Висконсин штатындағы Хартфорд қаласының тарихы

Кіріспе

Вашингтон округіндегі қала, Висконсин штаты
қала

1843 жылдың шілдесінде Тимоти Холл Хартфорд аймағында жер сатып алып, қоныстанған алғашқы ақ адам болды, бірақ ол келгенде оның жерінің жанында Джехиал Кейс есімді канадалықтың қоныстанғанын тапты. Сол жылы неміс иммигранттары Джон Тейл мен Николаус Саймон Хартфорд аймағын зерттеп, Рубикон өзенінің су электр станциясы үшін қолайлы екенін анықтады. Келесі жылы Джеймс пен Джордж Россман Саймон мен Тейлдің кәсібіне қосылды. Олар Рубикон өзенінің жағалауында 40 акр жерді сатып алып, өзеннің қуатын пайдаланатын бөгет пен ағаш кесетін зауыт салды. 1846 жылы үшінші Россман бауыры Чарльз Хартфордқа келіп, қоныс аударушылар өсірген астықты өңдеуге арналған диірмен салды. 1846 жылдың 31 қаңтарында бұл жер Райт қаласы ретінде тіркелді, ал 1847 жылдың ақпанында Коннектикут штатындағы Хартфорд қаласының атымен аталып, Хартфорд қаласы болып өзгертілді. Бастапқы қоныс аударушылардың көпшілігі Жаңа Англиядан келген янкилер болды және 1800-жылдардың басында батысқа бет алған фермерлер толқынының бір бөлігі болды, бірақ Тейл мен Саймон сияқты басқа қоныс аударушылар неміс иммигранттары еді. Ерте қоныс аударушылар егіншілік үшін жерді тазартты, жолдар салды, пошта бөлімін құрды, 1847 жылы құрылған Хартфордтың бірінші конгрегациялық шіркеуінен бастап, 1850-жылдары методист, баптист, лютеран және католик шіркеулерін салды, сондай-ақ қаланың ауыл шаруашылығы экономикасына қызмет ететін жабдықтар сататын дүкендер, жалпы дүкендер және құрғақ тауарлар сатушылар сияқты кәсіпорындар құрды. 1855 жылы Ла-Кросс және Милуоки темір жолы осы қаладан өтті, бірақ компания 1861 жылы банкрот болды. Көптеген жер иелері темір жолға акциялардың орнына жерді ипотекаға берген. Компанияның банкроттығы жер иелеріне ипотекалық қарызды төлеуге тура келді, бұл кейбір отбасыларды фермаларын сатуға мәжбүр еткен жергілікті дағдарысқа әкелді. Осы дағдарыс кезінде фермерлерді қолдау үшін «Хартфорд үй лигасы» газеті жарық көрді.

In July 1843, Timothy Hall became the first White person to purchase and settle land in the Hartford area, although when he arrived he found a Canadian named Jehial Case squatting near his land. Later that year, German immigrant settlers John Theil and Nicolaus Simon surveyed the Hartford area and determined that the Rubicon River would be a suitable location for a hydropowered mill. The following year, James and George Rossman joined Simon and Theil's venture. The men purchased forty acres abutting the rapids of the Rubicon River and constructed a dam and a sawmill that harnessed the river's power to make lumber from the old growth forests covering the area. In 1846, a third Rossman brother, Charles, arrived in Hartford and constructed a gristmill to process grain grown by the settlers. On January 31, 1846, the land was incorporated as the Town of Wright, before the name was changed to the Town of Hartford in February 1847, after Hartford, Connecticut. Many of the original settlers were Yankees from New England and were part of a wave of farmers who headed west in the early 1800s, though some other settlers—including Theil and Simon—were German immigrants. The early settlers cleared land for farming; constructed roads; created a post office; erected churches, starting with the First Congregational Church of Hartford which formed in 1847 and followed by Methodist, Baptist, Lutheran, and Catholic churches in the 1850s; and established businesses to serve the town's agricultural economy, including equipment wholesalers, general stores, and dry goods dealers. The La Crosse and Milwaukee Railroad was constructed through the community in 1855, the company failed in 1861. Many local landowners had taken out mortgages on land for the railroad in exchange for company shares. The company's failure left the landowners with mortgages to pay off, creating a local crisis in which some families were forced to sell their farms. The Hartford Home League newspaper started during the crisis to advocate for the farmers.

