on the front cover and became known as "the green dragon book". In 1986 Aho and Ullman were joined by Ravi Sethi to create a new edition, "the red dragon book" (which was briefly shown in the 1995 movie Hackers), and in 2006 also by Monica Lam to create "the purple dragon book". The dragon books are used for university courses as well as industry references. In 1974, Aho, John Hopcroft, and Ullman wrote The Design and Analysis of Computer Algorithms, codifying some of their early research on algorithms. This book became one of the most highly cited books in computer science for several decades and helped to stimulate the creation of algorithms and data structures as a central course in the computer science curriculum. Aho is also widely known for his co authorship of the AWK programming language with Peter J. Weinberger and Brian Kernighan (the "A" stands for "Aho"). as of 2010 Aho's research interests include programming languages, compilers, algorithms, and quantum computing. He is part of the Language and Compilers research group at Columbia University. Overall, his works have been cited 81,040 times and he has an h index of 66, as of May 8, 2019. Aho has received many prestigious honors, including the IEEE's John von Neumann Medal and membership in the National Academy of Engineering. He was elected a Fellow of the American Academy of Arts and Sciences in 2003. He holds honorary doctorates from the University of Waterloo, from the University of Helsinki, He is a Fellow of the American Association for the Advancement of Science, ACM, Bell Labs, and IEEE. Aho, Hopcroft, and Ullman were co recipients of the 2017 C&C Prize awarded by NEC Corporation. He and Ullman were named recipients of the 2020 Turing Award on March 31, 2021.
Оқыту
Ахо 1995 жылдан бері Нью-Йорк қаласындағы Колумбия университетінде оқытады. 2003 жылы ол Колумбия түлектерінің қоғамынан «Ұлы мұғалім» сыйлығын алды.