Өсу және индустрияландыру

Хартфорд 1883 жылы қала ретінде құрылды. 19 ғасырда Хартфордта ірі неміс-американдық халқы болды және Хартфорд Тернерлері, Хартфорд Шутценверен, сондай-ақ Герман ұлдарының бөлімшесі сияқты бірнеше неміс мәдени бірлестіктеріне үйі болды. Сонымен қатар, қала 600 неміс соғыс тұтқыны үшін лагерь ретінде пайдаланылды. Тұтқындар шаруашылықтарда, консервілеу, қамыс, сүт және былғары өңдеу зауыттарында жұмыс істеуге келісімшарт жасасты. Лагерь 1946 жылдың қаңтар айында жабылып, тұтқындар Германияға қайтарылды. Хартфордтың халқы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі экономикалық өсім кезеңінде өсті. 1950 мен 1960 жылдар аралығында халық саны екі еседен асты, және одан кейінгі онжылдықтарда да қала дамып келеді. Кисель моторлы автомобиль компаниясы сияқты 20 ғасырдың басындағы көптеген өндірушілер жабылып қалғанмен, Хартфордта желдету жүйелерін өндіретін Broan NuTone сияқты бірнеше ірі өндірушілер бар. 1990 жылы қала өнеркәсіптік аймағын кеңейту үшін Додж округіне қарасты Рубикон қаласынан жерді қосып алды.

Тарихи ескерткіштер

Бірнеше ғимарат Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген, олардың ішінде Киссел үйлерінің бір бөлігі және олар басқалар үшін салған үйлер де бар. Хартфорд поштасында Этель Спирс 1940 жылы салған "Күзгі Висконсин пейзажы" атты матаға маймен салынған қабырғалық суреті орналасқан. Бұл сурет Қазынашылық департаментінің Сурет және мүсін бөлімі (кейін Көркем өнер бөлімі) үшін, Ұлттық жұмыс жобалары бағдарламасының (WPA) Ұлы депрессия кезеңіндегі жұмыспен қамту жобалары аясында жасалған.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 8,02 шаршы миль (21 км²) құрайды, оның 7,94 шаршы милі (21 км²) құрлық және 0,08 шаршы милі (0 км²) су. Хартфорд Кеттл Моренасының ішінде орналасқан, ол Грин-Бей және Мичиган көлі мұздықтары соқтығысқан кезде пайда болған үлкен морена. Бұл мұздықтардың қозғалысы аймақты ерекшелендіретін қазаншұңқырлар, көлдер, төбелер және кама сияқты әртүрлі жер бедерін қалыптастырды.

Көлік

Хартфорд қалалық әуежайы қала және айналасындағы елді мекендерге қызмет етеді. 2021 жылдан бері әуежайда жедел медициналық көмек көрсету қызметі жұмыс істеп келеді.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 14 223 адам, 5 685 үй шаруашылығы және 3 721 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 6 032 тұрғын үй, орташа тығыздық – шамалы. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,7% ақ нәсілді, 0,9% афроамерикалық, 0,5% американдық үндістер, 0,8% азиялық, 1,8% басқа нәсілдерден және 1,2% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 4,8% құрады. 5 685 үй шаруашылығының 35,1% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 51,4% -ы бірге тұратын жұбайлар, 9,1% -ында күйеуі жоқ әйелдер, 5,0% -ында күйеуі жоқ ерлер және 34,5% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28,3% жеке адамдардан тұрады, ал 11,5% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз тұратын адамдардан. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,47 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,06 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 35,6 жас. Тұрғындардың 26,5% -ы 18 жасқа дейін, 7,5% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 29,4% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 23,1% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 13,6% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 49,1% ер адам және 50,9% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

Халық санағы бойынша, отбасының орташа табысы 73 576 долларды құрады. Еркектердің орташа табысы 42 301 доллар болса, әйелдердің орташа табысы 29 727 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы табысы 26 928 долларды құрады. Отбасылардың шамамен 1,1%-ы және халықтың 1,9%-ы тұрмысы төмен жағдайда өмір сүрді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 4,5%-ы және 65 жастан асқандардың 0,7%-ы.

Үкімет

Хартфорд қаласы мэр-кеңес басқару жүйесіне ие. Тим Микалак – Хартфорд қаласының мэрі. Қалалық кеңес тоғыз кеңесшіден тұрады, олардың әрқайсысы үш кеңесшілік округтен сайланады.

Экономика

Хартфорд автомобиль жасаудың ерте орталықтарының бірі болды және 1926 жылға дейін «Киссел Мотор Кар Компани» компаниясының орналасқан жері болды. Қалада «Chrysler Marine» теңіз қозғалтқыштарын шығаратын зауыт, «Либбидің» қызылша өңдеу зауыты болды, қазір көптеген шағын өнеркәсіптер орналасқан, оның ішінде «Broan NuTone» компаниясының бас кеңсесі мен өндіріс алаңы да бар.

Киселл

1883 жылы Людвиг "Луи" Киссель Хартфордқа көшіп келді және 1890 жылға қарай ол ұлдары Адольф П., Отто П., Уильям Л. және Джордж А.мен серіктестік құрды. Бұл серіктестік L. Kissel & Sons Hardware дүкенінен басталатын көптеген кәсіпорындарды қамтыды. Басқа кәсіпорындардың ішінде, ақырында, 1892 жылы құрылған Хартфорд плуг зауыты ауыл шаруашылығы машиналарын өндіру және таратумен айналысты. Киселлдер басқа өндірушілер үшін Киселл Өндірістік Компаниясы арқылы қозғалтқыштарды таратқаннан өзге, екі және төрт тактілі, тіпті Sears және Roebuck үшін қайық қозғалтқышын да қоса, өздерінің бензиндік қозғалтқыштарын жасады. Басқа кәсіпорындарға Хартфорд электр компаниясы, тас карьері және құм кеніші кірді. 1906 жылы Луи, оның төрт ұлы және АҚШ округтік прокуроры Х.К. Баттерфилд Киссел автокөлік компаниясын құрды. Жаңа автокомпания 1907 жылы толыққанды өндірісті бастады және 1930 жылға дейін жалғасты. 1906 жылы Отто, Джон Ливер, Х.К. Баттерфилд және тағы 18 мүшемен бірге 50 000 долларлық капиталмен Хартфордтың Бірінші Ұлттық банкін құрды. Джон президент болып сайланды, Х.К. Баттерфилд вице-президент болып сайланды, ал Отто Киссель екінші вице-президент болып сайланды. Генри Х. Эссер кассир болып тағайындалды. 1925 жылы Ливер қайтыс болды, ал Отто президент болып тағайындалды. 1923 жылы Хартфорд сауда-өнер палатасы Ото Киссель, Генри Эссер және Джон Ливердің қатысуымен құрылды. 1936 жылы Киссел Индустриз құрылды, ескі зауыт қайтадан қолданысқа енді және компания 1936 жылдан 1944 жылға дейін тек Sears және Roebuck компаниясы Waterwitch деп сатқан Киссел сыртқы қозғалтқышын өндірді.

Білім

Хартфорд мектеп округі Хартфордтағы бастауыш сынып оқушыларына мемлекеттік білім береді. Линкольн және Россман бастауыш мектептері қаланың балабақшадан бесінші сыныпқа дейінгі оқушыларының шамамен жартысына қызмет көрсетеді. Екі мектеп те 6-дан 8-сыныпқа дейінгі Хартфордтың барлық оқушыларын қабылдайтын Орталық орта мектебіне дайындық мектебі болып табылады. Орта білім беруді Хартфорд орта мектебі (HUHS) береді, ол Хартфорд мектеп округінен тәуелсіз. Онда шамамен 1500 оқушы оқиды. Орта мектеп Хартфорд қаласына, Хартфорд ауданына және Ричфилд, Эрин, Фрисс-Лейк және Неошо сияқты көптеген жақын маңайдағы елді мекендерге қызмет көрсетеді. Қоғамда бірнеше жекеменшік мектептер бар, олардың ішінде Килиан Рим-католик мектебі және Бейбітшілік лютеран мектебі бар. Қаланың кітапханасы – Джек Расселл ескерткіш кітапханасы.

Аймақ туралы ақпарат

Қала Хартфорд қаласының және Пайк көлін қоса алғанда, басқа да аудандардың бөліктерін қосып алды. Кетл Морейн мемлекеттік орманының Пайк көлі бөлімі көлдің жанында орналасқан. Қаланың шетінде ірі өнеркәсіптік парк бар, онда көптеген қала тұрғындарын жұмысқа орналастырған Quad Graphics фабрикасы бар. Хартфордта Schauer Arts Center орналасқан, ол кәсіби гастрольдік қойылымдарды ұйымдастыратын, барлық жастағы адамдарға арналған өнер сабақтарын ұсынатын және әлеуметтік және іскерлік шараларды өткізетін аймақтық өнер орталығы. Хартфорд сонымен қатар 2017 жылы АҚШ Ашық турнирін қабылдаған Эрин Хиллз гольф клубына ең жақын қалалық муниципалитет болып табылады.